# İnternette “kısmen özgür”dük artık o da yok

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/internette-kismen-ozgurduk-artik-o-da-yok-18143h/
- Yayımlanma: 2016-12-29T06:49:50+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Washington merkezli düşünce kuruluşu Freedom House’un geçen ay yayınladığı 2016 
raporuna göre, Türkiye’de artık internet özgürlüğü yok. Aynı kuruluşun geçen yılki
raporunda, Türkiye internetin “kısmen özgür” olduğu ülkeler arasındaydı. Bu yıl,“
özgür olmayan ülkeler” kategorisinde.

Freedom House’a göre, bunun tek nedeni, internetin yavaşlatılması ve bazı sosyal
medya platformlarına ulaşımın zaman tamamen engellenmesi değil. Kuruluş raporunda,
yetkililere ve dine yönelik eleştiriler nedeniyle kullanıcılara açılan davaların
da Türkiye’nin internetin özgür olmadığı ülkeler arasına düşmesinin nedenlerinden
olduğunu belirtiyor.

İçişleri Bakanlığı’nın geçen hafta yaptığı açıklamaya göre, son 6 ayda sosyal medya
üzerinde terör ve devletin önde gelenlerine hakaret kapsamında bin 650’den fazla
kişi tutuklandı bin 200’den fazla kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. 
Aynı açıklamada yaklaşık 10 bin kişi hakkında da soruşturma ve adli sürecin devam
ettiği belirtildi.

Nüfusu 80 milyona yaklaşan Türkiye’de bilgisayar üzerinden internet kullanan 46 
milyondan fazla kişi var. 42 milyonu, sosyal medya hesabı sahibi. Kişi başına, ortalama
4 saatten fazla zaman internet üzerinde geçiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
15 Temmuz’daki darbe girişimi sırasında, internet üzerinden görüntülü telefon görüşmesi
yapma olanağı sağlayan Facetime uygulamasıyla bir televizyon kanalına bağlanarak
halkı direnmeye çağırmıştı.

Ancak uzmanlara göre darbe girişimi bertaraf edildikten sonra internet üzerindeki
baskılar daha da arttı. İnternet üzerinde engellenen on binlerce adres ve sosyal
medya paylaşımına, on binler daha eklendi.

**Altıparmak: İnternet hedef haline dönüştü**

İnternet özgürlüğüyle ilgili çalışmalarıyla tanınan Ankara Üniversitesi’nin hukukçu
öğretim üyelerinden Yardımcı Doçent Kerem Altıparmak, engellenen site ve paylaşımların
sayısının 150 bine ulaştığını tahmin ediyor. Altıparmak, yasaklamaların üstüne sıklıkla
gelmeye başlayan yavaşlatmaları da şöyle değerlendiriyor: “Bu durum idari bir tepkiye,
uygulamaya ve rutine dönüştü. Bunun tamamen keyfi ve sistematik bir uygulama olduğunu
söyleyebiliriz. İnternette tam bir karartmayla karşı karşıyayız.”

Altıparmak, internetteki engellemenin sıklıkla başvurulan bir yöntem haline gelmesini,“
alternatif bir haber alma kaynağı olarak görülen internetin artık tek hedef haline
dönüşmüş olmasına” bağlıyor. Altıparmak, “Geleneksel medyada zaten pek alternatif
haber kaynağı kalmadığı düşünülürse” diye ekliyor.

15 Temmuz darbe girişiminden sonra ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yapılan
düzenlemelerle, 170’ye yakın yayın organı kapatılmıştı.

Hukukçu Altıparmak, “Suriye’deki askerlerle ilgili bu son vaka da gösterdi ki, halkın
haber alma ve hakikati öğrenme hakkı, sadece ifade özgürlüğü değil, tüm insan haklarının
korunması açısından çok hayati. Toplumun haber alma hakkının en önemli araçlarından
biri de, internete özgürce ulaşabilmesi” diyor. Altıparmak 2017 yılının bu hakkın
daha iyi korunduğu bir yıl olmasını dilediğini belirtirken, bu konudaki umutsuzluğunu
da gizlemiyor: “2017’de internetin en büyük hedef olacağından kuşkum yok.”

**Durmuş: Halkın haber alma özgürlüğüne darbe**

Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Başkanı Gökhan Durmuş ise Türkiye’de internet
ve sosyal medyaya erişimi engellemeye yönelik girişimleri halkın haber alma özgürlüğüne
vurulan darbelerden biri olarak değerlendiriyor. “Son günlerde yaşadığımız örnek
bile bunun tipik bir göstergesi” diyen Durmuş, “Suriye’de iki Türk askerinin yakıldığını
iddia eden videonun sosyal medyaya düşmesinin ardından, internet ve sosyal medya
yavaşlatıldı. Bunun bir örneğini de, Halkların Demokratik Partisi (HDP) milletvekilleri
geçen ay gözaltında alındığında yaşamıştık. Başbakan çıkıp rahatlıkla, ‘Tehlike 
geçene kadar interneti biz yavaşlattık’ diyebildi” şeklinde konuşuyor.

Türkiye’de internet erişimiyle ilgili yaşanan engellemeleri ölçmek amacıyla kurulan
Turkey Blocks’un verilerine göre, söz konusu videounun ortaya çıkmasından sonra 
Türkiye’de Twitter, Facebook, İnstagram, Youtube gibi sosyal medya organlarına erişimin
engellendiği belgelendi. (Deutsche Welle Türkçe – Kürşat Akyol)
