# İhtiyaç kredisi kullanımı durma noktasına geldi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ihtiyac-kredisi-kullanimi-durma-noktasina-geldi-96487h/
- Yayımlanma: 2023-03-26T09:50:57+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Merkez Bankası’nın ([TCMB](https://www.tcmb.gov.tr/)) belirlediği politika [faiz](https://www.borsatek.com/borsa-faiz-karari-sonrasi-banka-hisseleriyle-yukseldi-96406h)
i ile piyasa faizleri arasında bağ tamamen koptuğu gibi ‘arka kapıdan’ kredi faizlerini
düşürmeye zorlayan düzenlemeler de ters etki yaratıyor. TCMB, 10 Mart tarihinde 
bankalara gönderdiği yazı ile daha önce ticari krediler için devreye aldığı ‘örtülü
faiz sınırını’ ihtiyaç kredileri için de uygulamaya başladı. Düzenlemeye göre, menkul
kıymet kapsamına girmeyecek en yüksek aylık faizin yüzde 1.37 (yıllık yüzde 18.56)
seviyesinde olması gerektiği bildirildi.

Sözcü’nün haberine göre ancak bankaları düşük faiz ile menkul kıymet alımı arasında
seçim yapmak zorunda bırakan bu düzenleme bir hafta içerisinde faizlerde son 21 
yılda görülmemiş bir sıçrama yarattı. İhtiyaç kredisi faizlerinde artışa giden bankalar,
özellikle deprem felaketi sonrası artışa geçen ihtiyaç kredisi kullandırımında da
sert bir fren yapmış oldu. Böylece iktidar,  seçim öncesi kredi dalgası yaratmak
isterken, artan enflasyonun yaratığı alım gücü kaybıyla ihtiyaç kredisine yönelenlerin
krediye erişimini zorlaştırmış oldu.

### 3.8 puan birden arttı

Merkez Bankası verilerine göre, mart ayının ilk haftasına, ihtiyaç kredilerinin 
ağırlıklı ortalama faizi, temmuzda gördüğü yüzde 35.41 oranındaki son bir yılın 
zirvesinden yüzde 25.47’e kadar gerilemişti. 10 Mart ile biten haftada yüzde 26.48
olan ortalama ihtiyaç kredisi faizi TCMB’nin faize ‘üst sınır’ getirmesi ile yeniden
yükselişe geçti. İhtiyaç kredisi faizleri 17 Mart haftasında 3.8 puan artışla ortalama
yüzde 30.35’e yükseldi ve 2002 Nisan ayından bu yana en hızlı tırmanışını kaydetti.
Böylece faizde mevcut seviye, TCMB’nin belirlediği yüzde 18.56’lık üst sınırın yaklaşık
yüzde 62 üzerine çıkmış oldu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK)
haftalık verilerine göre, ihtiyaç kredileri hacmi ise 17 Mart ile biten hafta 2 
milyar 79 milyon TL artışla 795 milyar TL’ye çıktı.

### Ticari kredi finansmanını da kilitledi

Merkez Bankası’nın yaptığı düzenlemeye  göre, tüketici kredileri için yüzde 18.56
ile yüzde 20.62 arasında bileşik faiz uygulayan bankaların, oluşturdukları yeni 
kredinin yüzde 20’si değerinde lira cinsinden devlet tahvili alması gerekiyor. Bankalar
krediler için daha yüksek bir faiz oranı uygularsa, almaları gereken devlet tahvili
miktarı yarattıkları kredinin yüzde 90’ına eşit oluyor. Daha önce ticari kredi faizleri
için uygulanan sınır bankaları ya ucuz faizle kredi vermeye ya da düşük faizle tahvil
alıp yine riski artırarak kredi vermek arasında bir seçim yapmaya zorlamıştı. Bilançolarını
riskle doldurmak istemeyen bankalar ticari kredilerde de frene basmıştı.