# İSO PMI’da kısmı düzelme sinyali

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/iso-pmida-kismi-duzelme-sinyali-89468h/
- Yayımlanma: 2022-09-01T11:10:29+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

İstanbul Sanayi Odası (İSO) [Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi](https://www.borsatek.com/is-dunyasinda-kredi-krizi-buyuyor-88194h)(
PMI), ağustosta 47,4’e yükseldi.

Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret
ettiği anket sonuçlarına göre, temmuzda 46,9 olarak ölçülen manşet PMI, ağustosta
47,4 oldu.

Faaliyet koşulları üst üste altıncı ay zayıflamış olmakla birlikte son anket verileri
imalat sektöründeki bozulmanın hafif hız kestiğine işaret etti. Manşet endeks ile
uyumlu olarak üretimdeki yavaşlama temmuza kıyasla daha ılımlı gerçekleşti.

Bununla birlikte zorlu piyasa koşulları ve yüksek fiyatlar nedeniyle düşüş ağustosta
da sert şekilde devam etti. Yeni siparişlerde ise düşüş ağustos ayında hız kazandı
ve Mayıs 2020’den bu yana en yüksek oranda gerçekleşti.

Anket katılımcısı firmalar, talepteki yetersizlik ve fiyatlardaki artışların yanı
sıra küresel ekonomideki zayıflığa dikkati çekti. Buna paralel olarak yeni ihracat
siparişleri de yavaşlarken bazı katılımcılar Avrupa talebinde azalma olduğunu bildirdi.

İstihdamın artmaya devam etmesi ve artış hızının son üç ayın en yüksek düzeyine 
çıkması, anketin görece pozitif gelişmesi oldu. Fiyat baskılarının müşteri talebi
ve üretim hacimleri üzerindeki etkileri sürmekle beraber, enflasyonun üçüncü çeyrek
ortalarında yavaşladığına ilişkin sinyaller devam etti.

Ham madde, nakliye ve enerji maliyetlerindeki yüksek seyir, asgari ücretteki artış
ve Türk lirasındaki değer kaybı gibi faktörler girdi maliyetleri ve satış fiyatlarındaki
yükselişe katkı yaptı. Bununla birlikte, enflasyon oranları girdi fiyatlarında son
31 ayın, nihai ürün fiyatlarında ise son 18 ayın en ılımlı düzeylerine geriledi.

Mevcut girdi stoklarının üretim gereksinimlerini karşılamaya büyük ölçüde yeterli
olması nedeniyle imalatçılar ağustosta girdi alımlarını azalttıklarını bildirdi.
Satın alım yapan firmalar ise tedarikçilerin malzeme temininde yaşadıkları zorluklara
bağlı olarak artan teslimat süreleriyle karşılaşmaya devam etti.

Satışlarda görülen yavaşlama, nihai ürün stoklarındaki artış eğiliminin dört aya
ulaşmasını sağladı. Stoklardaki artış, Eylül 2015’ten bu yana en yüksek hızda gerçekleşti.

– Takip edilen 10 sektörün çoğunda üretim düştü, istihdam ise arttı

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI, ağustos ayında birçok sektörde zorlu
faaliyet koşullarının sürdüğüne işaret etti. Temmuzda olduğu gibi ağustosta da yeni
siparişleri artan tek sektör kara ve deniz taşıtları sektörü oldu. Üretim ise sektörlerin
çoğunda düşüş gösterdi.

Son anketin başlıca olumlu göstergesi yine istihdam olurken, girdi fiyatları enflasyonundaki
genel düşüş firmaların üzerindeki maliyet baskısını kısmen hafifletti.

Ağustos ayında takip edilen 10 sektörün dokuzunda yeni siparişler yavaşladı. Bu 
durumun istisnası son dört ayın üçünde büyüme kaydeden kara ve deniz taşıtları sektörü
oldu. Yeni siparişlerde en belirgin yavaşlama, Mayıs 2020’den bu yana görülen en
yüksek oran ile tekstil sektöründeydi.

Zayıflık dış talep koşullarında da kendisini gösterirken yeni ihracat siparişlerini
artırabilen tek sektör gıda ürünleri oldu. Yeni siparişlerin azalması ile sektörlerin
çoğunluğu ağustos ayında üretimini de yavaşlattı.

Temmuz ayı ile kıyaslandığında sadece kara ve deniz taşıtları ile makine ve metal
ürünler sektörlerinde üretim arttı. Tekstil, yeni siparişlere benzer şekilde üretimin
de en sert şekilde yavaşladığı sektör oldu.

Üretim ve yeni siparişlerdeki ivme kayıplarına rağmen, ağustosta çoğu sektör istihdamını
artırdı. En güçlü artış kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe gerçekleşti.
Üç sektörde istihdam azalırken bunlar içerisinde en belirgin düşüş metalik olmayan
mineral ürünler imalatında gerçekleşti.

Anket kapsamında takip edilen 10 sektörün tamamında girdi maliyeti enflasyonunun
gerilemesi, ağustos ayında imalat sektörünü bir ölçüde destekledi. Metalik olmayan
mineral ürünler girdi fiyatlarındaki en hızlı artışı kaydeden sektör olmayı sürdürürken
en düşük enflasyon ana metal sektöründe gerçekleşti.

Tekstil sektöründe yeni siparişlerin sert bir şekilde yavaşlamasına bağlı olarak
firmalar talebi artırmak amacıyla nihai ürün fiyatlarındaki artışı çok ılımlı düzeyde
tuttu. Diğer sektörlerin çoğunluğu nihai ürün fiyatlarında önceki aya kıyasla daha
düşük oranlı artışlar yaptı. Bu durumun tek istisnası makine ve metal ürünleri sektörü
oldu.

10 sektörün tamamı ağustos ayında daha uzun teslimat süreleri ile karşılaşsa da 
tedarik zinciri aksamalarında en kötünün geride kaldığına ilişkin sinyaller devam
etti. Tekstil firmalarının teslimat sürelerinde artış çok sınırlı kalırken en belirgin
bozulma makine ve metal ürünlerinde gerçekleşti.

### “Piyasa koşullarında belirgin zorluklar söz konusu”

Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü
Andrew Harker, ağustos ayında üretimdeki zayıflamanın hız kesmesine karşın Kovid-
19 salgınının başlangıcından bu yana en yüksek oranda yavaşlayan yeni siparişlerde
durumun biraz daha endişe verici olduğunu ifade etti.

Harker, hem iç hem de dış pazarlardaki zayıflıklar nedeniyle piyasa koşullarında
belirgin zorlukların söz konusu olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

“Maliyet baskılarının ağustos ayında hafiflemeye devam etmesi, firmalar için belli
bir rahatlama sağlıyor. Girdi fiyatlarındaki artışın iki buçuk yılı aşkın bir dönemin
en ılımlı düzeyine gerilemesi, satış fiyatlarındaki yükselişin de yavaşlamasını 
sağladı. Fiyat artışlarının daha hafif seyretmesi önümüzdeki aylarda talepteki bozulmanın
sınırlanmasına yardımcı olabilir.”
