# Merkez Bankası Enflasyon Raporu’nu açıkladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/merkez-bankasi-enflasyon-raporunu-acikladi-70054h/
- Yayımlanma: 2021-09-06T10:09:25+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) enflasyondaki artışta gıda  fiyatlarındaki
artış eğilimi belirleyici olurken, çekirdek enflasyon  göstergelerinin yıllık enflasyonunda
yavaşlama kaydedildiğini belirtti.

TCMB Ağustos ayı Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda şöyle denildi:

“Tüketici fiyatları Ağustos ayında yüzde 1,12 oranında artmış, yıllık  enflasyon
0,30 puan yükselişle yüzde 19,25’e ulaşmıştır. Bu gelişmede,  gıda fiyatlarındaki
artış eğilimi belirleyici olurken, çekirdek  enflasyon göstergelerinin yıllık enflasyonunda
yavaşlama  kaydedilmiştir. Gıda enflasyonundaki yükselişte taze meyve ve sebze  
fiyatlarının etkisi belirgin olurken  dünyada ve ülkemizde etkili olan  tarımsal
kuraklık tüketici gıda fiyatlarını olumsuz yönde  etkilemektedir. Bu dönemde Türk
lirasında yakın dönemdeki görünüm ve  otomobillerdeki ÖTV matrah artırımı düzenlemesine
bağlı olarak  dayanıklı tüketim malı fiyatları ılımlı bir seyir izlemiş, bu  gelişmenin
yansıması ile temel mallarda yıllık enflasyon gerilemiştir.

Hizmet yıllık enflasyonu ise lokanta-otel grubunun öncülüğünde sınırlı  bir oranda
yükselmiştir. Ağustos ayında uluslararası petrol fiyatları  gerilerken, başta tarımsal
ürünler olmak üzere enerji dışı emtia  fiyatları tekrar yükselmiştir. Bu doğrultuda,
Türk lirasındaki kısmi  değerlenmeye karşın, üretici fiyatlarındaki aylık artış 
eğilimi ara  malları ile elektrik ve doğalgaz gibi enerji kalemlerindeki  gelişmelere
bağlı olarak devam etmiştir. Bu görünüm altında, B ve C  göstergelerinin yıllık 
enflasyonları gerilerken, göstergelerin yakın  dönem eğilimlerindeki yüksek seviyeler
korunmuştur

**Değerlendirmeler**

Ağustos ayında tüketici fiyatları yüzde 1,12 oranında yükselmiş ve  yıllık enflasyon
0,30 puan artarak yüzde 19,25 olmuştur. Bu dönemde B  ve C endekslerinin yıllık 
değişim oranları, sırasıyla 0,05 ve 0,46  puan azalarak yüzde 18,46 ve yüzde 16,76
olarak gerçekleşmiştir.

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde,  bir önceki
aya göre gıda ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,96 ve 0,01 puan artmış,
alkol-tütün-altın, temel mal ve enerji  gruplarının katkıları sırasıyla 0,31 ve 
0,29 ve 0,07 puan azalmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, üç aylık ortalamalara göre B  ve C göstergelerinin
eğilimlerinde yüksek seviyeler korunmuş ve bir  miktar artış izlenmiştir. Bununla
birlikte, kapanma ve açılma  dönemlerinin yakın dönem enflasyon eğiliminde dalgalanmalara
sebep  olduğu not edilmelidir. Bu dönemde, enflasyon eğilimi işlenmiş gıda ve  temel
mal gruplarında artarken, hizmet grubunda yataya yakın  seyretmiştir.

Hizmet fiyatları Ağustos ayında yüzde 1,25 oranında yükselmiş, grup  yıllık enflasyonu
0,13 puan artarak yüzde 13,88 olmuştur. Yıllık  enflasyon, lokanta-otel, haberleşme
hizmetleri ve kirada yükselirken,  ulaştırma hizmetlerinde yatay seyretmiş, diğer
hizmetlerde ise  gerilemiştir. Lokanta-otel alt grubunda, açılmayla birlikte  gerçekleşen
yüksek fiyat artışları Ağustos ayında da sürmüştür. Yemek  hizmetleri fiyatlarındaki
artışta (yüzde 2,20) gıda fiyatlarındaki  olumsuz görünüm de etkili olurken, konaklama
hizmetleri fiyatlarındaki  artışta (yüzde 3,31) otel ücretleri belirleyici olmaya
devam etmiştir.

Haberleşme hizmetlerindeki artışı ise cep telefonu görüşme ve internet  ücretleri
sürüklemiştir. Ağustos ayında kira aylık artışı (yüzde 1,17)  bir miktar hızlanmıştır.
Diğer hizmetler yıllık enflasyonundaki  gerilemede ise Türk lirasında gerçekleşen
daha istikrarlı seyre  istinaden, döviz kuruna duyarlılığı yüksek olan bakım onarım
ve sağlık  hizmetlerinin etkisi hissedilmiştir.

Temel mal yıllık enflasyonu Ağustos ayında 0,94 puan gerileyerek yüzde 20,28 olmuştur.
Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal ile giyim ve  ayakkabı grubunda gerilerken,
diğer temel mallarda artmıştır. Dayanıklı tüketim malı fiyatları Ağustos ayında 
yüzde 1,02 oranında  gerilemiş, bu gelişmede ÖTV matrahlarındaki düzenleme kaynaklı
düşüş  gösteren otomobil fiyatları (yüzde 2,99) belirleyici olmuştur. Diğer  taraftan,
bu dönemde mobilya ve beyaz eşyada aylık bazda artışlar  izlenmiştir. Giyim ve ayakkabı
grubunda yıllık enflasyon 1,08 puan  azalarak yüzde 7,29 seviyesine gerilmiştir.
Diğer temel mallar  grubunda ise yıllık enflasyon konutun bakım-onarımı, ev ile 
ilgili  temizlik malzemeleri ve kişisel bakım ürünleri öncülüğünde 1,58 puan  artışla
yüzde 23,27’ye ulaşmıştır. Özetle, temel mal yıllık  enflasyonundaki yavaşlamada
Türk lirasındaki yakın dönem görünümünün  ve otomobil ÖTV matrah düzenlemesinin 
etkileri hissedilirken, diğer  temel mallar daha olumlu bir görünümü sınırlamıştır.

Enerji fiyatları Ağustos ayında yüzde 0,63 oranında artmıştır. Bu  dönemde eşel 
mobil sisteminin enflasyon üzerindeki sınırlayıcı etkisi  bir miktar gerilese de,
sistem hâlihazırda önemli bir yukarı yönlü  etkinin önüne geçmektedir. Ağustos ayında
akaryakıt fiyatları yüzde 1,00 oranında artış göstermiş, bu gelişmede ÖTV miktarı
sıfırlanan LPG  fiyatları belirleyici olmuştur. LPG fiyatlarındaki artışa paralel
olarak tüp fiyatlarında da aylık 1,92 oranında yükseliş gözlenmiştir. Bu gelişmelerle
yıllık enerji enflasyonu Ağustos ayında 0,79 puan  gerileyerek yüzde 20,72 olmuştur.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Ağustos ayında yüzde 3,18 oranında  artmış, grup
yıllık enflasyonu 4,08 puan yükselerek yüzde 29,00  olmuştur. Bu gelişmede hem işlenmemiş
hem de işlenmiş gıda gruplarının  etkisi hissedilirken, işlenmemiş gıda grubunun
katkısı oldukça  belirgin olmuştur.

İşlenmemiş gıda grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler taze  meyve ve sebze
fiyatlarında aylık bazda güçlü bir artışa işaret etmiş,  grup yıllık enflasyonu 
yüzde 40,38’e ulaşmıştır. Bu dönemde, diğer  işlenmemiş gıda grubundaki artışta 
süt, yumurta, kuruyemiş ve bakliyat  fiyatları dikkat çekmiştir. Aylık fiyat artışı
yüzde 2,19 olarak  gerçekleşen işlenmiş gıda grubunda genele yayılan artışlar görülmüş
ekmek-tahıllar, peynir ve diğer süt ürünleri, kahve-çay-kakao ve  konserve işlenmiş
sebze fiyatları öne çıkan alt gruplar olmuştur. Bu  gelişmelerle taze meyve-sebze
enflasyonu keskin bir şekilde artarken,  meyve-sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon
yüzde 26,84 seviyesine  yükselmiştir. Özetle, uluslararası gıda ve tarımsal emtia
fiyatlarındaki artışlar, birikimli kur etkileri ve tarımsal kuraklığa  bağlı etkilerle
belirli ürünlerdeki arz sıkıntılarının etkili olduğu  gıda grubunda, normalleşme
ile birlikte canlanan talebin de etkisiyle,  son üç ayda kayda değer bir hızlanma
gözlenmiştir.

**Yİ-ÜFE**

Yurt içi üretici fiyatları Ağustos ayında yüzde 2,77 oranında  yükselmiş, yıllık
enflasyon 0,60 puan artarak yüzde 45,52’ye  ulaşmıştır. Üretici fiyatlarındaki bu
yükselişte, elektrik ve doğalgaz  fiyat gelişmeleri, birikimli dış fiyat baskıları
ve süregelen arz  kısıtları belirleyici olmaya devam etmiştir. Öte yandan, petrol
ve ana  metal hariç imalat sanayi fiyatlarının eğilimi bu dönemde gerilese de  yüksek
seviyesini korumuştur.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji yıllık  enflasyonundaki artış 
ön plana çıkmıştır. Ağustos ayında enerji grubu  fiyatlarında meydana gelen kayda
değer artışta (yüzde 9,77) elektrik  ve gaz imalatı ile dağıtımı belirleyici olmuştur.
Ara malları  fiyatlarındaki yüzde 2,12’lik artışta metallerle bağlantılı ürünler,
ağaç ve mantar ürünleri ve inşaat sektörü ile bağlantılı metalik  olmayan mineral
ürünlerin etkisi hissedilmiştir. Sermaye malı grubunda  gözlenen fiyat artışlarında
motorlu kara taşıtları ile bunların parça  ve aksesuarları ve tarım ve ormancılık
makineleri fiyatlarındaki  yükselişler etkili olmuştur. Dayanıklı tüketim malları
fiyatlarındaki  artışta ise ev aletleri, mobilya ve tüketici elektroniği ürünleri
öne  çıkarken, dayanıksız tüketim malları fiyatlarındaki yükselişte meyve  ve sebzeler,
fırın ürünleri ve mamulleri, içecek ve süt ürünleri gibi  gıda kalemleri belirleyici
olmuştur. Bu gelişmelerle, tüketici  fiyatları üzerindeki üretici fiyatları kaynaklı
baskılar devam  etmiştir.”
