# İhtiyaç kredi faizi yılın zirvesini yeniledi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ihtiyac-kredi-faizi-yilin-zirvesini-yeniledi-96503h/
- Yayımlanma: 2023-03-27T08:34:25+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Bankacılık](https://www.borsatek.com/bankacilik-sektorundeki-karisiklik-asya-borsalarini-olumsuz-etkiliyor-96502h)
sektörü yaklaşan seçime odaklandı. Kredi faizleri özellikle son düzenlemenin ardından
ihtiyaç kredilerinde ikinci kez yılın zirvesine çıkarken ticari kredi faizleri son
haftada gerilese de büyümesi ivme kaybetti. [Merkez Bankası](https://www.tcmb.gov.tr/)
verilerine göre 17 Mart haftası itibariyle ihtiyaç kredisi faizi bir önceki haftaya
göre tam 3.87 puan birden artarak yüzde 26,48’den yüzde 30,35’e fırladı.

ekonomim.com’un haberine göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri
de ihtiyaç kredisinde Merkez Bankası regülasyonu öncesinde yüzde 5’i aşan haftalık
büyümenin yüzde 0,26’ya kadar düştüğünü ortaya koydu. Bankacılık sektörü kaynakları
faizlerdeki artıştan ziyade kullandırım rakamlarının oldukça düştüğünü yüksek oranlı
kredi vermekten bankaların kaçındığını vurgularken bankaların seçime kadar risk 
almamaya çalıştığını dile getirdi.

### Yılın ikinci en yüksek seviyesine çıktı

Merkez Bankası haftalık verileri ihtiyaç kredilerinde 17 Mart itibariyle sert bir
yükseliş yaşandığını gösteriyor. Bazı bankalar aylık ihtiyaç kredi faizini yüzde
3,65’e kadar yükseltirken Merkez Bankası ortalamasına göre 17 Mart itibariyle ihtiyaç
kredi faizi yıllık yüzde 30,35’e çıktı. Bu ihtiyaç kredisi faizi 2023 yılının ikinci
en yüksek ihtiyaç kredisi faizi seviyesi oldu. Oysa Merkez Bankası 10 Mart’ta uygulamaya
aldığı ve 13 Mart itibariyle yeniden düzenlediği regülasyonuyla bankaların ihtiyaç
kredi faizinde belli oranı aşmaları durumunda ek menkul kıymet tesisi zorunluluğu
tanımladı.

Daha önce ticari kredi faizlerine getirilen ve şimdi ihtiyaç kredileri için de uygulanan
düzenlemeyle İhtiyaç kredilerinden faiz/kâr payı oranı Merkez Bankası’nca ilan edilen
yıllık bileşik referans oranın 1.8 ile 2.0 (dâhil) katı arasında olanların birinci
kademede yani yüzde 20 oranında, 2.0 katından yüksek olanların ise ikinci kademede
yüzde 90 oranında menkul kıymet tesisine tabi olması kararlaştırıldı.

Bundan sonra ise bankacıların yaptığı hesaplamalara göre ihtiyaç kredisi faizi yüzde
18,6’yı aştığında yüzde 20, yüzde 20,6’yı aştığında ise yüzde 90 oranında ek menkul
kıymet alım zorunluluğu oluşacak. Ancak 70 bin liraya kadar olan ihtiyaç kredileri
menkul kıymet tesisinden muaf tutuldu.

### Seçime kadar sektör kredileri rölantiye aldı

Veriler bankacılık sektöründe ortalama ihtiyaç kredisi faizinin Merkez Bankası’nın
neredeyse yüzde 90 oranında ek menkul kıymet tesisi zorunluluğu getirdiği faiz oranından
10 puan daha yüksekte olduğunu ortaya koyuyor. Bankacılık sektörü kaynakları bir
süredir yüzde 29-30 seviyesinde bulunan ihtiyaç kredisi faizinin özellikle kamu 
bankalarının da ilgisinin artmasıyla mart ayı başında yüzde 26’nın altına gerilediğini
hatırlattı.

Ancak kaynaklar ardından Merkez Bankası’nın ihtiyaç kredisi faizine yönelik ek menkul
kıymet tesisi zorunluluğu geldiği ve seçim takvimi netleştiğine işaret ederek ABD’deki
banka batışı ile ardından ABD ve Avrupa’da bankacılık sektöründeki endişenin de 
tüm bunlara eklendiğini dile getirdi.

Tüm bu olumsuzlukların ve belirsizliklerin üst üste gelmesinin zaten regülasyonlar
nedeniyle bilanço yönetiminde zorluk çeken bankacılık sektörünü daha da isteksiz
hale getirdiğini vurgulayan bankacılık sektörü kaynakları net faiz gelirinin negatif
olmasının da kredi iştahını kestiğini vadeleri ise kısalttığını vurguladı. Özellikle
seçimden sonra sonuca göre ya regülasyonların ya da belirsizliğin kalkmasının beklendiğini
kaydeden bankacılık sektörü kaynakları risk almak yerine bankaların bu döneme kadar
kredilerde kendilerini rölantiye aldıklarını ifade etti.

### Kredi hacmi büyümesinde sert ivme kaybı

BDDK verileri de iştahın hızla azaldığını ortaya koyuyor. BDDK’nın haftalık bankacılık
verileri TL cinsi ihtiyaç kredi hacminin 17 Mart haftasında bir önceki haftaya göre
sadece yüzde 0,26 büyüdüğünü ve 795 milyar 21 milyon liraya yükseldiğini gösteriyor.
Oysa ki 24 Şubat haftasında bir önceki haftaya göre ihtiyaç kredi hacminde büyüme
yüzde 5,81, 3 Mart haftasında yüzde 1,83, 10 Mart haftasında ise yüzde 2,28 olmuştu.
Bankalar ihtiyaç kredilerinde frene basarken tüketiciler de çareyi bu yılın tamamında
olduğu gibi kredi kartı ve kredili mevduat hesaplarında buldu. Merkez Bankası’nın
faiz indirimleri nedeniyle kredi kartı ve KMH faiz oranları yüzde 1,36, gecikme 
faizi ise yüzde 1,66 seviyesinde bulunuyor.

### TL mevduat faizi yüksek seviyede

Tüketici kredilerinde geçen hafta taşıt ve konut kredisi faizlerinde de hafif bir
kıpırdanma yaşandı. Taşıt kredi faizi 0.45 puan artışla yüzde 25,17’ye, konut kredisi
faizi de 0.10 puan artışla yüzde 16,5 seviyesine çıktı.
Merkez Bankası verilerine
göre TL mevduat faizlerinde en çok tercih edilen 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizinde
17 Mart haftası itibariyle oran yüzde 27,64. Böylece 3 aya kadar vadeli TL mevduat
faizi geçen yılsonuna göre 3.47 puan yükseldi. Toplam mevduat faizi ise yüzde 19,51,
bu oran da geçen yılsonuna göre 0.95 puan yükseldi. İhtiyaç kredisi faizinde ise
durum tersine işledi. İhtiyaç kredisi faizi yılsonuna göre 0.97 puan arttı.

### TL cinsi ticari kredi faizinde sürpriz

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre TL cinsi taksitli
ticari krediler geçen hafta hafif de olsa hareketlendi. Bir önceki hafta yani 10
Mart haftasında ticari kredi faizi sert yükselmiş kredi hacmi büyümesi de olumsuz
etkilenmişti. 17 Mart haftasında ise TL kredi faizi 1.49 puan düşerek yüzde 14,68’
e geriledi, kredi kart ve kredili mevduat hariç TL ticari kredi faizi ise 1.82 puan
azalarak yüzde 14,28’e düştü. Bu faiz düşüşü haftalık kredi hacminin büyümesinde
ivmenin artmasına neden oldu ve 17 Mart haftasında kredi hacmi yüzde 1,23 arttı.
TL cinsi taksitli ticari kredi hacmi 714.7 milyar liraya çıktı.
