# Helyum krizi dünyayı kasıp kavurabilir

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/helyum-krizi-dunyayi-kasip-kavurabilir/
- Yayımlanma: 2026-04-14T07:55:22+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Helyum, [İran](https://www.borsatek.com/trump-iran-ile-ateskes-ilan-etti/) savaşı
nedeniyle kıt hale geldi ve ABD ile İran daha istikrarlı bir ateşkese ulaşsa ve 
Hürmüz Boğazı üzerinden gemi taşımacılığı yeniden başlasa bile bu kıtlık devam edebilir.

Hafta sonunda, Pakistan’da ABD ve İranlı yetkililer arasında başarısızlıkla sonuçlanan
görüşmelerin ardından açıklanan hamle, boğazın deniz trafiğine fiilen kapalı kalması
anlamına geliyor. Bu durum, yedinci haftasına giren çatışmayı uzatması ve yaz ayları
boyunca yarattığı ekonomik ve piyasa hasarını sürdürmesi muhtemel bir gelişme olarak
görülüyor.

## Helyum krizi kapıda

Yarı iletken üretimi büyük ölçüde helyuma dayanır; özellikle aşındırma sürecinde
bu gaz yoğun şekilde kullanılır. Zaman içinde bu bağımlılık, yarı iletken sektörünü
helyumun küresel ölçekte en büyük tüketicisi haline getirdi.

Ancak helyum büyük ölçüde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinden çıkan bir
atık gaz olarak elde edilir. Katar, üç tesis aracılığıyla küresel arzın yaklaşık
yüzde 34’ünü sağlar ve bu tesislerden ikisi LNG yan ürünlerini kullanır.

Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve İran’ın dünyanın en büyük LNG ihracat tesisi olan
QatarEnergy’nin Ras Laffan Endüstri Şehri’ne yönelik çok sayıda saldırısıyla birlikte
üretim ve sevkiyat fiilen durma noktasına geldi. Bu durum, küresel helyum arzının
geleceği açısından önemli bir risk oluşturuyor.

![Petrol fiyatları, helyum](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/
12/petrol-tankeri-karanlik-1024x590.webp)

Helyum spot fiyatları şimdiden hızla yükselmiş olsa da, sektör büyük ölçüde uzun
vadeli sözleşmelerle çalıştığı için bu durum hemen bir kriz yaratmıyor. Ayrıca önceki
yıllardaki arz fazlası, kısa vadeli şoklara karşı fiilen bir tampon görevi görüyor.
Ancak uzun sürecek bir kıtlık, tedarikçilerin sözleşmeli müşterilerine karşı mücbir
sebep ilan etmelerine yol açabilir. Bu durum tüm büyük yarı iletken üreticileri 
için bir risk oluştururken, helyum tedariklerinin büyük bölümünü Körfez İşbirliği
Konseyi (GCC) ülkelerinden sağlayan Tayvan ve Güney Kore için özellikle endişe verici.

## Petrol fiyatları yükseliyor

Küresel petrol fiyatları abluka kararına hızla tepki verdi. Sabah saatlerinde başlaması
planlanan ablukanın ardından, gecelik işlemlerde hem Brent hem de West Texas Intermediate
ham petrolünün en yakın vadeli kontratları yaklaşık yüzde 8,5 yükseldi.

Tüccarlar ayrıca yaz sonu ve sonbahar başına yönelik petrol fiyatlarına da yaklaşık
yüzde 4 ekledi. Eylül teslim Brent kontratları varil başına 88 doların üzerine çıkarken,
bu durum yılın ikinci yarısında emtia fiyatları üzerinde baskının ve manşet enflasyon
verilerinde yukarı yönlü risklerin devam edeceğine işaret ediyor.

![Helyum krizi dünyayı kasıp kavurabilir Borsatek](https://i2.wp.com/www.borsatek.
com/app/uploads/2025/12/petrol-1024x572.webp)

Nebraska’nın Lincoln kentinde bulunan Bellwether Wealth’in baş yatırım yetkilisi
Clark Bellin, “Ortadoğu’daki çatışmanın yakın zamanda sona ermeyeceği artık netleştiği
için yatırımcılar hisse senetlerinin adil değerini yeniden değerlendirmek üzere 
adeta başa dönmüş durumda” dedi.

## Hisse senedi piyasasında düzeltme süreci uzayabilir

Bellin, “İran ile gerilim arttıkça petrol fiyatları yükseliyor ve hisse senedi piyasası
petrol fiyatlarıyla ters korelasyon içinde kalmayı sürdürüyor. Bu hafta Hürmüz Boğazı
üzerinden daha fazla güç gösterisi yaşanacak ve bu durum piyasaları sarsarak hisse
senedi piyasasındaki düzeltmeyi uzatabilir.” ifadelerini kullandı.

Buna rağmen erken işlemlerde hisse senedi vadeli kontratları pazartesi günü yalnızca
sınırlı bir geri çekilmeye işaret etti. S&P 500 vadeli kontratları endeksin geçen
haftaki kapanışına kıyasla yaklaşık 35 puan daha düşük bir açılışa işaret ediyordu.
Haberlerde ABD ve İran’ın çatışmayı sona erdirmek için görüşmelere yeniden başlamak
üzere “günler içinde” tekrar bir araya gelebileceği belirtildi.

![nasdaq](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/01/395.jpg)

Pazartesi günü yaşanacak bir geri çekilme, geçen haftaki toplam puan kazancının 
yaklaşık yüzde 15’ini silecek olsa da, gösterge endeksi 30 Mart’taki dip seviyesine
göre hâlâ yaklaşık yüzde 7 yukarıda bırakacak.

Capital Economics grup baş ekonomisti Neal Shearing, “Piyasalardaki tepki son dönemdeki
tırmanışlarda görülen tanıdık senaryoyu izledi. Daha güçlü bir dolar, daha zayıf
hisse senetleri ve riskten kaçınmanın artmasına rağmen yükselen tahvil getirileri.
Enerji fiyatlarının yükselmesinin ve tedarik zincirindeki ilave aksaklıkların enflasyonist
etkileri fiyatlanıyor. Ancak piyasalardaki hareketler şu ana kadar önceki tırmanışlara
kıyasla oldukça sınırlı kaldı.” dedi.

Bu hafta ayrıca bilanço sezonu başlıyor. Goldman Sachs, JPMorgan Chase ve diğer 
birçok ABD’li mavi çip şirketinin açıklayacağı sonuçların kısa vadede piyasaları
desteklemesi bekleniyor.

Analistler S&P 500 şirketlerinin toplam birinci çeyrek kârının geçen yıla kıyasla
yüzde 13,9 artarak 605,1 milyar dolara ulaşmasını, ikinci çeyrekte ise büyümenin
yaklaşık yüzde 20 olmasını öngörüyor.

Ancak Saxo Bank baş yatırım stratejisti Charu Chanana, görüşmelerin çökmesi ve ABD’nin
yeniden sert askeri söylemlere dönmesinin piyasaları “rahatsız edici ama tanıdık
bir orta noktada” bıraktığını söyledi, “Net bir barış yok, ancak henüz tam ölçekli
bir savaş da yok.” dedi.

Chanana, “Barış temettüsü sorgulanıyor. Daha dar kapsamlı bile olsa yeni bir müzakere
girişimi, piyasa duyarlılığını istikrara kavuşturmak ve petrol fiyatlarındaki jeopolitik
risk priminin bir kısmını geri çekmek için yeterli olabilir.” dedi.

Ancak Chanana şu uyarıda bulundu:

“Bir sonraki adım bir deniz çatışması, Körfez’de enerji altyapısına saldırılar ya
da bölgesel askeri operasyonların genişlemesi olursa, piyasalar çok daha tehlikeli
bir senaryoyu fiyatlamaya başlayacaktır.”