# Japonya’dan ekonomiye rekor teşvik

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/japonyadan-ekonomiye-rekor-tesvik-75279h/
- Yayımlanma: 2021-11-21T09:23:16+03:00
- Yazar: Selim Soydan

BBC Türkçe’nin [haberine](https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-59359737) göre
bugünkü kurla hesaplandığında Türkiye’nin 2020 yılı Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (
GSYH) olan 450 milyar dolardan da büyük rekor teşvik paketi, ayakta kalmakta zorlanan
orta ve küçük ölçekli şirketlere ve beklenen altıncı koronavirüs dalgasına hazırlanan
sağlık sistemine soluk aldırmaya yönelik yanlarıyla takdir edilse de yardımın belli
kesimlere odaklanması ve çocuklara bile kişi başına 100 bin yen (877 dolar) dağıtılacak
olması soru işaretleri yaratıyor.

Ekonomistler, teşviğin ekonomiye doğrudan canlandırıcı etkisinin olup olmayacağını
sorgulayıp böyle devasa bir büyüklüğün, 31 Ekim’de Başbakan seçilen Fumio Kişida’nın
halkın gözünü boyamaya yönelik bir hamlesi olabileceğine işaret ediyorlar.

### Tarihin en büyük teşviği

2020 yılının Nisan ayında önce Abe hükümeti tüm Japon vatandaşlarına toplam 424 
milyar dolarlık, sonra da Suga hükümeti özellikle küçük ve orta büyüklükteki şirketlere
350 milyar dolarlık [yardımda](https://www.borsatek.com/japon-kovid-yardimlarinda-buyuk-gedik-74492h)
bulunmuştu.

Geçen ay başbakan olan Fumio Kişida ise seçimlerden sonra devlet [kesesinin](https://www.borsatek.com/japonyadan-pandemi-doneminde-nakit-destegi-74237h)
ağzını daha da açmışa benziyor.

Japan Times’a konuşan Mitsubishi UFG’nin ekonomisti Şiniçiro Kobayaşi, teşviğin 
zamanlamasını manidar bulanlardan. Kobayaşi, “Politikacılar, Temsilciler Meclisi
seçimlerinde oy kazanabilmek için seçmene ekonomiyi canlandırmak amaçlı bol harcama
sözü verdiler” diye hatırlatıyor.

### Çocuklara da teşvik

Teşvik paketinde yer alan harcama kalemlerinden özellikle bir tanesi ilgi çekiyor.

Buna göre ebeveynlerden herhangi birinin yıllık 9,6 milyon yenden (84 bin dolar)
daha az kazandığı ailelerde 18 yaş ve altındaki her çocuğa 50 bin yen (438 dolar)
nakit ve geri kalanı kuponla ödenmek üzere 100 bin yen (877 dolar) ödeme yapılacak.

Bu ödemenin Japon Hazinesi’ne toplam maliyeti 2 trilyon yen (yaklaşık 17,5 milyar
dolar).

Ekonomistler bu harcamanın, ne çocuk yetiştiren ailelere bir katkı ne de ekonomiyi
canlandırmaya yönelik bir teşvik olarak etkisinin sınırlı olacağını söylüyorlar.

Geçen yıl Abe hükümetinin 15 yaş ve üstü çocuklar da dahil her birey için yine kişi
başına 100 bin yen destek verdiğine atıfta bulunan ekonomist Saisuke Sakai, “Eğer
bu destek de benzer şekilde tüketimi arttırmak için verilecekse geçen yılki teşvik
gibi bir işe yaramayacak” diyor.

Geçen yıl verilen aynı miktardaki desteği Japon tüketiciler harcamak yerine tasarruf
etmeyi tercih edince ekonomik canlanma gerçekleşmemişti.

### Japon ekonomisi anomalisi

Enflasyonun salgın nedeniyle neredeyse tüm dünyada artışa geçtiği bir dönemde yıllardır
sıfır enflasyonun devam ettiği [Japonya’da](https://www.borsatek.com/japonya-koronavirus-salgininda-4-dalgaya-girdi-62351h)
halkın beklentisi hep düşük enflasyon oldu. Şirketler de her ne kadar ithal ettikleri
hammadde fiyatları artsa da bu artışı iç pazarda ürettikleri mallara ve Japon tüketicilere
yansıtmaktan çekiniyorlar.

Yatırım bankası Goldman Sachs Japonya’nın şu günlerde açıklanacak yeni enflasyon
oranını yüzde eksi 0,8 olarak tahmin ediyor. Deflasyon yaşayan ülkede enerji ve 
taze sebze-meyve fiyatları artmıyor, bilakis azalıyor. Cep telefonu ücretleri de
hükümetin telefon şirketlerine uygulanmasını istediği kampanyanın da etkisiyle yüzde
28 azalmış durumda.

### Halk harcama yapma eğiliminde değil

Buna karşın tasarruf oranı yüzde 30 gibi inanılmaz bir seviyede olan ülkede koronavirüs
salgını öncesinde de sonrasında da halk harcama yapma eğiliminde değil. Öyle ki 
dayanıklı malların tüketim oranı son sekiz yıldır neredeyse hiç değişmiyor. Faizler
de yüzde eksi 0,1 düzeyinde.

Başbakan Kişida, göreve geldikten sonra ‘yeni kapitalizm’ adı altında bir kavram
yaratıp alt ve üst gelir seviyesine sahip kişilerin arasındaki gelir uçurumunu küçülteceğine
ve daha adaletli bir gelir dağılımını sağlayacağına söz vermişti.

Rekor teşviğin finansmanı için gereken ek bütçenin parlamentonun Aralık ayındaki
olağanüstü toplantısında görüşülüp onaylanması bekleniyor.
