# Kıymetli metallerde baskı önümüzdeki günler daha da artacak

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kiymetli-metallerde-baski-onumuzdeki-gunler-daha-da-artacak-90047h/
- Yayımlanma: 2022-09-16T08:09:35+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Değerli metaller bu yılki iki önemli gelişmeyi derinden hissetti; [Ukrayna](https://www.borsatek.com/almanya-basbakani-scholzden-putine-cagri-89937h)‘
daki çatışma ve COVID–19 pandemisinin ardından [Fed](https://www.federalreserve.gov/)’
in parasal ve mali teşvikleri geri çekmeye başlaması. Ukrayna’nın işgalinden sonra
kıymetli metaller canlandı. Özellikle paladyum 3.400 doları aşarak tüm zamanların
en yüksek seviyesine çıktı. Ancak Fed’in ‘kolay para’ dönemini bitirmek için düğmeye
basmasıyla paladyum, platin, rodyum gibi değerli metaller alaşağı oldu. Ekonomik
gücün gerilemesine karşı duyarlı olan bu metaller faiz artışı baskıyla kazançlarını
geri verdi.

Dünya’nın haberine göre Heraeus tarafından yayımlanan ‘Paladyum Standardı 2022’ 
raporunda değerli metalleri gelecek altı ayda zorlu bir yolun beklediği belirtiliyor.
Raporda görüşlerine yer verilen HSBC’nin ABD Ekonomisti Ryan Wang, Fed’in para politikasının
platin grubu metalleri (PGM) baskılayacağını söylüyor. Fed’in bilançosunun önümüzdeki
18 ay içinde yaklaşık 1.4 trilyon dolar küçülmesini beklenirken, analist kolay paraya
veda eden PGM’lerin işinin zor olduğuna dikkat çekiyor. Raporda bazı değerli metaller
için beklentiler şöyle:

Platin piyasasının önemli bir fazla vereceği tahmini yapılıyor. Bu yıl 745 bin ons
fazla oluşacağı hesaplanıyor. Yatırımcılar yılın ilk sekiz ayında ETF holdinglerini
452 bin ons azalttı. Fiziki yatırımların azalması piyasada fazlanın erimesini engelliyor.
Otomotiv talebinin 2022’de yüzde 13 artarak 2.86 milyon onsa yükseleceği tahmin 
ediliyor.

Otomotiv talebinin benzin otokatalizörlerinde platin ikamesi ve ülkede VI emisyon
standartlarının geçerli olduğu ticari araçlarda daha fazla platin yüklemesine ihtiyaç
duyulması talebi besliyor. Küresel platin mücevherat talebinin bu yıl yüzde 7 azalarak
1.67 milyon onsa düşeceği tahmin ediliyor, bu da büyük pazarlarda satışlar artmasına
karşın Çin’deki sert gerilemeden kaynaklanıyor. Çin’de platin mücevher talebinin
735 bin onsa düşeceği tahmin ediliyor. Endüstriyel platin talebinin, çoğunlukla 
cam endüstrisindeki büyüme ve petrol sektöründe katalizör olarak kullanımın artmasının
bir sonucu olarak 2022’de yüzde 6 artarak 2.31 milyon onsa yükseleceği düşünülüyor.

Rafine platin arzının ise bu yıl yüzde 4 azalarak 5.99 milyon onsa inmesi bekleniyor.
Fiyatlar, Rusya Ukrayna’yı işgal ettiğinde yükseldi, ancak platin bu kazanımlara
tutunmadı. Merkez bankaların faiz artışı ve ekonomik belirsizlik de platine hiç 
yardımcı olmadı. Yatırımcılar ETF varlıklarını azaltarak fiyatı 900 dolar bandına
çektiler.

Platin fiyatı değer kazanan bir Güney Afrika Randı’ndan bir miktar destek alabilir,
ancak Fed faiz oranlarını hızla artırırken bu pek olası görünmüyor. Fiyatın zayıf
kalması ve önümüzdeki altı ay içinde ortalama 890 dolar/ons olması bekleniyor. Zayıf
ekonomik görünüm, platini destekleyici bir ortam oluşturmuyor.

Bu yılın başlarında, paladyum fiyatı, Rusya’dan gelen arzla ilgili endişeler nedeniyle
üst üste ikinci yıl rekor seviyelere ulaştı. Rusya Ukrayna’yı işgal ettikten ve 
Batılı ülkeler yaptırım uygulamaya başladıktan Rusya’nın PGM arzının kesilebileceği
endişesi oluştu.

Küresel paladyum talebinin bu yıl yüzde 2 artarak 9.63 milyon onsa çıkacağı tahmin
ediliyor. Otomotiv paladyum talebinin, hafif araç üretim tahminlerinde yapılan aşağı
yönlü revizyonlara rağmen, 2022’de yüzde 3 artarak 7.81 milyon ons olması bekleniyor.
Paladyumun sanayi kullanımının bu yıl yüzde 5 azalarak 1.61 milyon onsa ineceği 
tahmin ediliyor. Zira üç büyük sektörün tümü daha düşük talep görüyor. Kimya sektörü
talebinin, 2021’deki güçlü büyümenin ardından Çin’deki kapasite genişlemesinin yavaşlamasıyla
geri çekilmesi muhtemel. Elektrik sektörü, fiyat kaynaklı talep zayıflamasından 
muzdarip olmaya devam ediyor ve diş hekimliği piyasası, yüksek fiyat ve kozmetik
olarak daha çekici malzemelerin kullanımı nedeniyle tekrar küçülüyor.

Paladyum ETF varlıkları Ağustos sonunda 464 bin onsa indi. Piyasa dengeye yakın,
bu da şu sıralar 2000-2100 dolar bandında gezen fiyatı desteklemeye yardımcı olabilir.
Ancak, yüksek enflasyon ve kötüleşen ekonomik duruma paralel talep görünümü kötüleşiyor
ve fiyatın önümüzdeki altı ay içinde ortalama 1.750 dolar/ ons olacağı tahmin ediliyor.

Rodyum pazarının 2022’de 20 bin ons gibi küçük bir fazla vereceği tahmin ediliyor.
Rusya, arzla ilgili endişeler nedeniyle Ukrayna’yı işgal ettiğinde, fiyat 20 bin
doların üzerine çıktı ancak paladyumun aksine yeni rekor seviyelere yaklaşmadı. 
Kötüleşen ekonomik görünüm ve hafif araç üretiminde aşağı yönlü revizyonlar nedeniyle
fiyat ons başına 14 bin doların altına çekildi. Ancak hafif taşıt üretiminin yine
de geçen yılın son derece düşük seviyesinden yükselmiş olması rodyum talebinin bu
yıl artmasını sağlıyor. Kimyasal ve cam uygulamalarında mütevazı bir büyüme ile 
endüstriyel talebin de bu yıl genişleyeceği tahmin ediliyor. Yine de toplam talebin
halen 2019 yılının altında kalması bekleniyor. Platin ve paladyuma yataklarından
elde edilen birincil rodyum arzı bu yıl daha düşük, geçen yılki stoklanmış malzemenin
işlenmesinden kaynaklanan büyük artıştan yoksun ve geri dönüşüm artmıyor, bu nedenle
genel olarak pazarın küçük bir fazlalığı olması bekleniyor.

Rodyum fiyatı, geçen yıl rekor seviyelere ulaştıktan sonra hala bir denge seviyesi
bulmaya çalışıyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, yılın başlarında fi yata bir destek
sağladı, ancak hafif araç üretim tahminlerinde yapılan aşağı yönlü revizyonlar ve
kötüleşen ekonomik görünüm, önümüzdeki altı ay boyunca ortalama 12.500 dolar/ons
olacağı tahmin edilen fiyat üzerinde baskı yaratıyor.

### Gümüşün geleceği için borsanın gidişatı önemli

Değerli metalleri üzerine kaya gibi çöken Fed’den agresif faiz artışı beklentisine
karşın bu hafta ons gümüş nispeten altın ve diğer kıymetli metallerden daha iyi 
performans gösterdi. Ons gümüş önceki haftanın üzerine çıktı ve 19 doların üzerinden
işlem gördü. 18 doların üzerinde gelen alımlarla 19 doların üzerine çıkmayı başaran
gümüş piyasası için borsanın seyrinin önemli olduğuna dikkat çekiliyor. Ons gümüş
Fed’in faiz kararını bekliyor. Ancak uzmanlara göre Fed’in para politikasını sıkılaştırdığı
şu dönemde ons gümüşün bir sonraki hareketi, hisse senedi piyasalarından paranın
ne kadar hızlı çıkacağına bağlı. Değerli metaller ve borsanın performansı birbirleriyle
genellikle ters yönlü ilerliyor. Fed’in faiz artışlarının hız kesmesi risk iştahını
artırabilir ve hisse senedi piyasalarından çıkışı getirebilir. Bu da gümüş gibi 
metallerin fiyatına yükseltebilir. Ons gümüşte 18,50 dolarıni üzerinde sürdürülebilir
bir gücün görülmesi yakın vadede anlamlı bir yükselişin önünü açabileceği, aksi 
takdirde satışların gelebileceği uyarısı yapılıyor.

### Ukrayna savaşı güneş enerjisi kaynaklı talebi büyütüyor

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında artan yenilebilir enerji talebi gümüş tüketimini
artıracak. Çünkü gümüşün kullanıldığı gümüş panellerinin kurulumunda bu yıl rekor
bekleniyor. Metals Focus’a göre, Rusya- Ukrayna ihtilafının temiz enerjiye daha 
hızlı geçiş ihtiyacını doğurması nedeniyle fotovoltaik (PV) sistemlerin 2022’de 
kurulum rekoru kıracak. Danışmanlık şirketine göre “En az 24 ülkenin 1GW ölçeğinde
yeni yıllık kapasiteye ulaştığını gördük ve küresel PV kapasitesinin 2022’de ilk
kez 200GW’ı geçmesi bekleniyor” dedi. Metals Focus’un istatistiklerine göre, güneş
pili üretiminde kullanılan gümüş miktarı bu yıl yüzde 15 artışla 3.900 tonu (126
milyon ons) aşacak. Bu, toplam gümüş sanayi talebinin neredeyse yüzde 25’ini oluşturacak.
