# Kanal İstanbul’un maliyeti 75 milyar TL’ye yükseldi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kanal-istanbulun-maliyeti-75-milyar-tlye-yukseldi-48203h/
- Yayımlanma: 2019-10-27T14:18:36+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından projelendirilen Kanal İstanbul ile ilgili
28 Kasım 2019 tarihinde yapılacak İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısının
duyurusu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapıldı. İDK toplantısında son
hali verilecek olan ÇED raporunda önemli değişiklikler bulunuyor. Küçükçekmece, 
Avcılar, Arnavutköy ve Başakşehir ilçelerinden geçecek yaklaşık 45 km uzunluğunda
ve 20.75 metre derinliğinde olan projenin daha önce 60 milyar TL olarak açıklanan
maliyeti 75 milyar TL’ye çıktı.

Sözcü’den Özlem Güvemli’nin haberine göre Kanal İstanbul Projesi kapsamında 20 Şubat
2018’de sunulan ÇED Başvuru Dosyasında kanal kazısından çıkan uygun malzemeler ile
Marmara Denizi’nde 3 adet yapay takım ada oluşturulması planlanıyordu. Devam eden
mühendislik ve fizibilite çalışmaları sonucunda mali açıdan etkin görülmediği için
adalardan vazgeçildiği açıklandı. Yine aynı dosyada yer alan Sazlıdere Yat Limanı’nın
da kanal içi seyir güvenliği ve yapılan detaylı mühendislik çalışmaları sonrasında
iptal edildiği kaydedildi. Sadece Marmara Denizi girişinde Küçükçekmece Gölü’nde
bin 200 bağlama yeri olan bir yat limanı inşa edilecek.

**7 yılda tamamlanacak**

Daha önce öngörülen bir yıllık hazırlık süresi de 2 yıla çıkarıldı. Raporda ufak
bir aksamanın tüm projenin uzamasına neden olacağı belirtilerek bu nedenle hazırlık
süresinin 2 yıl olmasının planlama açısından emniyetli bir yaklaşım olacağı ifade
edildi. Bu durumda yatırım süresinin 7 yıl olacağı kaydedilerek, “Yatırım için öngörülen
7 yıllık (ihale aşamasından itibaren) sürenin ilk 2 yılı hazırlık (finansmanın kesinleştirilmesi,
arazi çalışmaları, uygulama projelerinin hazırlanması, mobilizasyon çalışması vb.)
dönemi olarak kabul edilmektedir” denildi.

**Kazı çalışmaları 4 yıl sürecek**

Rapora göre projenin kazı aşaması da 4 yıl sürecek. Yılda yaklaşık 275 milyon metreküp
kazı yapılacak. Kanaldan çıkacak toplam hafriyat miktarı yaklaşık 1 milyar 155 milyon
668 bin metreküp olarak hesaplandı. Bu miktarın 1 milyar 79 milyon 252 bin metreküpünü
kara kazısı, 76 milyon 416 bin metreküpünü deniz ve göl taraması oluşturacak. Kanal
boyunca karada yapılması planlanan yaklaşık 1,1 milyar metreküplük kazının 800 milyon
metreküplük kısmı Karadeniz’e bağlanılan kesimde gerçekleştirilecek.

**Tek yönlü işletilmesine karar verildi**

Kanal İstanbul Projesi kapsamında işletme (trafik) simülasyonu ve kanal işletme 
prensibinin belirlenmesi kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda da kanalın tek 
yönlü işletmesine karar verildi. Kanal İstanbul Projesi kapsamında; kanal içerisinde
acil bağlama alanları, acil müdahale merkezleri, kanal giriş ve çıkış yapıları, 
gemi trafik sistemleri gibi alt ve üst yapılar, liman, lojistik merkez, yat limanı,
kanal içerisinde ihtiyaç duyulan noktalarda karşıdan karşıya ulaşımı deniz yolu 
ile sağlayacak kıyı yapıları, tahkimat ve dolgu alanları gibi kıyı tesisleri yapılması
planlanıyor.

Kanal İstanbul Projesi ile entegre olarak geliştirilecek projeler; Marmara ve Karadeniz
Konteyner Limanları, Küçükçekmece Yat Limanı ve Karadeniz kıyısında rekreasyon amaçlı
dolgu ile lojistik alan dolgusu olarak sıralandı. Karadeniz kıyısına rekreasyon 
ve lojistik alan için toplam 54 milyon 605 bin 865 metrekare dolgu yapılacak. Dolguda
kanal hafriyatından çıkacak malzeme kullanılacak.

Söz konusu güzergahın üzerinde ve çevresinde genel olarak tarım arazileri, kısmen
orman alanları ve yerleşimler ile su kütleleri bulunuyor. Bu su yüzeyleri içerisinde
İstanbul’un 24-25 günlük su ihtiyacını sağlayan Sazlıdere Barajı güzergah üzerinde
yer aldığı için iptal edilecek.

**8-10 bin kişi çalışacak**

Projenin inşaat aşamasında yaklaşık 8-10 bin kişinin, işletme aşamasında ise 500-
800 kişinin çalışması öngörülüyor. Çalışma alanı olarak tanımlanan ve inşaat faaliyetlerinin
yürütüleceği kesim yaklaşık 63.2 milyon metrekare olarak hesaplandı. İnşaat faaliyetleri
tamamlandıktan sonra kanal yapı yaklaşım sınırına kadar olan kesim diğer kamu ihtiyaçları
için terk edilecek alan 25.75 milyon metrekare olacak. Kanal için kullanılacak alan
37.5 milyon metrekare olarak açıklandı.

**Kuşların habitatına zarar verecek**

Kanal güzergahı boyunca toplamda 21 takım, 44 familyaya ait 124 kuş türü tespit 
edildi. Raporda tespit edilen kuş türlerinden bazılarının proje alanının belli kesimlerini
kışlama alanı, üreme alanı ve konaklama alanı olarak kullandığı belirtilerek “Proje
faaliyetinin kuşlar üzerine olacak en büyük etkisinin habitat kaybı olacağı düşünülmektedir.
Küçükçekmece Gölü, proje sahasında tür çeşitliliği bakımından en zengin alandır.
Hem kışlayan türler, hem üreyen türler hem de göç sırasında konaklayan türler için
çevresinde ve su gövdesinde elverişli alanlar oluşturmaktadır. Bu alanların kaybedilmesi
sonucunda bazı kritik önemde türlerin üreme ve kışlama popülasyonları etkilenecektir.
Bunları önlemek amacıyla Küçükçekmece Gölü’nün bir kısmının sedde ile ayrılarak 
mevcut hali ile korunması ve Altınşehir’deki sazlık alana benzer bir habitatın muhafaza
edilen göl alanı içerisinde oluşturulması önerilmektedir” denildi.

**Yeni havalimanına zorunlu iniş**

Baklalı, Boyalık, Dursunköy civarında bulunan tarım arazilerinin göç sırasında yorgun
düşen ya da olumsuz hava şartları nedeniyle devam edemeyecek olan başta leylekler
olmak üzere göçmen kuşlar için yaşamsal öneme sahip olduğu aktarıldı. Sonbahar göçü
sırasında da Küçükçekmece Gölü’nün kuzeybatısında İstanbul Üniversitesi’ne ait tarım
alanlarına da büyük sürülerin indiği belirtilerek, “Bu alanların kaybolması ile 
birlikte en yakın olarak Çatalca civarındaki açık alanlara iniş yapmaları mümkün
olacaktır. İlkbaharda Boğazı aşıp gelen kuşlar için daha öncesinde elverişli alanlar
bulunmamaktadır. Bu durumda kuşlar zorunlu olarak ya Yeni Havalimanı sahası etrafındaki
çayırlıklara ya da Çatalca civarındaki açıklıklara iniş yapabileceklerdir. Bu alanların
şu anki konaklama alanlarına mesafesi dikkate alındığında kuşların bu alanlara sorunsuz
ulaşabilecekleri öngörülmektedir ve konaklama amaçlı kullanan kuşlar için olumsuz
etkisi olmayacağı öngörülmektedir” ifadeleri kullanıldı.

**Çalışmalar 2011’de başladı**

Raporda projenin geçmişi de anlatıldı. 2011 yılında başlatılan çalışmalar ile Ulaştırma
ve Altyapı Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 5 adet alternatif arasından,
Marmara Denizi’ni Küçükçekmece Gölü’nden ayıran noktadan başlayarak, Sazlıdere Baraj
Havzası boyunca devam eden, Sazlıbosna Köyü’nü geçerek Dursunköy’ün doğusuna ulaşıp
Baklalı Köyü’nü geçtikten sonra Terkos Gölü’nün doğusunda Karadeniz’e ulaşan güzergahın
İstanbul Boğazı’na alternatif su yolu “Kanal İstanbul Projesi ” için en uygun güzergah
olarak belirlendiği kaydedildi.

Belirlenen bu güzergah doğrultusunda Kanal İstanbul Projesi’nin yürütülmesi ile 
ilgili çalışmaların 4 Şubat 2017 tarihinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Altyapı
Yatırımları Genel Müdürlüğü’ne (AYGM) verildiği anlatıldı. AYGM tarafından 14 Temmuz
2017’de etüt-proje işi ihalesine çıkıldığı ve gerekli işlemlerin tamamlanması ile
8 Ağustos 2017 tarihinde işe başlanıldığı anlatıldı.
