# İmalat göstergesi yılın en düşük seviyesini gördü

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/imalat-gostergesi-yilin-en-dusuk-seviyesini-gordu-103684h/
- Yayımlanma: 2023-11-01T14:30:57+03:00
- Yazar: Selim Soydan

İSO Ekim ayı [imalat](https://www.borsatek.com/imalat-gostergesi-yilin-en-dusuk-seviyesinde-101463h)
satın alma yöneticileri endeksini yayımladı. İSO Türkiye imalat PMI Ekim ayında 
48,4 oldu. Önceki veri 49,6 seviyesindeydi.

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve
güvenilir referans kabul edilen [İstanbul Sanayi Odası](https://www.iso.org.tr/)(
İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ekim 2023 dönemi
sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde
iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, Eylül’de 49,6 olan manşet PMI, 
Ekim 2023’te 48,4’e geriledi ve üst üste dördüncü ay 50 eşik değerin altında kaldı.

Endekste 50’nin üstündeki değerler büyümeye işaret ederken, bu eşik değerin altı
daralma sinyali olarak değerlendiriliyor.

48,4 olarak ölçülen endeks, faaliyet koşullarındaki yavaşlamanın ılımlı olduğunu
gösterse de söz konusu yavaşlama PMI’ın 49,6 olarak ölçüldüğü Eylül ayına kıyasla
daha belirgin gerçekleşti. İmalatçılar ekimde iç ve dış talebin genel olarak zayıf
seyrettiğini bildirdi. Bunun sonucu olarak toplam yeni siparişler ve yeni ihracat
siparişleri hız kaybetti. Toplam yeni siparişlerdeki yavaşlama geçen yılın kasım
ayından bu yana en yüksek oranda kaydedildi. Yeni siparişlerdeki bu görünüme bağlı
olarak üretim de ekim ayında gerilemeye devam etti. Böylece üst üste dört ay boyunca
üretimde ivme kaybı gözlendi.

### Enflasyonist baskılar hafifledi

Ekimde istihdam yeniden düşüşe geçti ve bu durum beş aylık genişleme sürecini sona
erdirdi. Anket katılımcıları istifa ve emekliye ayrılmaların yaşandığına dikkat 
çekti. Çalışan sayısındaki azalmaya rağmen firmaların birikmiş işlerinde yaklaşık
bir yılın en hızlı düşüşü kaydedildi. Sipariş gereksinimlerindeki azalmanın sonucu
olarak, imalatçılar satın alma faaliyetlerinin yanı sıra girdi ve nihai ürün stoklarını
da azalttı.Enflasyonist baskılar dördüncü çeyrek başında hafiflemeyi sürdürdü. Girdi
maliyetleri ve nihai ürün fiyatlarında artış oranları üst üste üçüncü ay düşüş gösterdi.
Fiyatlarında artış bildiren firmalar ise bunun büyük oranda liradaki değer kaybından
kaynaklandığını belirtti.

Firmalar yeni sipariş temin etmekte zorlandı

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede
bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları 
söyledi: “Talep koşulları ekim ayında Türk imalat sektörünü yavaşlatan ana faktör
olurken, firmalar üretimi destekleyecek ve istihdam düzeyini koruyacak hacimde yeni
sipariş temin etmekte zorlandı. Diğer taraftan, enflasyon baskılarının hafiflemeye
devam etmesi yakın dönemde daha elverişli bir talep ortamının oluşabileceği konusunda
bir miktar iyimserlik sağlayabilir.”

### İki sektörde üretim arttı

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI ekim ayı raporuna göre, takip edilen 
10 sektör arasından sadece ikisinde üretim artarken istihdam çoğu sektörde düşüş
gösterdi. Diğer yandan, girdi maliyetleri ve nihai ürün fiyatları enflasyonu son
dönemdeki eğilimini sürdürerek çoğu sektörde ivme kaybetti.

Hem yurt içi hem de uluslararası talepteki zayıflık nedeniyle yeni siparişler son
bir yılı aşkın süredir ilk kez, izlenen tüm sektörlerde yavaşlama sergiledi. En 
belirgin yavaşlamanın kaydedildiği tekstil sektöründe düşüş son 12 ayın en yüksek
hızına ulaştı. Yeni siparişlerde en hafif ivme kaybı ise gıda ürünlerinde gerçekleşti.

Üretimde en güçlü performans, önceki aya göre sınırlı bir artışın yaşandığı gıda
ürünlerinde gözlendi. Böylece sektör son üç ay boyunca büyüme kaydetti. Ekim ayında
üretimini artıran diğer sektör makine ve metal ürünler oldu. En belirgin yavaşlama
ise tekstil firmalarında görüldü.

Üretim gereksinimlerindeki azalmaya bağlı olarak firmalar Ekim ayında da işe alım
kararlarında temkinli davranmaya devam etti. Takip edilen on sektörden sadece üçünde
istihdam hacmi arttı. Son beş ayın en yüksek artışını kaydeden makine ve metal ürünleri
aynı zamanda istihdamını en hızlı genişleten sektör oldu. Öte yandan, üretim ve 
yeni siparişlerde olduğu gibi istihdamda da en sert düşüş yine tekstil sektöründe
gerçekleşti.

### Satın alma faaliyetleri düştü

Ekim ayında, takip edilen on sektörden sekizinde girdi maliyetleri enflasyonu geriledi.
Makine ve metal ürünleri ile giyim ve deri ürünleri bu eğilimin istisnaları oldu.
Girdi fiyatlarındaki en yavaş artış, yaklaşık dört yılın en düşük enflasyonunun 
ölçüldüğü makine ve metal ürünleri sektöründe gerçekleşti. Maliyet enflasyonundaki
gevşeme ve zorlu talep koşulları, ana metal firmalarının nihai ürün fiyatlarını 
son 32 aylık dönemde ilk kez düşürmelerine yol açtı. Tekstil firmaları da fiyatlarını
azaltırken geriye kalan diğer tüm sektörlerde artışlar devam etti. Satış fiyatlarındaki
en hızlı yükseliş gıda ürünlerinde kaydedildi.

Son olarak, ekim ayında satın alma faaliyetleri bir yılı aşkın süredir ilk kez tüm
sektörlerde düşüş kaydetti. Takip edilen on sektör içerisinde en zayıf performans
yine tekstil sektöründe gözlendi.
