# İmalat PMI’da ekonomide daralma sinyali veriyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/imalat-pmida-ekonomide-daralma-sinyali-veriyor-58301h/
- Yayımlanma: 2020-12-01T11:09:10+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve
güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (
Satın Alma Yöneticileri Endeksi) kasımda 51,4’e düşmekle birlikte faaliyet koşullarının
iyileştiği yönünde sinyal vermeyi sürdürdü. PMI, Kovid-19 kaynaklı daralmanın ardından
haziranda başlayan toparlanma döneminin en düşük düzeyinde gerçekleşti. Türkiye’deki
Kovid-19 vaka sayılarının artmasının müşteri talebini ve üretim süreçlerini olumsuz
etkilemesi,  firmaların kasımda karşılaştığı temel zorluk oldu. Bunun sonucunda 
yeni siparişler ve üretim yavaşladı. Yeni ihracat siparişlerinin de ivme kaybettiği
gözlendi.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI kasım verilerine göre de Kovid-19 salgınının
hem Türkiye’de hem de başta Avrupa olmak üzere dünyanın diğer bölgelerinde yaşanan
ikinci dalgası, kasımda birçok imalat sanayi sektöründe toparlanmanın hız kesmesine
yol açtı. Takip edilen 10 sektörün sadece dördünde faaliyet koşulları iyileşti. 
Yeni siparişler açısından, kimyasal, plastik ve kauçuk ile gıda ürünleri olmak üzere
iki sektörün büyüme bölgesinde olduğu gözlendi.

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve
güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (
Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Kasım 2020 dönemi sonuçları açıklandı.
Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret
ettiği anket sonuçlarına göre, Ekimde 53,9 olarak ölçülen manşet PMI Kasımda 51,4’
e düşmekle birlikte faaliyet koşullarının iyileştiği yönünde sinyal vermeye devam
etti. PMI, Kovid-19 kaynaklı daralmanın ardından haziranda başlayan toparlanma döneminin
en düşük düzeyinde gerçekleşti. Türkiye’deki Kovid-19 vaka sayılarının artması ve
bu durumun müşteri talebini ve üretim süreçlerini olumsuz etkilemesi, firmaların
kasım ayında karşılaştığı temel zorluk olarak kaydedildi. Bunun sonucu olarak, hem
yeni siparişler hem de üretim yavaşladı. Yeni ihracat siparişlerinin de ivme kaybettiği
gözlendi.

Yine de bu üç göstergede kaydedilen zayıflama, 2020 başlarındaki ilk pandemi dalgasının
tepe noktasına göre çok daha ılımlı düzeyde gerçekleşti.

Anketin görece olumlu gelişmesi ise iş hacimlerinin geçen aylarda gösterdiği güçlü
toparlanmaya bağlı olarak firmaların istihdam düzeylerini artırmaya devam etmesi
oldu. İstihdamda artış trendi altı aya ulaştı ve güçlü seyrini korudu. Çalışan sayılarındaki
yükseliş ve yeni siparişlerdeki yavaşlama, firmaların birikmiş işlerini azaltmaya
devam edebilmesini sağladı.

Kovid-19 salgını, tedarik zincirleri üzerinde giderek daha ciddi etki yarattı ve
Kasım ayında teslimat sürelerindeki artış, anket geçmişinin üçüncü en yüksek düzeyinde
gerçekleşti. Bu durum girdi stoklarının gerilemesine katkı yaptı. Benzer şekilde,
üretim gereksinimlerindeki düşüşe bağlı olarak satın alma faaliyetleri de hafif 
bir azalma gösterdi. Türk lirasının yakın dönemde ABD doları karşısında gösterdiği
değer kaybı, hem girdi maliyetleri hem de nihai ürün fiyatlarındaki keskin artışların
sürmesinde belirleyici oldu.

Bununla birlikte, her ikisinde de enflasyon oranları Ekim ayına göre hafif düşüş
sergiledi.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede
bulunan IHS Marki Ekonomi Direktörü Andrew Harken,  şunları söyledi: “Kovid-19 salgınının
yeniden hızlanması, kasımda Türk imalat sektörünün hızını kesti ve talepte zayıflamaya
yol açtı.

Bununla birlikte, salgının yol açtığı aksamadan hızlı bir şekilde çıkabildiğini 
daha önce göstermiş olan sektörde firmaların geleceğe yönelik güveninin yeni işe
alımları sürdürmeye yetecek düzeyde olduğu gözlendi. Enflasyon cephesinde de bazı
olumlu işaretler dikkat çekti.

Girdi maliyetleri ve nihai ürün fiyatlarındaki artış hızları ekim ayına göre hafif
gerileme kaydetti. Türk lirasının son dönemde kayıplarının bir bölümünü geri almasına
bağlı olarak, önümüzdeki  aylarda enflasyonun daha da yavaşladığını görebiliriz.”

**Sektörlerde toparlanma hız kesti**

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI kasım verilerine göre Kovid-19 salgınının
hem Türkiye’de hem de başta Avrupa olmak üzere  dünyanın diğer bölgelerinde yaşanan
ikinci dalgası, kasımda birçok  imalat sanayi sektöründe toparlanmanın hız kesmesine
yol açtı. Takip  edilen 10 sektörün sadece dördünde faaliyet koşulları iyileşti.

İyileşme gösteren sektör sayısı ekime göre yarı yarıya düştü. Yeni  siparişler açısından,
kimyasal, plastik ve kauçuk ile gıda ürünleri  olmak üzere iki sektörün büyüme bölgesinde
olduğu gözlendi. Kimyasal,  plastik ve kauçuk ürünler son zamanlardaki güçlü temposunu
sürdürdü,  ancak bu sektörde dahi büyüme ivme kaybetti. Gıda ürünleri sektörünün
yeni siparişleri son üç ayda ilk kez iyileşme gösterdi. Yeni  siparişlerde en sert
yavaşlama yaşanan sektör, elektrikli ve  elektronik ürünler oldu. İkinci en hızlı
düşüş ise baskı altında  kalmaya devam eden giyim ve deri ürünleri sektöründe gerçekleşti.

Takip edilen on sektörün yedisinde yeni ihracat siparişleri hız  kaybetti. Yeni 
siparişlerdeki eğilimler büyük ölçüde üretim için de  geçerliydi. Sadece gıda ve
kimyasal ürünlerde üretim artışı  gerçekleşti. İş yüklerindeki yavaşlamaya rağmen
firmaların genel  olarak işe alımları sürdürmesi, anketin pozitif gelişmesi olarak
kayda  geçti. On sektörün dokuzunda istihdam artarken, kara ve deniz  taşıtları 
sektöründe yatay seyir gözlendi. En yüksek istihdam yaratma hızı kimyasal, plastik
ve kauçuk sektöründe gerçekleşti. Son dönemde  yaşanan kur artışları ve ham madde
arz sorunları nedeniyle  enflasyonist baskılar güçlü kalmakla birlikte enflasyon
oranlarının  bazı sektörlerde tepe noktaya ulaşmış olabileceğine ilişkin işaretler
gözlendi. Maliyet enflasyonu, başta gıda ürünleri ve ana metaller  olmak üzere dört
sektörde yavaşlama kaydetti. En keskin artış metalik  olmayan mineral ürünler sektöründe
gerçekleşti. İkisi hariç tüm sektörlerde teslimat süreleri ekim ayına göre daha 
yüksek hızda arttı.

Sektörlerin yarısından fazlasında nihai ürün fiyatlarının artış hızı yavaşladı. 
