# Hazine, 10 yıl üstü vadede tahvil ihracı hazırlığında mı?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/hazine-10-yil-ustu-vadede-tahvil-ihraci-hazirliginda-mi-94244h/
- Yayımlanma: 2023-01-18T08:30:03+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Merkez Bankası, geçen yılın ikinci yarısından itibaren ticari kredi büyümesi, ticari
kredi faizi, TL mevduat oranı hedefi gibi birçok makroihtiyati önlemle bankaları
sabit faizli menkul kıymet alımına yöneltti. Bu sayede Hazine’nin borçlanma maliyeti
geçen yıl yaklaşık 15 puan azalırken 2, 5 ve 10 yıllık gösterge [tahvil](https://www.borsatek.com/hazine-yarin-iki-devlet-tahvili-ihalesi-yapacak-94134h)
faizleri de tek haneye indi. Enflasyonda baz etkisiyle beraber gelen gerilemenin
ise TÜFE’ye endeksli tahvillere talebi azaltması bekleniyor. TÜFE endeksli tahvile
talebin düşmesinin yanı sıra Liralaşma Stratejisi kapsamında adımların sürmesi ve
Merkez Bankası fonlamasının da açık piyasa işlemlerine kayacak olması bankalarda
sabit getirili menkul kıymetleştirmeyi artıracak. Bankalar, 5-10 yıllık vadelere
yoğun talep gösteriyor. Ancak piyasada şu aralar konuşulan tek konu var. Hazine 
bu durumdan yararlanarak Cumhuriyet tarihinde ilk kez seçim öncesi 10 yıl üzeri 
vadede tahvil ihraç eder mi?

### Teorik olarak mümkün

ekonomim.com’un haberine göre [Hazine](https://www.hmb.gov.tr/) ve Maliye Bakanlığı
Bakan Yardımcısı Murat Zaman, EKONOMİ Gazetesi’nin 10 yıldan daha uzun vadeli tahvil
ihracına çıkılıp çıkılamayacağına yönelik sorusu üzerine şunları söyledi: “Tabii
ki teorik olarak mümkün. Şimdi yıl içinde tahvillerin getiri eğrilerine sürekli 
bakıyoruz analiz yapıyoruz, Getiri eğrisinde her bir vadesinin olgunlaşması gerek,
biz o işaretleri aldığımızda tahvil ihracına çıkabiliriz. Ama sürekli 10 yıllık 
getiri eğrisinin analizini yapmak lazım, doğru vadede çıkmak lazım.”

Bankacılık sektörü kaynakları ise önümüzdeki seçim harcamaları, konut, EYT ve KGF
paketlerinin maliyetlerinin borçlanma ihtiyacı doğurduğunu dile getirerek tahvil
faizlerinin de verim eğrisi boyunca tek haneye geldiğini belirtti. Bankaların teminatta
da uzun vadeli sabit kuponlu tahvile yönlendirildiğini kaydeden kaynaklar 5 ve 10
yıllıkta banka alımlarının süreceğini hatırlattı. Kaynaklar, piyasada böylesi regülasyonlarla
bankaların menkul kıymet alımı yapma talebinin güçlü olduğu ortamda 15 veya 20 yıllık
tahvil ihraç ettiğinin duyurulmasının olasılıklar dahilinde olduğunu vurguladı. 
Bilgi veren kaynaklar, bu durumun Hazine için oldukça olumlu olacağını düşük faiz,
çok daha uzun vadenin maliyetleri düşüreceğini dile getirirken bu yolun seçilmemesi
durumunda ise 10 yıl vadeli borçlanmanın daha hızlı artırılmasının mümkün olduğunu
vurguladı.

Hazine’ye pozitif katkı verecek uzun vadeli tahvil ihraçları bankacılık sektörü 
açısından ise sıkıntıların daha da artması anlamına geliyor. Bir bankacılık sektörü
uzmanı uzun vadeli tahvil alımlarının bankalar açısından kötü olacağını belirtirken
bir yandan da enflasyondaki düşüş süreci nedeniyle TÜFE endeksli tahvil getirilerinin
de azalacağına işaret etti. Bankacılık sektörünün 2022 gibi kar yazamayacağına vurgu
yapan bankacılık sektörü kaynakları uzun vadeli tahvillerin riskinin de para politikasında
olası bir normalleşme durumunda çok daha ağır olduğunu kaydetti. Kaynaklar bankaların
bu durumdan kaçınmalarının tek yolunun kredi vermemek olduğuna dikkat çekerken kredi
verilmemesinin ise ekonominin büyümeyeceği anlamına geleceğini dile getirdi.

Bir başka sektör uzmanı ise 10 yıldan uzun vadeli tahvillerin bankacılık sektörü
için çok ciddi bir risk içereceğini belirterek Hazine’nin ise böyle bir planlama
durumunda 3-5 milyar dolarlık 15-20 yıl vadeli tahvil ihracı yapabileceğini kaydetti.
Bu ihraçlarda kamu bankalarının öne çıkacağını kaydeden bir sektör uzmanı, piyasa
yapıcıların ise alım yapabileceğini dile getirdi. Böyle uzun vadeli tahvil ihracının
sektör için sürpriz olacağını ve dengeleri daha da karıştıracağını belirten uzman
bankacılık sektörünün şu anda 5-10 yıllık vadeli tahvilleri zaten almakla mecbur
olduğunu da söyledi.

Bir diğer bankacılık sektörü kaynağı geçen yıl son çeyrekte bankaların talebiyle
10 yıllık tahvil faizlerinde sert geri çekilme sonrası 10 yıldan daha uzun vadeli
tahvil ihracının gündeme geldiğini hatırlatarak böylesi ihracın Hazine açısından
çok avantajlı olacağını söyledi. Kaynak, Hazine daha uzun vadede daha düşük maliyetle
borçlansa da bankalar için riskin büyük olduğunu kaydetti.

### Hangi koşullarda tahvil alım zorunluluğu var?

* TL kredi büyümesinde bazı büyüme sınırlamaları: Eğer bazı TL kredi türlerinde (
işletme sermayesi, O/N vs) aylık yüzde 3’ün üzerinde büyüme kaydedilirse, sabit 
faizli TL tahvil alım yükümlülüğü.

* TL kredilerde faiz sınırlamaları: Eğer bazı TL kredi türlerinde (işletme sermayesi,
O/N vs) faiz oranı yüzde 14’ün üzerine çıkarsa yüzde 20 sabit faizli TL tahvil alım
yükümlülüğü, eğer faiz yüzde 18’in üzerine çıkarsa yüzde 90 sabit faizli TL tahvil
alım yükümlülüğü.

* TL mevduatın toplam mevduatta payı: Eğer yüzde 50-60 arasındaysa banka YP mevduat
bakiyesi üzerinden yüzde 3 Merkez Bankası’na komisyon ödeyecek, yüzde 50’nin altındaysa
yüzde 8 komisyon, yüzde 60’ın üzerinde yüzde 0 komisyon.

* Revize TL mevduatın toplam mevduatta payı: Eğer yüzde 50-60 arasındaysa banka 
yüzde 12 TL tahvil alım yükümlülüğü, eğer yüzde 50’nin altındaysa yüzde 17 TL tahvil
alım yükümlülüğü, eğer yüzde 60-70 ise yüzde 5 TL tahvil alım yükümlülüğü, eğer 
yüzde 70’in üzerindeyse yüzde 3 TL tahvil alım yükümlülüğü.

* Döviz mevduatının yüzde 10’u kadar: YP repo ve YP fon sağlayan müşterilerle yapılan
bilanço dışına çıkarılan yükümlülükler dahil. (YP mevduat + YP repo)

* YP kredi – YP ZK pozitif farkı bir önceki aya göre artmışsa artış kadar tahvil
tutulur.
