# Küresel asgari kurumlar vergisi 2023’e yetişir mi?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/kuresel-asgari-kurumlar-vergisi-2023e-yetisir-mi-79070h/
- Yayımlanma: 2022-01-21T14:48:00+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[Bloomberg](https://www.bloomberght.com/kuresel-asgari-kurumlar-vergisi-2023e-yetisecek-mi-2297085)‘
in haberine göre uluslararası [vergi](https://www.borsatek.com/tlye-donen-sirketlere-vergi-muafiyeti-yasalasti-79030h)
reformuna yönelik anlaşmayı kabul eden ülke sayısı 2021 sonu itibarıyla 137’ye yükseldi.

Bu ülkeler küresel gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 90’ından fazlasını 
temsil ediyor. AB’ye üye 27 ülkenin tamamı da anlaşmayı kabul etti.

Taxfoundation.org verilerine göre AB 27’nin küresel GSYİH içindeki oranı ise yaklaşık
yüzde 20. Ve bu ülkelerin sadece 4’ünde (Macaristan, İrlanda, Bulgaristan, GKRY)
kurumlar vergisi yüzde 15’in altında. AB 27’nin 2021’de ortalama kurumlar vergisi
oranı ise yüzde 21,3.

OECD’nin önerdiği plan iki ayaklı. İlk ayakta, konsolide geliri 20 milyar euro ve
karlılığı yüzde 10’un üzerindeki çok uluslu şirketlerin (Amazon, Facebook, Google,
vb 100 şirket) ödedikleri vergilerin bir kısmı bulundukları ülkeden, mal veya hizmet
sattıkları ülkelere kayacak. Başka ülkelere kayması beklenen tutar yaklaşık 125 
milyar dolar. İkinci ayakta ise yıllık 750 milyon euro üzerinde geliri olan çok 
uluslu firmalara asgari yüzde 15 kurumlar vergisi uygulanacak. Buradan da 150 milyar
dolar tutarında ek vergi geliri sağlanması düşünülüyor.

### AB’de çalışmalar sancılı başladı

AB maliye bakanları, Avrupa Komisyonu’nun yüzde 15’lik asgari kurumlar vergisini
uygulamaya koymak için hazırladığı yönergeyi görüşmek üzere Brüksel’de bir araya
geldi. Hem komisyon hem de 2022’nin ilk yarısında AB dönem başkanlığını yürütecek
olan Fransız hükümeti yönergeyi bir an önce hayata geçirmek istiyor. Fransa Maliye
Bakanı Bruno Le Maire, yönergenin Ocak 2023’te yürürlüğe girebilmesi için Mart 2022’
ye kadar bakanlar arasında bir anlaşmaya varmak istediğini söyledi.

Ancak üye ülkelerin hepsi aynı fikirde değil. Polonya ve Macaristan maliye bakanları
bu konuda çok hızlı hareket etmenin AB’yi, anlaşmanın 1. ayağının uygulanmasını 
talep etmekte zayıf bir konuma getireceğinden çekiniyorlar. OECD düzeyinde planın
1. ayağıyla ilgili henüz teknik bir anlaşmaya varılamadığından hareketle, “1. ayağın
uygulanmasına ilişkin uluslararası gelişmelerden bağımsız olarak 2. ayağın uygulanmasına
geçersek; 1. ayağın etkin bir şekilde hayata geçirilmesinde üçüncü ülkelere karşı
elimiz zayıflar” argümanını ileri sürüyorlar.

Toplantının ardından konuşan Fransa Maliye Bakanı Le Maire ise, birinci ve ikinci
ayak bir paket olarak birbirine bağlı olsa da aralarında önemli yasal farklılıklar
olduğunu savundu. Ayrıca, OECD anlaşmasının iki ayağını birden Ocak 2023’de uygulamaya
sokma hedefini teyit etti.

### Oybirliği gerekli

Yönerge vergi konularıyla ilgili olduğundan, kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesi
için oy birliği gerekli. Polonya ve Macaristan’a ek olarak, Malta ve Estonya’nın
da küresel asgari kurumlar vergisi yönergesi konusunda çekinceleri mevcut.

### Bekle-gör

Görünen o ki Avrupa hükümetleri anlaşmanın imzalanması ve uygulamaya sokulmasında
acele etmeyecek. Gözleri diğer ülkelerde olacak. Çok taraflı anlaşmaların genelinde
rastladığımız gibi bu anlaşmada da bekle-gör taktiği nedeniyle sıkıntılar ve gecikmeler
yaşanabilir. Ayrıca anlaşmanın bir bağlayıcılığı olmaması da sorunlu. Ama günümüz
dünyasının problemlerine küresel çözümler aramak birçok konuda olduğu gibi bu konuda
da doğru görünüyor.
