# Kur savaşları geri dönebilir

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kur-savaslari-geri-donebilir-15844h/
- Yayımlanma: 2016-10-17T14:38:30+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Dünya yazarı Uğur Civelek bugünkü köşesinde dünyada yaşanan gelişmelerin kurlar 
üzerindeki etkilerini kaleme aldı. İşte o yazı;

Yakın gelecek açısından siyasi ve askeri nitelikli hamlelerin giderek daha belirleyici
olduğu, ağırlaşmış ekonomik sorunlar sebebi ile günü kurtarmanın zorlaştığı bir 
süreçten geçiyoruz. Bu durum bilgi kirliliğini de beraberinde getiriyor ve gelişmelerin
olması gerektiği gibi anlaşılmasını da kısmen olanaksızlaştırıyor.

Geride bıraktığımız hafta genelinde ilginç gelişmelere tanık olduk. İstanbul’da 
yapılan Enerji Zirvesi, hem umulan sonuçları vermedi ve hem de Rusya ile Türkiye
arasındaki ilişkiler gündeminin gölgesinde kalmaktan kurtulamadı. Çin’den gelen 
ekonomik veriler ise, riskten kaçınma eğiliminin belirleyici olmasını engelleyerek
zaman kazanmaya çalışanların hesaplarını bozdu. Hafta sonunda ise Lozan’da yapılan
Suriye Ateşkes görüşmelerinin başarısızlıkla sonlanması ve Musul’u kurtarma operasyonunun
fiilen başlaması, öncelikleri daha farklı olan yeni bir döneme geçişin işaret fişeği
oldu. Geride bıraktığımız hafta genelinde piyasalarda yaşanan eğilimleri öncesini
de dikkate alarak anlamak ve bundan sonrasını öngörebilmek için, hemen yukarıda 
kısmen özetlemeye çalıştığımız gelişmeleri doğru okumak gerekiyor. Çin verileri 
ile Orta Doğu’ya ilişkin son gelişmelerin, güvensizliği besleyerek riskten kaçınma
eğilimini tetikleyebileceğini ve bunu önlemenin giderek zorlaştığını hesaba katmak
gerekiyor.

Bu yılın son ayında dolar faizinin bir kez daha yükseltilebileceğini kabullenmek
piyasalar açısından kolay olmamıştı. Petrol arzının kısılabileceği izlenimi yaratan
ve Cezayir’de yapılan gayrı resmi OPEC Zirvesi sonrasında, dolar faizlerinin yükselişine
yönelik endişelerin kısmen azaltılmasına yönelik çabalar olumlu karşılanmıştı. Amerikan
doları diğer paralara karşı güçleniyordu, fakat eşanlı olarak petrol fiyatlarının
da yükseliyor olması riskten kaçınma eğilimini sınırlıyor ve panik eğilimlerin sahne
almasını engelliyordu.

Hafta ortasında gelen Çin Ekonomisine ilişkin Eylül ayı dış ticaret verileri, piyasaları
yönlendirerek gelişmeleri kontrol altında tutmaya çalışanların hesaplarını bozdu;
İhracatın yüzde 10,0 ve ithalatın yüzde 1,9 oranlarında daralmış olması, hem beklentileri
olumsuzlaştırdı ve hem de riskten kaçınma eğilimlerini tetikledi. Hesabı bozulanlar,
çaresiz bir şekilde söz konusu ekonomiye ait Eylül ayı enflasyon rakamlarını cankurtaran
simidi misali kullanmaya çalışmak ve sakinliği geri getirmek üzere daha fazla risk
almak zorunda kaldı!

Bu aşamada sormak gerekiyor, Çin Üretici fiyatlarının son dört yıl içinde ilk kez
yükselmesi talebin artmaya ve durgunluktan çıkmaya başlandığının işareti olabilir
mi? Piyasalar böyle olduğu varsayımının arkasına saklanarak gelişmelerin kontrolleri
dışına çıkmasını önlemeye çalışıyor ve kendini ele güne rezil etme gafletinden kaçınamıyor!

Arz fazlası nedeni ile kapasite kullanımı düşen, parası sınırlı da olsa değer kaybeden
bir ülkenin üretici fiyatları, emtia fiyatlarının kısmen yükseldiği küresel koşullarda
artabilir. Eşanlı olarak dış ticaret hacminin seri bir şekilde daralıyor olması 
da, maliyet kökenli enflasyon baskılarının ciddileştiği ve belirsizliğin arttığı
anlamına gelebilir; küresel beklentilerin de bu nedenle daha da olumsuzlaşacağı 
endişelerini güçlendirir. Bu tablodan durgunluktan çıkış yorumunun türetilmesi, 
çok büyük açmazlara düşüldüğünün itirafından başka bir anlam taşımaz!

Musul’u kurtarma operasyonunun başlaması ve Suriye ateşkes görüşmelerinin başarısızlıkla
sonlanması ise, küresel güçler arasındaki çekişmenin ivmeleneceği ve Rusya ile ABD
arasındaki ilişkilerin gerginleşmeye devam edeceği yönündeki endişeleri besler. 
Geleceğe yönelik beklentileri ve kırılganlık algılarını olumsuzlaştırarak, riskten
kaçınma eğilimini güçlendirebilir.

Gelişmeler öncelikle döviz piyasalarına ilişkin fiyat oynaklıklarının artmaya devam
edebileceğine, bu olumsuzluğu bloke etmek yönündeki çabaların pek bir işe yaramayabileceğine
işaret ediyor. Kur savaşlarının geri dönmesi ve diğer olumsuzlukları da tetiklemesi
olasılığı hatırı sayılır ölçüde yükseldi!
