# Kredi kartı harcamalarında büyük patlama

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kredi-karti-harcamalarinda-buyuk-patlama-94779h/
- Yayımlanma: 2023-01-31T07:10:29+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Tüketiciler [kredi kartı](https://www.borsatek.com/bankacilik-sektorunun-kredi-hacmi-artti-10181h)
harcamalarına hız verdi. Merkez Bankası verileri 4 haftalık ortalamada kartlı harcamaların
100 milyar lirayı aştığını gösterirken [BDDK](https://www.bddk.org.tr/) verileri
bireysel kredi kartı harcama stok büyüklüğünün tüketici kredilerindeki payının yüzde
30’a dayandığını ortaya koydu.

ekonomim.com’un haberine göre Türkiye’de son dönemde tüketici kredilerinde yaşanan
hızlı artışın yanı sıra banka ve kredi kartı harcamaları da rekor kırdı. Merkez 
Bankası verilerine göre banka ve kredi kartı harcamaları 4 haftalık ortalamada 100
milyar 85 milyon 182 bin liraya yükseldi. Yıllık artış ise yüzde 150’yi aştı. Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre de bireysel kredi kart borcu stoku
20 Ocak haftasında 460.6 milyar lira ile geçen yılın aynı haftasına göre yüzde 123,78
artış gösterdi. Uzmanlar Merkez Bankası’nın politika faizi indirimleriyle kredi 
kartlarına getirilen faiz sınırının tüketiciler için borçlanmayı cazip hale soktuğunu
dile getirerek herhangi bir faiz politikası değişiminde ise hanehalkı borçluluğunun
ve bunun iç talebe etkisinin ağır olacağına dikkat çekti.

### Merkez Bankası faiz üst limiti geriledi

Merkez Bankası’nın Ağustos 2022’de başladığı politika faizi indirimleri sonrasında
bankaların kredi kartı işlemlerinde uygulayabilecekleri azami faiz oranları da düşüş
geçti. Politika faizi indirimleri öncesi yüzde 1,80 olan kredi kartı işlemlerinde
uygulanacak azami akdi faiz oranı eylülde yüzde 1,73’e, ekimde yüzde 1,63’e, kasımda
yüzde 1,5’ye ve aralıkta ise yüzde 1,36’ya geriledi. Kredi kartı işlemlerinde gecikme
faiz oranı da ağustostaki yüzde 1,74 oranından eylülde yüzde 1,68’e, ekimde yüzde
1,60’a, kasımda yüzde 1,5’ye, aralıkta ise yüzde 1,39’a indi. Kredi kartı faizi 
şu an yüzde 1,36, gecikme faizi oranı da yüzde 1,39 seviyesinde. Buna karşılık ihtiyaç
kredisi faizleri ise yüzde 30 seviyelerindeki yüksek seyrine devam ediyor.

Merkez Bankası verilerine göre banka ve kredi kartı harcamaları son haftalarda hızlı
bir yükseliş eğilimine girdi. Yeni yılın etkisiyle de 30 Aralık 2022 haftasında 
116.1 milyar lira ile rekor kıran haftalık kartlı harcamalar 4 haftalık ortalamaya
göre bakıldığında ise 20 Ocak haftası itibariyle 100.1 milyar liraya geldi. Geçen
yılın aynı döneminde 4 haftalık ortalamaya göre kartlı harcama miktarı sadece 39.6
milyar lira seviyesindeydi. Merkez Bankası kartlı harcama verileri hem bireysel 
hem de ticari kartlardaki harcamaları içeriyor.

### Tüketici kredileri içindeki payı yüzde 30’a dayandı

BDDK verileri ise bireysel kredi kartı harcamalarını ortaya koyuyor. Verilere göre
20 Ocak haftasında bireysel kredi kartı harcamaları stok seviyesi 460.6 milyar liraya
yükseldi ve bu geçen yılın aynı haftasına göre yüzde 123,78 artışa işaret ediyor.
Bireysel kredi kartı harcamaları stok miktarındaki geçen yıla göre artış da Ağustos
2022 başından bu yana hız kazanmış durumda. Aralık 2022’ye gelindiğinde ise bireysel
kredi kartı harcamaları stok miktarında yıllık artış yüzde 100’ü aştı. Bu artış 
aynı zamanda bireysel kredi kartı harcamalarının hem tüketici kredileri içinde hem
de toplam krediler içindeki payını da hızla yükseltti. Geçen yıl 21 Ocak 2022 haftasında
bireysel kredi kartı harcamalarının toplam tüketici kredileri içindeki payı yüzde
21 seviyesinde bulunuyordu. Bu yıl 20 Ocak haftasına gelindiğinde bu hay yüzde 29,41’
e yükseldi ve bir yılda neredeyse 9 puanlık artış yaşandı. Yani paydaki artış yüzde
40 seviyesinde oldu.

Toplam krediler içinde bireysel kredi kartlarının payı da yükseldi. Geçen yıl 21
Ocak haftasında bireysel kredi kartı stokunun toplam kredi stoku içindeki payı yüzde
4,17 seviyesinde bulunuyordu. Bu yıl 20 Ocak haftasında ise bu pay yüzde 5,97 ile
yüzde 6’ya ulaştı. Yani toplam krediler içindeki payında yüzde 43,2’lik artış oldu.

### İç talepte artış ithalatı destekliyor

Piri Reis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, öncelikle iç
talepte canlanma anlamına da gelen bu gelişmenin beklentilere paralel olduğunu düşündüğünü
dile getirdi. Aslanoğlu, şunları söyledi: “Zamlı maaşlar ağırlıklı olarak şubat 
başında ödeneceği için gelir artışı beklentisi ile nakit dışı talebin güçlendiğini
görüyoruz. Diğer önemli bir neden; kümülatif olarak enfl asyonun artmaya devam etmesi,
kredi kartı harcamaları ve tüketici kredileri gibi nominal büyüklükleri arttırıyor.
Enfl asyon beklentileri ile öne alınan bir talep de söz konusu. Bu gelişmeler, baz
etkisi dışında talep enfl asyonu riskini arttırıyor. Bir diğer risk de iç talebin
daha çok ithalatı desteklemesi ve dış açığın artmasıdır.”

### Aynı hızla artarsa tüketici aşırı borçlu olur

Bankacılık uzmanları tüketicilerin kredi kartı faizindeki üst limitin geldiği noktayı
ve bu seviyelerden borçlanmayı optimal değerlendirdiklerini dile getirerek asgari
ücret zammı sonrası yükselen kredi kartı limitleriyle birlikte bu taraftan harcama
yapmanın oldukça avantajlı duruma geldiğini belirtti. Kredi kartını kullanmanın 
daha kolay olduğunu ve tüketicilerin artık kredi kartlarını kredili alışveriş şeklinde
kullanmaya başladıklarını söyleyen bankacılık uzmanı, düşük faiz ve yüksek enfl 
asyon beklentisinde taksitli alışveriş imkanının tüketicileri cezbettiğini dile 
getirdi. Bankacılık uzmanı enfl asyondan korunmak için tüketicilerin ihtiyaçlarını
öne çektiğini kaydederek şu an hanehalkı borçluluk seviyeleri çok yüksek olmasa 
da bu hızla borçlanma devam ettiğinde hanehalkının aşırı borçlu hale geleceğine 
dikkat çekti. Uzmanlar, kredi kartı harcamalarının yanı sıra yüksek faiz oranına
rağmen tüketici kredilerinin de hızlı arttığına işaret ederek bunun iç talebi ve
buna paralel büyümeyi de artıracak bir faktör olduğunu vurguladı. Ancak uzman, faiz
politikasında normalleşme olduğu ve faizlerin yükselmesi halinde hanehalkının bu
yeni durumu yüksek borçlu olarak karşılayacağına dikkat çekerek yüksek borçlu tüketicinin
faizden daha fazla etkileneceğini ve iç talebe etkisinin de büyük olacağını dile
getirdi. Uzman, kredi kartı harcamalarında artış bu hızla giderse çok ciddi seviyelere
ulaşabileceği uyarısını da yaptı.
