# Köprü ve otoyollar ucuzlarsa boş kalmaz

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kopru-ve-otoyollar-ucuzlarsa-bos-kalmaz-80356h/
- Yayımlanma: 2022-02-13T07:55:00+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Geçenin de geçmeyenin de para ödemek zorunda kaldığı pahalı köprü, otoyol ve tünellerin
ucuzlatılması önerildi. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından
yayımlanan kamu özel işbirliği (KÖİ) raporunda özellikle ulaştırma projelerinde 
ciddi ölçüde ‘talep riski’ oluştuğu, pahalı olduğu için talep edilmeyen yolların
ucuzlatılması halinde araç geçişlerinin artacağı, kamuya yükün azalacağı ifade edildi.

[TEPAV](https://www.tepav.org.tr/)‘ın KÖİ raporunda, katılım ücretleri ve hizmet
bedellerinin ödenebilirliğine ilişkin yapılacak testler konusunda spesifik bir metodolojiye
ihtiyaç olduğu belirtilirken, “Bunun için gerçekçi talep tahmini çalışmaları yapılmalıdır.
Ödenebilirlik testleri yapılmadığı zaman İzmit-İzmir Otoyolu Projesi (Osmangazi 
Köprüsü dahil) ve Avrasya Tüneli projesi örneklerinde olduğu gibi kullanıcılar yüksek
ücretler nedeniyle tesisleri kullanmamaktadır. Bu durumda ücretleri düşürmek için
bütçeden katkı payı sağlanmaktadır. Daha da önemlisi gelir garantileri nedeniyle,
gerçekleşmeyen kullanımın bedeli de bütçeden ödenmektedir. Bu kapsamda alternatif
senaryolar çerçevesinde kapasite, talep ve bütçe arasındaki ilişkiler analiz edilmelidir”
denildi.

Raporda, [Sağlık Bakanlığı](https://www.borsatek.com/rusvet-skandali-saglik-bakanligina-uzadi-76172h)‘
nın şehir hastanelerine talebi artırmak için mevcut hastaneleri kapattığına da dikkat
çekildi.

Sözcü’nün haberine göre önemli bir kısmı devlet bütçesinden karşılandığı halde aşırı
pahalı geçiş ücretleri yüzünden KÖİ modeliyle yaptırılan köprü ve otoyollara girmeye
halk korkuyor. Örneğin Osmangazi Köprüsü için müteahhit firmaya araç başına KDV 
dahil yaklaşık 660 lira garanti verildi. 660 lirayı kimse ödeyemeyeceği için ücret
184.5 liraya indirilip aradaki 475.5 liralık fark Hazine’ye yüklendi. Ancak TEPAV’ın
raporunda önerildiği gibi ücret daha aşağı çekilse daha çok araç köprüyü kullanmaya
başlayacak. Bu sayede hem halka hizmet gidecek, hem kamu zararı azalacak hem de 
yollar boş kalmayacak.

### Yanlışlıkla giren pişman oluyor

KÖİ modelli müteahhit köprü ve otoyollarıyla, AKP öncesinde devletin kendi imkanlarıyla
yaptırdığı otoyol ve köprüler arasında adeta fiyat uçurumu yaşanıyor. Örneğin: otomobille
devletin boğaz köprülerinden geçilirse 8.25 TL, KÖİ köprüsünden geçilirse 19 lira
ödeniyor. 380 kilometrelik Ankara-İstanbul devlet otoyolunu kullanan 47 lira öderken,
345 kilometrelik Bursa-İzmir KÖİ otoyolunu kullanan 214 TL ödüyor. 30-40 kilometrelik
kısa mesafe devlet otoyolunda 5 TL, KÖİ otoyolunda 22 lira. Osmangazi köprüsünden
İzmir yönüne geçiş 184.5 TL, İstanbul yönüne geçiş 244.5 TL.