# “Kasım enflasyonu gerçeklerden tümüyle uzak”

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kasim-enflasyonu-gerceklerden-tumuyle-uzak-76251h/
- Yayımlanma: 2021-12-06T09:12:23+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Alaattin Aktaş “TÜİK’e açık çağrı; gelin bu kuşkuları giderin!” başlıklı yazısında
TÜİK’in enflasyon hesaplaması konusunda ilk kez kesin ifadeler kullandığını belirterek
görüşleri paylaştı ve TÜİK’in konuya açıklık getirmesini istedi.: 

“TÜFE hesaplamasında dikkate alınan 400’ün üstündeki mal ve hizmetin fiyatının her
ay nasıl değiştiğini tabii ki izleyemem. Ama kasım ayı için bir kalem mala odaklandım
ve onun fiyat değişimini izledim.

Otomobilin fiyat değişimini… Hani ekim ayında fiyat derlenmediği için hesaplamaya
dahil edilemeyen otomobil vardı ya, onun!

Piyasayla az çok ilgisi olan herkes biliyor ki otomobil fiyatları aldı başını gidiyor.
Otomobil fiyatları bu kur artışının büyük baskısıyla birlikte marka ve tiplere göre
yüzde 30 ila 50 arası arttı. Bazı markalarda yüzde 50’yi aşan artışlar bile oldu.

Milyonlarca vatandaşın tüketimi içinde otomobilin tabii ki hiç önemi yok. Ama toplam
TÜFE içinde otomobil çok önemli ve bu kalemde meydana gelen fiyat değişimi genel
TÜFE oranını çok etkiliyor. Genel orandaki değişim de tüm vatandaşları ilgilendiriyor.

Zam oranı yüzde 35 olarak alınsaydı…

Önce teknik bir detaya vurgu yapmak gerek.

TÜİK otomobil fiyatı derlerken sıfır otomobilleri esas alıyor. İkinci eldeki zamların
endekse bir etkisi yok. Ayrıca sıfır otomobil satışı herhangi bir nedenle gerçekleşmemişse,
yani zam kağıt üstünde kalmışsa bu da endekse bir etkide bulunmuyor.

Dolayısıyla kasım ayındaki zamların endekse yansıması için iki temel şart vardı.
Bu zamlar sıfır otomobillerde yapılmış olacak ve bu otomobillerde de satış gerçekleşecek.

Kasımda sıfır otomobillere zam geldi mi, geldi.

Kasımda sıfır otomobil satıldı mı, satıldı.

Kimi marka ve tiplerde zam oranı çok daha yüksek olmakla birlikte ortalama zammın
yüzde 35 olduğunu varsayalım.

TÜFE’de benzinli otomobilin yüzde 4,1322, dizel otomobilin yüzde 3,0678 ağırlığı
var. Piyasada zam oranı yüzde 30’un altına inmemişken, hatta çok daha yüksek zamlar
varken TÜİK’e göre zam benzinli otomobillerde yüzde 6.4, dizel otomobillerde yüzde
12.1 düzeyinde gerçekleşti.

Bu zam oranları yukarıdaki ağırlıklara uygulandığında benzinli otomobilden TÜFE’ye
0.26 puan, dizel otomobilden 0.37 puan yansıma oldu. Yani otomobilin toplam etkisi
0.63 puanda kaldı.

Peki piyasadaki oranlar uygulansa nasıl bir sonuç çıkacaktı?

Yüzde 35 zamma göre hesap yaptığımızda TÜFE’ye benzinliden 1.45 puanlık, dizelden
1.07 puanlık bir etki gelecekti. Böylece toplam etki 2.52 puan olacaktı.

Gerçekte en az 2.52 puan olan etki var, TÜİK’e göre bu etki 0.63 puan. Aradaki fark
1.89 puan.

TÜİK kasım ayı TÜFE artışını yüzde 3.51 açıkladı değil mi… Ekleyin bu orana 1.89
puanı, eder yüzde 5.40.

Her ne kadar bu köşede yazmadımsa da twitterda kasım ayı TÜFE artışını en az yüzde
5-6 beklediğimi belirtirken dayanağım otomobildeki bu zam gerçeğiydi. Ama TÜİK zam
oranını nasıl olduğu bilinmeyecek şekilde çok düşük hesaplayınca genel TÜFE artışı
da düşük çıktı.

Otomotiv Distribütörleri Derneği’nin (ODD) verilerine göre kasım ayında 40 markanın
42 bin 982 otomobili satıldı. Yani yüzlerce çeşidi olan, binlerce yerden fiyat alınan
bir üründen söz etmiyoruz. 40 firma ve yaklaşık 43 bin satış.

Şimdi TÜİK’e düşen kasım ayında hangi firmaların araçlarını dikkate alarak fiyat
derlediğini açıklaması.

“Şu marka, şu tip” diye açıklama yapılsın, görelim o aracın fiyatı kasımda ne kadar
artmış.

Bunda ticari bir sır da yok. Araç fiyatlarının nereden nereye geldiği zaten belli.
Kasım ayında hangi marka araçtan kaç adet satıldığı da…

Dolayısıyla TÜİK pekala hangi araç fiyatını esas aldığını açıklayabilir, kamuoyu
da bir fiyat karşılaştırması yapar.

Eğer gerçekte zam oranı TÜİK’in açıkladığı kadarsa köşem açık, özür dilemeye ve 
verilen bilgiyi aynen yazmaya hazırım.

Ama eğer TÜİK bu konuda sessiz kalmayı tercih ederse peşin peşin söyleyeyim; sayılarla
oynandığını kabul ediyor demektir.

Başka ürünlere de bakılabilir

Kasım ayında özellikle kur artışından kaynaklanan inanılmaz fiyat hareketleri oldu.

TÜFE’de yer alan mal ve hizmetler sıralandığında bu kur hareketine ve piyasada gözlenene
çok ters düşen bir dizi fiyat hareketi var. Ama konuyu dağıtmak istemiyorum. Bugünkü
konumuz özellikle otomobil fiyatları, diğer kalemlere daha sonra da değinmek mümkün.

[Yazının tamamını okumak için](https://www.dunya.com/kose-yazisi/tuike-acik-cagri-gelin-bu-kuskulari-giderin/641895)
