# Matrah açıklaması ikinci el otomobil satışlarını vurdu

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/matrah-aciklamasi-ikinci-el-otomobil-satislarini-vurdu-92467h/
- Yayımlanma: 2022-11-22T07:47:13+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Araç fiyatlarında belirli oranda indirim sağlayacak olan [ÖTV](https://www.borsatek.com/nebatiden-otomotivde-otv-ile-ilgili-yeni-aciklama-92119h)
matrah artışı düzenlemesi için 1 Aralık’a tarih verilmesi, otomotiv satışlarında
sert frene neden oldu. Otomotivciler, [Hazine](https://www.hmb.gov.tr/) ve Maliye
Bakanı Nureddin Nebati’nin açıklamasının ardından dün piyasada satışların durma 
noktasına geldiğini, ayrıca fırsatçılara da gün doğduğunu dile getirdi. Sektör yetkilileri,
piyasada daha fazla kayıp yaşanmaması için Bakan Nebati’ye çağrı yaparak, ilgili
düzenlemenin ayrıntılarının zaman kaybetmeden açıklanarak, hemen uygulamaya alınmasını
istiyor.

ekonomim.com’un haberinde yer alan bilgilere göre, sektörün çatı kuruluşları olan
OYDER, ODD ve OSD yetkileri dün konuyla ilgili acil toplandı. İlgili STK’lar tarihin
öne çekilmesi talebini ortak bir yazıyla bakanlığa iletmeyi planlıyor.

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER), Hazine ve Maliye Bakanlığı ile 19 Kasım’da
bir araya gelmiş, OYDER Başkanı Dr. Altuğ Erciş, toplantıda sektörle ilgili sorunların
aktarıldığını, özellikle de ocak ayından bu yana yapılmayan ÖTV matrah güncellemesinin
bir an önce gerçekleştirilmesi talebini ilettiklerini açıklamıştı.

Matrah güncellemesine yönelik ilk kez önceden tarih verilmesi, sektörde şok etkisi
yarattı.
Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Başkanı Ali Haydar Bozkurt, önceki
gün, “Önceden tarih verilen durumlarda, araç almayı düşünen tüketicilerin bir beklenti
içerisine girmesi durumu söz konusu oluyor. Umarız ki uzun zamandır beklenen matrah
güncellemesi bir an önce uygulamaya alınır” açıklamasını yapmıştı.

Otomotiv piyasasında korkulan oldu ve satışlar adeta durma noktasına geldi.

Haberde görüşlerine yer verilen Gülan Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gülan,
sadece sıfır değil ikinci el araç piyasasının da kilitlendiğine dikkat çekerken,“
Öte yandan mesela paraya ihtiyacı olan bir kişi aracını galericiye satarak nakde
çevirmek istiyor ama galerici alamıyor. Hepimize bu dalga dalga vurmaya başlıyor.
Piyasada 75 bine yakın galerici var. 800’ün üzerinde bayi var. Herkes ayın birine
kadar bekleyecek. Böyle bir beklenti bütün ekosistemi bozuyor. Herkes yeni ÖTV matrah
oranlarının ne olacağını merak ediyor. Sayın Bakanımızdan ricamız belirsizliğin 
hemen ortadan kalkması ve 1 Aralık’ı beklemeden planlanan ÖTV matrah güncellemesinin
hemen yapılması. Ekosistemin devamlığı açısından bu çok önemli” diye konuştu.

Ancak alımını ötelemeyen tüketiciler de olduğu belirtiliyor. Bu eğilimi gösteren
tüketicilerin aralık ayında araç bulamamaktan endişe duyduğu, ocakta ise enflasyon
ve kur artışına bağlı olarak yeni zamların olabileceğini öngördüğü için şimdiden
alım yapmayı tercih ettiği belirtiliyor. Otoshops Genel Müdürü Melih Mutlu da, matrah
güncellemesi konusunda 1 Aralık’a tarih verilmesinin ikinci el piyasasına etkisini
değerlendirirken, “Krediye erişim hala en büyük problem olmakla birlikte, ÖTV matrahlarında
düzenleme beklentisi sıfırı olduğu gibi ikinci el piyasasında da daralmaya neden
oluyor. Tüketici, aldığı araçtan zarar edebileceği endişesiyle taleplerini öteliyor.
Bu belirsizlikler sadece tüketicileri değil aynı zamanda araç sağlayıcıları ve satıcıları
da plan yapamaz bir duruma getiriyor” dedi. 

Aracın vergisiz fiyatını belirleyen ÖTV matrah limitleri, ilk kez 2016 uygulamaya
alınmıştı. Lüks, orta ve ekonomik sınıftaki araçlardan alınacak vergi oranlarını
farklılaştırmayı amaçlayan uygulama yüzde 45, 50 ve 60 olmak üzere 3 farklı dilimden
oluşuyordu. 2020’de yüzde 60’lık dilimin yerini yüzde 80 aldı. Ardından Ocak 2022’
de yüzde 60 ve 70 ara dilimler oluşturdu. Ancak kur artışı ve yüksek enflasyon paralelinde,
piyasada yüzde 80 ÖTV dilimine giren sadece 1-2 model kaldı. Bu nedenle hem tüketici
hem de otomotivciler acil bir matrah düzenlemesi yapılması görüşündeydi.

Matrah güncellemesi konusunda 1 Aralık’a tarih verilmiş olsa da artış oranının ne
olacağı açıklanmadı. 2016’dan bu yana yapılan son üç ÖTV matrah düzenlemesinde artış
oranı yüzde 30’lar civarında olmuştu. Ancak, geçen bu sürede yüksek enflasyon ve
kur artışına paralel otomobil fiyatlarında yüzde 100’ün üzerinde zam oldu. Sektör
temsilcileri, ÖTV matrah artırımının da en az yüzde 100 olması gerektiği görüşünde
birleşiyor. Ancak bazı sektör temsilcilerine göre, hükümetin ÖTV gelirinden bu oranda
vazgeçmesi mümkün görünmüyor. Matrah artış oranı henüz bilinmediği için, fiyatları
hangi miktarda etkileyeceği de net değil. Ancak uzmanlar, yüzde 100’e yakın bir 
matrah artışının otomobil fiyatlarında ortalama yüzde 10-15 indirim sağlayacağını
belirtiyor. Yapılan araştırmaya göre, piyasada ancak yüzde 7 ile 10 arasında aracın
fiyatından aşağı yönlü bir hareket olabilir.

Otomotiv piyasasında oluşan belirsizlik, fırsatçıları da harekete geçirdi. Sektör
yetkililerinin aktardığı bilgiye göre; bazı bayiler, belirsizlik ortamından faydalanarak
fırsatçılık yapıyor. Bu bayiler, tüketiciye 1 Aralık’ta otomobillere yeni zamların
geleceğini söyleyerek, fiyatları yukarı çekiyor. Bir diğer iddiaya göre de bazı 
bayiler, mesela liste fiyatı 500 bin TL olan bir araca bir aksesuar ekleyerek, aracın
fiyatını 580 bin TL’ye çıkarıyor. Bu aracı da stokta tutuyor ve satmıyor. 1 Aralık’ta
matrah artışıyla fiyat inse bile konulan aksesuar ve yeni fiyattan dolayı, aracın
fiyatı yine 500 bin TL’nin üzerinde kalıyor. Çünkü takılan aksesuar aracın vergi
dilimini değiştirebiliyor.

Fiyatların düşeceği beklentisi, aracını satmayı planlayanları da harekete geçirdi.
Otomotiv veri ve analiz şirketi Cardata’nın bilgilerine göre, son üç günde online
ilan sitelerinde girilen yeni araç ilanı sayısı 60 bin oldu. Bu sayının çok yüksek
olduğunu vurgulayan Cardata yetkilileri, “Olağan dönemde 12-13 bin olan günlük girilen
satılık araç ilan sayısı, son üç gündür ortalama 20 bine çıkmış durumda. Çünkü, 
tüketici elindeki aracın değerinin, matrah düzenlemesiyle düşeceği endişesine kapıldı”
dedi.
