# Merkez Bankası enflasyon savunmasını yaptı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/merkez-bankasi-enflasyon-savunmasini-yapti-30156h/
- Yayımlanma: 2017-12-05T11:19:06+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda, Türk
lirasındaki değer kaybı ve emtia fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak tüketici
fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı maliyet baskılarının güçlendiği bildirildi.

TCMB tarafından yayımlanan Kasım Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda, kasımda tüketici
fiyatlarının yüzde 1,49 arttığı, yıllık enflasyonun 1,08 puan yükselerek yüzde 12,98
olduğu anımsatıldı.

Bu yükselişe en belirgin katkının, işlenmemiş gıda fiyatlarından geldiği aktarılan
raporda, döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki yükselişin, enerji enflasyonunu olumsuz
etkilemeye devam ettiği vurgulandı.

Raporda, temel mal enflasyonunun Türk lirasındaki birikimli değer kaybına bağlı 
olarak dayanıklı tüketim malları öncülüğünde artış eğilimini sürdürdüğüne, hizmet
grubunda ise yıllık enflasyonun gerilediğine işaret edilerek, bu çerçevede, çekirdek
göstergelerin yıllık enflasyonunun temel mal grubu kaynaklı arttığı, ana eğiliminin
ise yüksek seviyesini koruduğu kaydedildi.

Kasımda tüketici fiyatlarının yüzde 1,49 arttığı ve yıllık enflasyonun 1,08 puan
yükselerek yüzde 12,98’e çıktığı hatırlatılan raporda, “Bu dönemde B ve C endekslerinin
yıllık değişim oranları sırasıyla 0,38 ve 0,26 puan artarak yüzde 12,17 ve 12,08’
e ulaşmıştır. Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde,
bir önceki aya göre gıda, temel mal ve enerji gruplarının katkılarının sırasıyla
0,63, 0,25 ve 0,22 puan arttığı, hizmet grubunun katkısının ise 0,07 puan azaldığı
görülmüştür.” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, mevsimsellikten arındırılmış verilerle çekirdek enflasyon göstergelerinin
üç aylık ortalamalarına göre kasımda enflasyonun ana eğiliminin yüksek seviyesini
koruduğu aktarılarak, şu değerlendirmelere yer verildi:

“Bu dönemde ana eğilim temel mal grubunda sınırlı bir oranda gerilerken, hizmet 
grubunda görece yatay seyretmiştir. Yakın dönem fiyat hareketlerinde etkili olan
geçici unsurlar (giyim grubunda ağırlıklandırma yönteminin değişmesi ve dayanıklı
mal gruplarındaki vergi indiriminin sona ermesi) arındırıldığında enflasyonun ana
eğiliminin bir önceki aya kıyasla yükseldiği görülmüştür. Kasımda hizmet grubu fiyatları
sınırlı bir oranda (yüzde 0,11) artmış, yıl başından bu yana yükselen grup yıllık
enflasyonu 0,21 puan azalarak yüzde 9,42’ye gerilemiştir.

Bu dönemde, yıllık enflasyon kira grubunda artarken lokanta-otel grubunda yatay 
seyretmiş, diğer alt gruplarda ise bir miktar azalmıştır. Ulaştırma grubunda fiyatlar
havayolu ile şehirlerarası kara taşımacılığı hizmetlerine bağlı olarak düşüş kaydetmiştir.
Diğer hizmetler grubu enflasyonundaki azalışta ise paket tur fiyatlarındaki düşüş(
yüzde 3,52) etkili olmuştur. Kiranın aylık artışı ise bir miktar hızlanmıştır.”

**“Kırmızı et fiyatları gerilemeye devam etti”**

Raporda, temel mal grubu yıllık enflasyonunun kasımda 0,74 puan artarak yüzde 15,05
ile endeks tarihindeki en yüksek seviyesine ulaştığı bilgisi verildi.

Bu dönemde yıllık enflasyonun giyim grubunda yataya yakın seyrettiği, diğer alt 
gruplarda temelde döviz kuru kaynaklı yükseldiği belirtilen raporda, “Dayanıklı 
mal grubunda özellikle otomobil, beyaz eşya ve diğer elektrikli aletlerde gözlenen
yüksek fiyat artışları dikkat çekmiştir. Giyim ve dayanıklı tüketim dışı temel mallarda
ise fiyat artışları hızlanmıştır. Bu dönemde temel mal grubu enflasyonunun yukarı
yönlü seyrinde döviz kuru gelişmeleri ana belirleyici olurken, toplam talep koşulları
da bu görünümü desteklemiştir.” denildi.

Raporda, enerji fiyatlarının kasımda yüzde 2,53 ile yüksek bir oranda arttığına 
işaret edilerek, bu gelişmede, döviz kuru ile petrol ve diğer girdi fiyatlarına 
bağlı olarak sırasıyla yüzde 4,46 ve 2,66 artan akaryakıt ve tüpgaz fiyatlarının
yanı sıra yüzde 4,97 yükselen katı yakıt fiyatlarının belirleyici olduğu, böylelikle,
enerji grubu yıllık enflasyonunun 1,62 puanlık artışla yüzde 12,23’e yükseldiği 
bildirildi.

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonunun ise kasımda 3,04 puan artarak yüzde
15,78 olduğu anımsatılan raporda, bu dönemde, mevsimsellikten arındırılmış işlenmemiş
gıda fiyatlarının sebze grubu öncülüğünde kayda değer bir oranda yükseldiği dile
getirildi.

Raporda, kırmızı et fiyatlarının gerilemeye devam ettiğine vurgu yapılarak, “Böylelikle,
işlenmemiş gıda yıllık enflasyonu yüzde 19,48’e ulaşmıştır. İşlenmiş gıda grubunda
ise aylık bazda yüksek bir fiyat artışı (yüzde 1,17) gerçekleşmiştir. Çiğ süt fiyatlarındaki
artış eğilimine bağlı olarak bu grupta peynir, diğer süt ürünleri ve tereyağındaki
güçlü fiyat artışları devam etmiştir. Bu çerçevede, taze meyve-sebze dışı gıda yıllık
enflasyonu kasımda yüzde 13,36’ya yükselmiştir.” değerlendirmeleri yapıldı.

**“Üretici fiyatları döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki gelişmelerle arttı”**

Raporda, yurt içi üretici fiyatlarının kasımda döviz kuru ve petrol başta olmak 
üzere emtia fiyatlarındaki gelişmelerle yüzde 2,02 arttığı belirtilerek, yıllık 
enflasyonun sınırlı bir yükselişle yüzde 17,30 seviyesinde gerçekleştiği ifade edildi.

Yıllık enflasyonun imalat sanayisinde yatay seyrettiği, petrol ve ana metal hariç
imalat sanayisinde ise yüzde 14,98’e yükseldiği aktarılan raporda, “Petrol ve ana
metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış ana eğilimi 
ise önemli ölçüde hızlanmıştır.” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, ana sanayi gruplarına göre kasımda fiyatların dayanıksız tüketim mallarında
görece ılımlı arttığı dile getirilerek, şunlar kaydedildi:

“Diğer alt gruplarda ise güçlü fiyat artışları gözlenmiştir. Ara malı fiyatlarındaki
belirgin artışta demir-çelik, plastik, diğer ana metal ve kimyasal ürünler; sermaye
malı fiyatlarında ise metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ve makine imalatı
öne çıkmıştır. Bu dönemde, dayanıklı tüketim malları fiyatları mobilya ve ev aletleri
kaynaklı artış kaydetmiş, dayanıksız tüketim malı fiyatları ise tekstil, meyve ve
sebze ile süt ürünlerine bağlı olarak yükselmiştir. Sonuç olarak, Türk lirasındaki
değer kaybı ve emtia fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak tüketici fiyatları 
üzerinde üretici fiyatları kaynaklı maliyet baskıları güçlenmiştir.”
