# İran anlaşması için süre azalıyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/iran-anlasmasi-icin-sure-azaliyor-81403h/
- Yayımlanma: 2022-03-02T16:06:46+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Diplomatların tekrar hayata geçirmeye çalıştığı nükleer anlaşmada taraflar arasında
kritik konular üzerindeki anlaşmazlık sürerken bu durumun küresel ekonomi için belirsizliği
daha da derinleştireceği ve Körfez bölgesini yeni güvenlik krizlerine sürükleyeceği
düşünülüyor.

[Müzakere](https://www.borsatek.com/rusya-ile-ukrayna-arasinda-muzakere-yeri-restlesmesi-81187h)
lerin tıkandığı noktalardan birinin İran temsilcilerinin Uluslarası Atom Enerji 
Ajansı tarafından İran’ın geçmişteki nükleer faaliyetleriyle ilgili denetlemelerininin
sona erdirilmesini talep etmesi fakat Batılı diplomatların kurum bağımsızlığına 
vurgu yaparak buna karşı çıkması olduğu belirtiliyor.

“Nükleer silahsızlanma sisteminin temelinde emniyet tedbirleri yatıyor ve bu ayrı
bir konu” diyen İngiliz müzakereci Stephanie Al-Qaq, “UAEA’nın bağımsızlığını tehlikeye
atan her denemeyi reddedeceğiz” ifadelerini kullandı.

### Ukrayna işgali İran’ı cesaretlendirdi

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin de [İran](https://www.borsatek.com/abd-ile-iranin-anlasma-ihtimali-petrolu-geriletti-80618h)’
ın diplomatik kozlarını yükselterek müzakerecilerin pozisyonlarını korumak konusunda
cesaretlendirdiği belirtiliyor. Dünyanın ikinci en büyük doğalgaz ve dördüncü en
büyük petrol rezervlerine sahip olan İran ile yapılacak bir anlaşmanın 110 dolara
ulaşan petrol fiyatlarını dizginleyebileceği düşünülüyor.

11 aydır süren görüşmelerin Avrupa ve ABD’li uzmanların anlaşmaya ulaşılması için
birkaç gün kaldığı uyarılarıyla kritik bir noktaya ulaştı. UAEA’nın 7 Mart’ta yapacağı
yönetim kurulu toplantısında yapılan denetlemelerde kayıtsız tesislerde tespit edilen
uranyum parçacıkları nedeniyle İran’a karşı diplomatik kısıtlamalar çıkabileceği
belirtiliyor.

### İran ABD’nin tekrar çekilmeyeceğine dair garanti istiyor

UAEA soruşturmasının yanında tarafların çıkmaza düştüğü konulardan bir diğeri de
İran’ın ABD’den daha önce yaptığı gibi nükleer anlaşmadan çekilmeyeceğine dair garantiler
istemesi.

“Eğer taraflar aradaki uçurumu kapatamazlarsa en iyi seçenek gerginliğin vahim derecede
artmasını engelleyecek bir moratoryum olur” diyen International Crisis Group İran
Araştırmaları Direktörü Ali Vaez, “İran, yaptırımların bir kısmının kaldırılması
karşısında en fazla endişeye yol açan aktivitelerini dondurabilir” değerlendirmesinde
bulundu.

Trump yönetimi dört yıl önce anlaşmadan çekilmiş, İran yönetimi de bomba yapımı 
için gerekli seviyelere yakın zenginlikte uranyum üreterek cevap vermişti.