# Kontenjanlar boş, özel üniversitelere ‘müşteri’ lazım

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kontenjanlar-bos-ozel-universitelere-musteri-lazim-80431h/
- Yayımlanma: 2022-02-14T16:21:05+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Üniversite](https://www.borsatek.com/yurtdisinda-ucretsiz-okuyabileceginiz-10-universite-236g-p3)
sınavında baraj puanının kaldırılması tartışmalara neden olurken, YÖK’ün 2018’deki
raporu tartışmaları yeniden alevlendirdi. Söz konusu baraj puanının düşürülmesinin“
eğitim kalitesini olumsuz yönde etkilediği” belirtilirken, “yükseltilmesi ise kalitenin
yükseltilmesi adına önemli bir adım” olarak nitelendirilmişti. Konuyla ilgili CHP
Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Lale Karabıyık ve İYİ Parti
Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Şenol Sunat, Gerçek Gündem’e
çarpıcı açıklamalar yaptı.

[Gerçek Gündem](https://www.gercekgundem.com/gundem/326469/yokun-baraji-kaldirma-kararina-tepkiler-kontenjanlar-bos-ozel-universitelere-musteri-lazim)‘
in haberine göre sınava kısa bir süre kala barajın kaldırılmasını değerlendiren 
CHP Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Lale Karabıyık “Baraj
puanının düşürülme kararı açıklanmadan birkaç gün önce ben böyle bir duyum almıştım.”
dedi. Karabıyık “Bu duyma inanmadım ya da inanmak istemedim. Nasıl olur diye düşünürken
iki gün içinde bu açıklama geldi. Bu açıklamanın ardından bir duyum daha aldım ve
bunu ilk defa size açıklıyorum. YÖK Yürütme Kurulu bir saatlik bir Zoom toplantısı
gerçekleştiriyor. Bu bilgiler bize geldi, ben de bu duyumu soru önergesi olarak 
bugün verdim. YÖK Yürütme Kurulu acil toplanıyor ve bir saatlik bir Zoom toplantısı
yapılıyor. Bu konuya sadece 15 dakika ayrılıyor ve müzakere açılmıyor. Yürütme Kurulu
üyelerinin de olumlu ya da olumsuz herhangi bir görüşü alınmıyor. Dolayısıyla tartışılmadan
verilen bir karar ve Millî Eğitim Bakanlığı’nın da bana göre bilgisi yok. Belki 
ÖSYM’nin dahi haberi olmayabilir. Böyle bir kararın alınabilmesi için bir etkinlik
analizi bir projeksiyon yapmak gerekiyor. Yani geleceğe dair nasıl bir etki yaratacağı
üzerinde çalışılması gerekiyor. Böyle bir etkinlik analizi bu hafta yapılırsa kesinlikle
kabul etmeyiz. Bunun karar alınmadan önce yapılması gerekiyordu.” dedi.

### Bunun altında yatan 4 neden var

“Bunun altında bence 4 neden var” diyen Karabıyık “Bir tanesi bir seçim yatırımı
olarak görülmesi. Maalesef eğitim sistemi de bir seçim aracı olarak kullanıldı. 
Ama Z Kuşağı bunu yutmadı çünkü farklı beklentileri var. İkinci sebep her yere fakülte
açılması ve meslek envanteri yapılmadan bunun yapılması. Bu durum fakültelerin boş
kalmasına neden oldu. Kadroları da yetersiz kaldı; öyle ki bir fakültede hem bölüm
başkanı hem dekan hem rektör aynı kişi olabiliyor. Zaten Türkiye’deki akademisyenler
kaçıyor, bu kaçış ortamında bu kadroların da doldurulması mümkün değil. Öğrenciler
bu durumda bu fakülteleri tercih etmiyor ve çok fazla kontenjan boş kalıyor. Bunların
doldurulması gerekiyor ve bu da bir yöntem.

### Özel üniversitelere ‘müşteri’ lazım

Üçüncü neden ise özel üniversitelere “müşteri” lazım olması. Onlar nasıl oluyor 
bilmiyorum ama YÖK üzerinde büyük bir baskı kuruyorlar. Onların baskı uygulamasından
ziyade YÖK ya da Saray bu baskının altında çok kalıyor. Bu da çok ilginç bir konu,
vakıf üniversiteleri mi YÖK’ü şekillendiriyor yoksa YÖK mü vakıf üniversitelerini
şekillendiriyor anlamıyorum. Bunun altında başka konular da çıkar ama bu başka bir
konu.

Dördüncü neden ise ilköğretimden yükseköğretime her kademede AKP iktidarı döneminde
eğitimin kalitesi ve niteliğinin düşmesi. Eğitime erişim imkânları zorlaştı, eşitsizlik
derinleşti. Bu Covid başladığında olmadı, Covid ile gerçekler ortaya çıktı ve kriz
daha da derinleşti. Bu niteliksizlik öğrencilerin sınav başarısına yansıdı. Bizim
çocuklarımızın zekasında bir problem yok, eğitim sistemi kötü ve nitelikli eğitime
erişimde eşitsizlik var. Onlar da bu başarısızlığın tartışılmamasını istedi ve herkesin
üniversiteye girmesini sağlayacak böyle bir yol buldu.” değerlendirmesini yaptı.

### YÖK başkanının açıklamaları

Karabıyık “Bunlara rağmen YÖK Başkanı bana göre çok talihsiz bir açıklama yaptı 
ve dedi ki ‘öğrencilerin psikolojisi üzerinde baskı yarattığı için barajı kaldırıyoruz.’
Ben de dün sordum “Madem öğrencilerin psikolojisini düşünüyorsunuz, madem daha fazla
öğrencinin okumasını istiyorsunuz o zaman neden sınav ücretlerini kaldırmıyorsunuz?”
dedim. Bir sınav 345 lira, herkes ödeyemiyor, aileler yoksulluk içinde. Öğrencilerin
psikolojisini düşünüyorsanız ortada bir barınma sorunu var, bunu çözmelisiniz. Ama
o konuda da neler yaşandığını gördük. Bugün bir araştırma yayımlandı ve gördük, 
Türkiye’de gençlerin psikolojisi iyi değil. Zaten işsizlik var, eğitim sistemi kötü,
Covid’in getirdiği sorunların derinleşmesi var. Bunların hepsi gençlerin psikolojisine
yansıyor. Gençlerin psikolojisini düşünüyorsak tek sorunumuz baraj mı? Tüm gençlerin
üniversiteye gitme hakkı tabii ki vardır. Ama nitelikli bir üniversite eğitimine
eşit koşullarda ulaşması kaydıyla. Bunu barajı düşürerek sağlamaya çalışıyorsanız
bu kendini kandırmak ve Z Kuşağı’nı aldatmaya çalışmaktır. Ama Z Kuşağı o kadar 
zeki ki, bunları yemiyor.” açıklamasını yaptı.

### Fen Edebiyat’tan da öğretmen çıkacak

Sıralamaya bakılmayacak bölümlerdeki handikapa dikkat çeken Karabıyık; “Bazı bölüm
ve alanlarda sıralamaya bakılacak, bazılarında ise sıralamaya bakılmayacak. Tıp,
hukuk, mühendislik, öğretmenlik gibi bölümlerde başarı sıralaması olacak. Ancak 
İBB, Fen Edebiyat gibi fakültelerde sıralama olmayacak. Fen Edebiyat’tan da formasyon
ile öğretmen çıkacak, yani başarı sıralaması olan yerden de olmayan yerden de öğretmen
çıkacak. Bunların hepsi ataması yapılmayan öğretmenler havuzuna çarpan etkisi ile
gelecek. Siz henüz binlerce öğretmenin atamasını yapmadan o havuza yeni öğretmenler
ekliyorsunuz.” dedi.

Özel okulların bu durum karşısında avantajlı olduğunu söyleyen Karabıyık; “Bu durum
özel okulların da işine gelebilir” diyen Karabıyık “Başarı puanının etkisi olacak
bu da özel okulları ön plana çıkaracak bir durum. Bu ne kadar objektif ne kadar 
eşitlikçi bir durum belli değil. Türkiye’de tartışılması gereken konu baraj değil,
eğitimin niteliği ve kalitesidir. Eğitimin kalitesini ve politikasını tamamen değiştirmeden
bu hamleler çözüm değil.” dedi.

### Günübirlik alınan kararlar

İYİ Parti Eğitim Politikaları Başkanı Şenol Sunat ise baraj puanı kararıyla ilgili“
Günübirlik alınan kararlar. Ülke artık günübirlik alınan kararlardan yoruldu. Bunun
sebebi pandeminin de etkisiyle geçen sene kontenjanların dolmaması olarak yorumlanabilir.
Bu dönem de barajı kaldırarak kontenjanların dolmasını sağlamak istiyorlar gibi 
geliyor. Baraj zaten çok uzun yıllardır yok, sistem sürekli olarak değişiyor. Neticede
kaliteli eğitim ilköğretimden başlayan bir süreç. Okulların değersizleştirilmesi,
kalitenin düşmesi sürdükçe üniversite sınavlarında da bu sorunlar yaşanır. Gönül
ister ki hiç sınav olmasın, sistem böyle kurulsun ki İYİ Parti olarak biz bu sistem
üzerinde çalışmamızı yaptık. Sınav odaklı eğitimden süreç odaklı bir eğitime geçilmesi
lazım. Hızlı kararlar alınıyor ve bu kararların neticesi hesaplanamıyor. Ben özellikle
bunun bir siyasi popülistlik olduğunu düşünüyorum. Çocuklar bizim çocuklarımız, 
kimsenin mağdur olmasını istemeyiz ama baraj birdenbire sıfırlandı ve çocukların
psikolojisi etkilendi. Türkiye’de her konuda bir belirsizlik var, bu da onlardan
biri oldu.” değerlendirmesini yaptı.

### Öğrenciler ne diyor?

Konuyla ilgili ulaştığımız Aleyna I. “Zaten öncesinde üniversiteye girmek çok kolaylaşmıştı.
Şu an kimsenin bir şey yapmasına gerek kalmadı, herkes üniversite okuyabilecek. 
Bir de bunu sınavın hemen öncesinde açıkladılar ve bu durum hepimizi şaşırttı ve
üzdü. Psikolojik olarak çok kötü etkilendik. Ailelerimiz artık üniversite okumanın
boş olduğunu anlamıştı. Üniversite okumanın iş bulmaya etkisi olmadığını da anlamışlardı.
Bu olaydan sonra çocuğunu üniversiteye göndermek istemeyenler bile olabilir.” dedi.
Mağdur öğrenci “Öğrencilerin çoğu kredi alıyor, bu kredileri devlete geri öderken
faizle ödüyor. Bu durum devlete kâr sağlıyor ve daha çok insanın üniversiteye gitmesi
daha çok kâr demek. Bence bu karar bu nedenle verildi. Açılan üniversitelerde boşluk
da oluştu, artık bu boşlukların da doldurulması için baraj kaldırılmış olabilir.”
dedi.
