# Katar ile swap anlaşması hangi amaçla yapıldı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/katar-ile-swap-anlasmasi-hangi-amacla-yapildi-562yy/
- Yayımlanma: 2019-11-27T19:28:00+03:00
- Yazar: Prof. Dr. Mehmet Hasan EKEN

Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre Türkiye ile Katar arasında dış ticaret hacmi
2018 yılı sonu itibarıyla 1.4 milyar USD (1.1 milyar USD ihracat ve 335 milyon USD
ithalat) olarak gerçekleşti. 2019 yılında dış ticaret hacminin 2 milyar USD tutara
yaklaşacağı beklenmektedir. Türkiye Katar ile olan ticaretinde fazla vermektedir.
Bunun en önemli sebebi Suudi Arabistan önderliğinde Katar’a uygulanan ambargo nedeniyle
Katar’ın dış ticarette Türkiye’ye yönelmesidir.

Ayrıca Katar’da Türkiye menşeli müteahhitlik firmaları da faal durumdadırlar. Yine
Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre 2019 yılı itibarıyla Katar’da müteahhitlik
firmalarının bitirdiği iş tutarı 6.7 milyar USD olarak görülürken, halen devam eden
işlerin bedeli de yaklaşık 1 milyar USD civarındadır. Gelecekte bu alınacak ihalelerin
tutarlarının da artması beklenmektedir.

Yani 2019 yılında Türkiye’nin Katar ile minimum 3 milyar USD tutarında dış ticaret
hacmi (2 milyar USD dış ticaret ve 1 milyar USD inşaat ihalesi) olacağı beklenmektedir.

Tabii ki bu ticaret hacmi genişlemesi hem Türkiyeli ihracatçı ve müteahhit ve hem
de Katarlı ithalatçı ve iş sahibi açısından bir kur riskinin ortaya çıkmasına sebep
olmaktadır. Hal böyleyken bu kur riskinin yönetilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır.

Bu kur riskinin yönetilmesi için Türkiye ile Katar arasında 2018 yılında imzalanan
swap anlaşması tadil edilerek anlaşma tutarı 3 milyar USD karşılığı Türk lirası 
ve Katar riyalinden 5 milyar USD karşılığı Türk lirası ve Katar riyaline yükseltilmiştir.

Bu swap anlaşması nasıl bir fayda sağlar?

Bilindiği gibi swap anlaşmaları geçici anlaşmalardır. Diğer bir deyişle takas edilen
para birimleri swap anlaşması sonunda anlaşmanın tarafları tarafından iade edilmektedir.
Bu nedenle swap anlaşmasıyla sağlanan kur riski koruması da geçici bir koruma olmaktadır.
Hal böyleyken bu anlaşma neden yapıldı sorusunu cevaplamak kolay olmamaktadır. Bununla
beraber swap anlaşmasından ihracatçılardan ziyade özellikle müteahhitlik firmalarının
yararlandığını söylemek mümkündür.

Şöyle ki uzun süre Katar’da kalıp iş yapmak zorunda kalan müteahhitlik firmaları
bu swap anlaşmalarıyla Türk Lirası verip Katar Riyali alıp harcamalarını Katar Riyali
ile yaparak oradaki faaliyetlerini sürdürebilme olanağına kavuşabileceklerdir. Dolayısıyla
her iki ülke inşaat süresi içerisinde USD kullanmak zorunluluğundan kurtulurken 
iş bitiminde de aldıkları paraları karşılıklı olarak iade ederek anlaşma sona ermektedir.
İş bitiminde nihai ödeme ise gene ihalenin para birimi ne ise o para birimi cinsinden
yapılmak zorundadır. Buradaki kur riski ise yerinde durmaktadır.

Türkiye ile Katar arasında dış ticarete ilişkin bir trampa anlaşması da imzalanarak
USD bütünüyle işlem aracı olmaktan çıkarılabilecektir.