# İşyerinde uyuyanlar tazminatsız kovulabilir

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/isyerinde-uyuyanlar-tazminatsiz-kovulabilir-45597h/
- Yayımlanma: 2019-05-31T13:39:52+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Yargıtay, işçinin iş yerinde görevi başında iken uyumasının işveren açısından haklı
fesih sebebi olmasa da geçerli fesih sebebi olduğuna hükmetti. Buna göre, işveren,
iş yerinde uyuyan işçisini ihbar ve kıdem tazminatını ödeyerek işten atabilecek.
İşçi, işe iade davası açamayacak.

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre Bursa’da bir fabrikada engelli kadrosunda
çalışan bir işçi, gündüz vardiyasından gece vardiyasına geçirildi. Geceleri davacı
işçinin çalıştığı bölümde iş yapılmadığı ihbarını alan personel şefi, başka iki 
işçiyle yaptığı denetim sırasında davacı işçinin uyuduğunu tespit ederek, fotoğrafını
çekti. İşçi bunun üzerine işten çıkartıldı.

İşe iade davası açan işçi, gece çalışırken migrene bağlı rahatsızlığının nüksetmesi
üzerine ilacını yutarak gözlerini kapatıp dinlendirmek istediğini, tam o sırada 
personel şefinin gelerek kendisinden habersiz fotoğrafını çektiğini belirtti. İşçi,
feshin iptalini ve boşta geçen süreler için 4 aylık brüt maaş ve diğer haklarının
ödenmesini, işe başlatılmaması halinde de 8 aylık brüt maaşı tutarında tazminat 
ödenmesini talep etti.

İşveren avukatı, iş yerinde vardiyalı olarak çalışma yapıldığını, yapılan kontrolde
24:00-08:00 vardiyasında yemek molasından sonra hiçbir hareket olmadığının tespit
edilmesi üzerine davacı işçinin çalışma yerinde uyurken yakalandığını belirtti. 
Yerel mahkeme işvereni haklı buldu. Davacı işçinin istinaf başvurusunda bulunması
üzerine dosyayı inceleyen bölge adliye mahkemesi, işçinin salt uyumasının iş güvenliğini
tehlikeye düşürmediği sürece ve daha önceden bu konuda işi aksattığı gerekçesiyle
herhangi bir uyarı yapılmamışsa haklı fesih nedeni oluşturmayacağı, işçinin bu davranış
nedeniyle uyarılmadan ve uyuma eyleminin iş yerinde ne tür olumsuzluklara yol açtığı
kanıtlanmadan feshin haklı nedene dayandığının kabulünün hatalı olduğu gerekçesiyle
yerel mahkeme kararını bozdu.

**BAM İŞÇİYİ HAKLI BULDU, İŞVEREN İTİRAZ ETTİ**

İşverenin temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 
yerel mahkemenin kararını haklı bularak bölge adliye mahkemesinin kararını bozdu.
Yargıtay, davacının görev başında uyumakla işyerinde olumsuzluğa yol açtığını, kendisine
verilen görevleri yerine getirmediğini, taraflar arasındaki güven ilişkisinin sarsıldığını
ve artık işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceğini
kaydederek, iş sözleşmesinin feshinin “haklı neden” ağırlığında olmasa da “geçerli
nedene” dayanmakta olduğuna hükmetti.

Yargıtay kararının gerekçesinde, bu konuda işçi ve işveren açısından rehber niteliğinde
bilgilere yer verildi. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinin işverene, işçinin
davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme
yetkisi verdiğine dikkat çekilen kararda, işçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte
amacın, işçinin iş sözleşmesine aykırı davranışlarını cezalandırmak değil, onun 
sözleşme yükümlülüklerini ihlale devam etmesi riskinden kaçınılması olduğu kaydedildi.
Gerekçeli kararda, özetle şu görüşlere yer verildi:

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş
sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin
davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, İş Kanunu’nun 25. maddesinde
belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte iş yerlerinde işin 
görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından
veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren
açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli
nedenlere dayandığını kabul etmek gerekir.

İşçinin iş sözleşmesinin ihlalinin işverene derhal feshetme hakkını verecek ağırlıkta
olup olmadığı incelenmeli. İşçinin somut olarak tespit edilmiş sözleşme ihlali nedeniyle
işverenin işletmesel menfaatlerinin zarar görmüş olması şart. Ağır yükümlülük ihlalleri
nedeniyle işverenin iş sözleşmesine devam etmesinin beklenemeyeceği hallerde işçiye
davranışından dolayı ihtar verilmesine gerek yok.

Sözleşmenin feshinin geçerli sebebe dayandığından bahsedebilmek için, işçinin sözleşmesel
yükümlülüklerini mutlaka kasıtlı ihlal etmesi şart değil. Özen yükümlülüğünün ihlal
edilmesi suretiyle ihlali de yeterli.

**İSPAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ**

İşveren, işçinin iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusurlu olarak ihlal ettiğini
ispat etmekle yükümlü. İşveren, tek taraflı olarak toplam çalışma süresini artırmak
veya ücrete etki edecek şekilde azaltmak yetkisine sahip değil. İşveren işçisinin
kişilik haklarını ihlal eden talimatlar veremez. İşveren, diğer işçilerin lehine
fakat bir veya birkaç işçinin aleyhine sonuç doğuracak eşitsizlik yaratacak talimatlar
veremeyeceği gibi işçiye eza ve cefa vermek amacıyla da talimatlar veremez.

İş sözleşmesinin işçinin davranışı nedeniyle geçerli bir şekilde feshedilebilmesi
için, işçinin kendisine verilen ihtardan sonra bir defa daha yükümlülüğünü ihlal
eden davranışta bulunması gerekir. Verilen ihtardan sonra yeni bir yükümlülük ihlali
meydana gelmemişse, sırf ihtara konu olan davranışa dayanılarak iş sözleşmesi geçerli
bir şekilde feshedilemez. Çünkü ihtarın verilmesiyle işveren, ihtara konu olan davranış
nedeniyle iş sözleşmesini feshetme hakkından örtülü olarak feragat etmiş bulunur.

İşverenin bir başka seçeneği de işçinin çalışma yerinin değiştirilmesi. İşverenin
yönetim hakkı kapsamında verdiği işe başlama ve bitiş saati, dinlenme, istirahat
ve yemek saati gibi talimatlara işçi uymak zorunda. İşçinin talimatlara uymaması,
duruma göre işverene haklı ya da geçerli fesih hakkı verir. İş Kanunu’nun 25. maddesi,
işçinin yapmakla görevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta
ısrar etmesini, haklı fesih nedeni olarak kabul ediyor. Buna karşılık, işçinin işini
uyarılara rağmen eksik, kötü veya yetersiz yerine getirmesi geçerli fesih sebebi.

**GEÇERLİ FESİHTE TAZMİNAT VAR, İŞE İADE YOK**

İşverenin haklı nedenle iş akdini feshinde ihbar ve kıdem tazminatı ödenmiyor. İşçi
işe iade davası açamıyor. Geçerli fesihte de işçi işe iade talebinde bulunamıyor
ancak ihbar ve kıdem tazminatını alabiliyor.
