# Marketlerde şeker ve yağ satışlarına sınırlama

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/marketlerde-seker-ve-yag-satislarina-sinirlama-75056h/
- Yayımlanma: 2021-11-17T18:22:23+03:00
- Yazar: Selim Soydan

 

Sozcu.com.tr’nin [haberine](https://www.sozcu.com.tr/2021/ekonomi/kriz-buyudu-marketlerde-seker-ve-yag-satislarina-kota-geldi-6774181/)
göre, bazı yaygın marketlerde [yağ](https://www.borsatek.com/zam-sampiyonu-bitkisel-yaga-yine-zam-geliyor-59419h)
satışları 1 litre ile sınırlandırılmış durumda. Vatandaş bir ucuzluk marketinde 
istediği marka ayçiçek yağını uzun süredir bulamamaktan yakınırken, başka tüketiciler
ise kesme [şeker](https://www.borsatek.com/sekere-fahis-zam-74892h) satışlarının
da 1-2 kutuyla sınırlandırıldığını söylüyor. Market yöneticilerine bunun sebebini
sorduğumuzda ise arz kısıtının sürdüğü bilgisini aldık.

### Kısıtlı satış yöntemi

Bu sorunların yaşandığını doğrulayan Gıda Perakendecileri [Derneği](https://www.gidaperakendecileri.org/)(
GPD) Başkanı Galip Aykaç ise, yaptığı değerlendirmede, elindeki şeker ve yağ arzı
kısıtlı olan perakendecinin, tüm tüketicilere ulaşmak için kısıtlı satış yöntemini
kullandığını söyledi.

Aykaç, “Görünen o ki, şekerden sonra ayçiçeği yağını da önümüzdeki günlerde konuşmaya
devam edeceğiz” dedi.

### Şekere yüzde 40 zam

Geçen haftalarda patlak veren şeker krizi, [Türk Şeker’in](https://www.borsatek.com/turkseker-uretimde-rekor-kirdi-74777h)
şeker arzını kısmasıyla başlamıştı. Bu da, şeker piyasasında oluşan ikili fiyattan
kaynaklanmıştı. Yani özel fabrikaların maliyetlerindeki artışı gerekçe göstererek
şekere yüzde 40 zam yapmasına rağmen Türk Şeker’in zam yapmaması, Türk Şeker’in 
arzı kısmasına yol açmıştı. Marketler de fabrikalardan yeterli miktarda şeker alamadıkları
için raflarda geçici bir süre şeker bulunamadığını söylemişti.

Bu durumun ‘şeker krizi’ yaratmasının ardından, bu hafta başında Türk Şeker de şekere
yüzde 25 zam yaptı. Ancak GPD Başkanı Galip Aykaç’ın aktardığına göre, ihtiyaç kadar
arz henüz gerçekleşmemiş durumda. Bu da perakende şeker satışlarının sınırlı miktarlarda
satılmasına yol açtı.

### Türk Şeker fiyatına satış yapmıyor

“Türk Şeker hafta başında yüzde 25 zam yaptı ama henüz ihtiyaç kadar arzı gerçekleştiremedi”
diyen Aykaç, “Özel şeker fabrikaları da Türk Şeker fiyatına satış yapmıyor. Bu da
zorunlu arz açığına yol açıyor. Bazı perakendeciler de doğal olarak tüm tüketicilere
ulaşabilmek için kısıtlı satış yöntemini uygulayabiliyorlar” diye konuştu.

### Ayçiçek yağı satışlarında sınırlama

Öte yandan, şekerin ardından ayçiçek yağı satışları da 1 litre ile sınırlandırılmaya
başlandı.

Tarım Kredi marketlerinde gözlemlediğimiz bu uygulamada, yağ raflarına asılmış duyuruda
şu yazıyor: “Değerli müşterimiz, tüm yağ çeşitlerimiz 1 adet ile sınırlıdır. Anlayışınız
için teşekkür ederiz.”

Konu ile ilgili bilgi veren Tarım Kredi Kooperatifi mazağa yetkilileri, mağazalarında
satılan yağ fiyatlarının piyasanın genelinden daha ucuz olduğunu ileri sürdü.

Yetkililer, fiyatlar nedeniyle insanların stok yapma yoluna gittiğini ve daha fazla
müşteriye ürünü ulaştırabilmek için satış kotası koyduklarını belirtti. Aynı uygulamanın
şeker satışında da geçerli olduğunu belirten yetkililer, şu anda piyasada şeker 
bulunamadığını ve daha fazla müşteriye şeker ulaştırabilmek için şeker satışına 
kısıtlama getirdiğini belirtti.

### Tarım Kredi Kooperatifleri

Tarım Kredi marketlerinde satılan litrelik ayçiçek yağı fiyatları ile ilgili kasım
ayı başında Birleşik Kamu-İş Sendikası’ndan yapılan bir açıklamada da şöyle denilmişti:“
5 litrelik ayçiçek yağı fiyatı 100 TL’nin üzerine çıkarken, Tarım Kredi Kooperatiflerinde
5 litrelik yağ fiyatı 84,90 TL’ye satılmakta ancak 1 adetle sınırlanmıştır.”

GPD Başkanı Galip Aykaç, perakende yağ satışlarındaki sınırlamanın nedeninin de 
tıpkı şekerde olduğu gibi yağ sanayicilerinin de arzı kısma yoluna gittiklerini,
perakendecinin de müşterilerinin hepsine ürün sunabilmek için elindekini sınırlı
satma yoluna gittiğini aktardı.

### Artan emtia fiyatları maliyetleri artırıyor

Türkiye’nin ayçiçeği ihtiyacının yaklaşık yüzde 45’ini ithal ettiğini ve dünyada
artan emtia fiyatlarının maliyetleri artırdığını belirten Aykaç, şöyle devam etti:

“İlave olarak kur yükselince içerideki çekirdek ve ham yağ üreticileri arzı temkinli
yapmak istiyorlar zira fiyatlar yükselmeye devam ediyor ve nerede duracağı belli
değil. Enflasyon, sermayeyi yiyen bir şey. Fiyatlar arttıkça aynı miktar mal için
ilave sermaye ihtiyacı doğuyor. Fiyatların arttığı dönemde satışı kısmak, sermaye
ihtiyacını o ölçüde azaltır. Tahminim, çekirdeği elinde tutanların bir kısmı üretici,
onlar kar etme peşinde ve bunlar azınlıkta. Elinde çekirdeği tutanların büyük kısmı
da tüccar, onlar da piyasayı izleyip yüksek fiyata satmak istiyorlar. Bir kısmı 
da yağ sanayicileri. Onlar da ilave sermaye ihtiyacını azaltmak için arzı dikkatli
yapmaya çalışıyorlar. Bazı perakendeciler ise müşterilerinin hepsine ürün sunabilmek
için kısıtlı satış yapmak zorunda kalabiliyorlar. Görünen o ki ayçiçeği yağını önümüzdeki
günlerde de konuşmaya devam edeceğiz.”
