# Merkez Bankası PPK toplantı özetini yayınladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/merkez-bankasi-ppk-toplanti-ozetini-yayinladi-53583h/
- Yayımlanma: 2020-06-01T14:20:54+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

21 Mayıs 2020 tarihinde gerçekleştirilen TCMB PPK toplantısının özeti yayınlandı.
Merkez bu toplantıda 50 bp faiz indirimi kararı almıştı. Faiz oranını yüzde 8,75’
den yüzde 8,25’e indirmişti.

21 Mayıs 2020 Tarihinde Gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para 
Politikası Kurulu Toplantı Özeti:

“Enflasyon Gelişmeleri

1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,85 oranında artmış, yıllık enflasyon 
0,92 puan azalarak yüzde 10,94’e gerilemiştir. Enerji grubu tüketici enflasyonundaki
yavaşlamayı sürükleyen temel unsur olurken, gıda grubu daha olumlu bir görünümü 
sınırlamıştır. Enerji fiyatları uluslararası petrol fiyatlarını takiben gerilemeye
devam ederken, gıda fiyatları mevsimsel eğilimlerin üzerinde bir artış kaydetmiştir.
Hizmet enflasyonundaki gerileme alt kalemler geneline yayılırken, temel mal grubu
yıllık enflasyonu döviz kuru gelişmelerine rağmen yavaşlamıştır. Bu görünüm altında,
B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonu ve eğilimi düşüş sergilemiştir.

2. Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Nisan ayında 1,23 puan artarak yüzde
11,28’e ulaşmıştır. İşlenmemiş gıda fiyatlarında genele yayılan artışlar gözlenirken,
kırmızı et ve dış ticarete bağımlılığı yüksek olan bakliyatlar öne çıkmıştır. İşlenmiş
gıda fiyatlarında gözlenen yükseliş eğilimi Nisan ayında da devam etmiştir. Ekmek
ve tahıllar grubu enflasyonu yüksek seyrini korurken, katı ve sıvı yağlar ile alkolsüz
içecekler kalemleri işlenmiş gıda enflasyonunu yukarı çeken diğer gruplar olmuştur.
Gıda enflasyonundaki görünümde salgına bağlı etkiler ve dönemsel talep artışının
yanı sıra vergi ayarlamaları ve döviz kuru gelişmeleri gibi bir dizi unsurun etkili
olduğu değerlendirilmektedir. Öncü göstergeler gıda yıllık enflasyonundaki yükselişin,
işlenmemiş gıda fiyatları kaynaklı olarak, Mayıs ayında da süreceğine işaret etmektedir.

3. Enerji fiyatları Nisan ayında yüzde 4,99 oranında düşmüş, grup yıllık enflasyonu
6,51 puan azalarak yüzde 3,30’a gerilemiştir. Türk lirasındaki değer kaybına karşın,
uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüş bu gelişmede belirleyici olmaya devam etmiştir.
Öncü göstergeler, enerji yıllık enflasyonunun Mayıs ayında bir miktar artacağı yönünde
sinyal vermektedir. Diğer taraftan, asgari maktu özel tüketim vergisinin yükseltilmesi
nedeniyle sigara fiyatlarının Mayıs ayında sınırlı bir oranda artacağı, ancak bu
grupta yıllık enflasyonun baz etkisiyle düşüşünü sürdüreceği öngörülmektedir.

4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Nisan ayında 0,30 puan düşerek yüzde 7,88 olmuştur.
Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mallarda nispeten yatay seyrederken, diğer
alt gruplarda gerilemiştir. Dayanıklı mal grubunda, Türk lirasındaki değer kaybını
takiben otomobil ve mobilyada güçlü aylık fiyat artışları dikkat çekerken, giyim
ve ayakkabı grubunda mevsimsel fiyat artışı geçmiş yıllara kıyasla oldukça sınırlı
gerçekleşmiştir.

5. Hizmet fiyatları Nisan ayında yüzde 0,22 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu
0,66 puan düşerek yüzde 11,76 olmuştur. Bu dönemde hizmet fiyatları üzerinde salgın
hastalığın etkileri önemli ölçüde hissedilmiştir. Yıllık enflasyon tüm alt kalemlerde
gerilerken, en belirgin düşüş faaliyetleri kesintiye uğrayan lokanta-otel ve ulaştırma
hizmetlerinde gözlenmiştir. Nisan ayında haberleşme hizmetleri fiyatları azalırken,
kira artışlarındaki yavaşlama devam etmiştir. Diğer yandan, bakım-onarım hizmetleri
fiyatları döviz kuru gelişmeleri sonucunda yüksek bir oranda artmıştır.

6. Mayıs ayında enflasyon beklentilerindeki iyileşme sürmüş; beklentiler tüm vadelerde
düşüş kaydetmiştir.

Enflasyonu Etkileyen Unsurlar

7. Ocak ve Şubat aylarında finansal koşullardaki iyileşmenin de katkısıyla güçlü
bir eğilim sergileyen iktisadi faaliyet, korona virüs salgınının dış ticaret, turizm
ve iç talep üzerindeki etkilerine bağlı olarak Mart ayı ortalarından itibaren zayıflamaya
başlamıştır. Sanayi üretim endeksi, Mart ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış
olarak bir önceki aya göre yüzde 7,1 oranında azalmış, çeyreklik bazda ise yatay
seyretmiştir. Sektörel kırılım incelendiğinde, tekstil, giyim eşyası, bilgisayar-
elektronik-optik aletler, taşıt ve diğer ulaşım gibi ihracatçı sektörlerin üretiminde
belirgin düşüşler gözlenirken, gıda, tütün, kâğıt, kimyasal, temel eczacılık, diğer
metalik olmayan mineral ürünler ve ana metal sektörleri nispeten olumlu ayrışmıştır.
Mart ayındaki belirgin zayıflamaya rağmen Ocak-Şubat dönemindeki güçlü seyrin etkisiyle
ilk çeyrekte milli gelir yıllık büyümesinin nispeten olumlu bir seviyede gerçekleşmesi
beklenmektedir.

8. İktisadi faaliyetteki yavaşlama Nisan ayında belirginleşmiş ve sektörler geneline
yayılmıştır. Turizm ve ilişkili sektörlerde faaliyet durma noktasına gelirken, perakende
ticarette gıda ve market alışverişi dışındaki kalemlerdeki yavaşlama derinleşmiş,
imalat sanayiinde dış talepteki sert düşüşün etkisiyle ana ihracatçı sektörlerin
sipariş ve kapasite kullanım oranları oldukça düşük seviyelere gerilemiştir. Mayıs
ayının ilk yarısına ilişkin yüksek frekanslı göstergeler kısmi normalleşme adımlarıyla
birlikte dipten dönüş sinyalleri içermektedir. Bu kapsamda ihracat, ithalat ve kapasite
kullanım oranlarında sınırlı artışlar görülmektedir.

9. Küresel büyüme görünümündeki bozulma ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle ihracat
ve turizm gelirleri azalmıştır. Ana pazarı Avrupa bölgesi olan taşıt, giyim, tekstil,
deri, makine-ekipman, elektrikli teçhizat sektörlerinde ihracat imkânları önemli
ölçüde daralmıştır. Diğer taraftan, iktisadi faaliyetteki yavaşlamayla ithalat talebi
hızla gerilerken, emtia fiyatlarındaki düşük düzeyler de ithalat faturasını sınırlamaktadır.
Bu çerçevede, ihracat ve turizm gelirlerinde salgın hastalığa bağlı olarak gözlenen
düşüşe karşın, emtia fiyatları ve ithalatın sınırlayıcı etkisiyle cari işlemler 
dengesinin yıl genelinde ılımlı bir seyir izleyeceği öngörülmektedir.

10. Salgın hastalığa bağlı olumsuz etkilerin geçici olduğu ve yılın ikinci yarısıyla
birlikte yurt içi talepte daha güçlü ve daha erken olmak üzere, ekonominin toparlanma
eğilimine gireceği değerlendirilmektedir. İktisadi faaliyetteki toparlanma hızı 
ise normalleşme sürecinin yurt içindeki seyri kadar bu sürecin, başta dış ticaret
ortaklarımız olmak üzere, küresel ekonomideki gidişatına da bağlı olacaktır. Bu 
görünüm altında, salgın hastalığa bağlı gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki
olumsuz etkilerinin sınırlandırılması açısından finansal piyasaların, kredi kanalının
ve firmaların nakit akışının sağlıklı işleyişinin devamı büyük önem arz etmektedir.
Bu çerçevede, yakın dönemde uygulamaya konulan parasal ve mali tedbirlerin ekonominin
üretim potansiyelini destekleyerek finansal istikrara ve salgın sonrası toparlanmaya
katkı yapacağı değerlendirilmektedir.

11. Şubat döneminde işsizlik oranları yatay seyrederken, tarım dışı istihdam sektörler
geneline yayılarak gerilemiştir. Bu dönemde istihdam kayıpları büyük ölçüde kayıt
dışı çalışanlar kaynaklı olurken, işgücüne katılım oranındaki düşüş işsizlik oranlarının
artmasını engellemiştir. Öncü göstergeler, iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın işgücü
piyasasına yansımalarının Nisan ayında belirginleştiğine işaret etmektedir. Kurul,
kısa çalışma ödeneği başta olmak üzere işsizlik sigorta fonu ve cari transferler
aracılığıyla sağlanan desteklerin, hanehalkı gelir kayıplarının sınırlanması ve 
istihdamın korunması açısından kritik rol oynadığı değerlendirmesinde bulunmuştur.

Para Politikası ve Riskler

12. Korona virüs salgınına ilişkin gelişmelere bağlı olarak küresel büyüme görünümündeki
zayıflama derinleşmektedir. Salgını sınırlamaya yönelik önlemlerin, tedarik zinciri
ve üretimde yarattığı arz yönlü etkilerin yanı sıra, belirsizliklerdeki artış, finansal
koşullardaki sıkılaşma, hanehalklarının gelir kaybı ve firmaların nakit akışındaki
bozulmayla birlikte talepte yol açtığı belirgin zayıflama sürmektedir. 2020 yılı
ilk çeyreğine ilişkin açıklanan büyüme verileri ekonomilerdeki keskin daralmayı 
teyit ederken, Nisan PMI göstergeleri ve elektrik tüketimi gibi veriler daralmanın
ikinci çeyrekte daha da derinleştiğine işaret etmektedir. ABD dışındaki gelişmiş
ülkelerde salgının istihdam üzerindeki etkisi Mart ayı itibarıyla sınırlı kalırken,
bu ülkelerde istihdam beklentilerindeki bozulma, ekonomilerdeki yavaşlamanın işsizliği
artırıcı etkisinin önümüzdeki dönemde daha derinden hissedilebileceğine işaret etmektedir.
Bu çerçevede, küresel büyüme tahminleri aşağı yönlü güncellenmeye devam etmiş, Avrupa
ülkeleri başta olmak üzere dış talep görünümü bir önceki aya göre bozulmuştur. Bu
gelişmelerin başta ihracat, turizm ve bağlantılı sektörler olmak üzere yurt içi 
büyüme üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir.

13. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülke merkez bankaları genişleyici yönde adımlar 
atmaya devam etmektedir. Yakın dönemde, faiz indirimleri yavaşlamakla birlikte devam
ederken, gelişmiş ülke merkez bankalarının bilanço büyüklüğündeki artış sürmektedir.
Gelişmekte olan ülkelerde de tahvil alımı gibi programlarla parasal genişleme adımları
atılmaktadır. Uygulanan politikaların finansal piyasalar, büyüme ve istihdam üzerindeki
etkinliği, ülkeler itibarıyla salgının seyri ile politika alanının büyüklüğüne göre
farklılaşabilecektir.

14. Küresel ekonomideki toparlanmaya ilişkin belirsizlikler yüksek seyrederken, 
ülkelerin attığı normalleşme adımları izlenmektedir. Salgının nispeten kontrol altına
alınmaya başladığı bazı ülkelerdeki normalleşme adımlarının iktisadi faaliyete yansımaları
takip edilmekle birlikte salgının ve sağlık önlemlerinin tüketim alışkanlıkları 
ve genel harcama davranışına olası etkilerine yönelik belirsizlikler devam etmektedir.
Her açıdan normalleşmenin uzun sürmesi durumunda küresel ve yurt içi büyüme görünümündeki
zayıflama daha belirgin olabilecek ve ilave tedbir gereksinimi ortaya çıkabilecektir.

15. Küresel boyutta birçok sektörde iktisadi faaliyetin durma noktasına gelmesi,
ham petrol talebini büyük ölçüde azaltmıştır. Küresel ham petrol stokları hâlihazırda
oldukça yüksek düzeylerde seyretmektedir. Üretici ülkelerin arz kesintisindeki istikrarı
sağlamaya yönelik attığı adımlar neticesinde petrol fiyatları ılımlı bir artış gösterse
de küresel iktisadi faaliyete dair belirsizlikler başta olmak üzere aşağı yönlü 
riskler canlılığını korumaktadır. Sert şekilde daralan küresel talebin yanında, 
emtia fiyatlarındaki düşüşün de etkisiyle küresel enflasyon oranlarının 2020 yılında
ılımlı bir görünüm sergilemesi beklenmektedir.

16. Küresel risk iştahının zayıflaması finansal piyasalarda oynaklığın belirgin 
şekilde artmasına neden olmuştur. Yakın dönemde küresel risk iştahında ve finansal
piyasalardaki oynaklıkta iyileşme sinyalleri görülmektedir. Buna karşın gelişmiş
ve gelişmekte olan ülkelerde hisse senedi ve tahvil piyasalarındaki dalgalanmalar
devam etmektedir. Gelişmekte olan ülkelerden yoğun sermaye çıkışları sürmektedir.
Salgına ilişkin belirsizliklerin bir miktar azalmasını ve önlemlerin kısmen gevşetilmesini
takiben, alınan parasal ve mali tedbirlerin de katkısıyla, küresel gelişmelerin 
Türkiye’nin risk primi ve kur oynaklığı üzerindeki olumsuz etkileri kısmen hafiflemiştir.
Belirsizliklerin yüksek seyrettiği bu süreçte, salgın hastalığın sermaye akımları,
finansal koşullar, dış ticaret ve emtia fiyatları kanalıyla oluşturmakta olduğu 
küresel etkiler yakından takip edilmektedir. Bu kapsamda Merkez Bankası, salgının
Türkiye ekonomisine etkilerini izleyerek elindeki araçları fiyat istikrarı ve finansal
istikrar amaçları doğrultusunda kullanmaya devam edecektir.

17. Parasal, finansal ve mali tedbirlerin yanı sıra büyük ölçüde kamu bankalarınca
genişletilen kredi arzı, kredi büyümesine ilişkin aşağı yönlü riskleri sınırlayarak
reel sektöre kredi akışının kesintisiz devamına katkı sağlamaktadır. Alınan makroihtiyati
tedbirlerin etkisiyle, 2020 yılının ilk aylarında hız kesen tüketici kredileri büyümesi,
salgının ülkemizde de görülmeye başlamasıyla birlikte Mart ayı ortasından itibaren
bir miktar ivme kaybetse de, tüketici kredileri artmaya devam etmektedir. Öte yandan,
ticari kredilerdeki güçlü ivme devam etmektedir. Kamu bankaları öncülüğündeki kefaletli
kredi kullandırımları ticari ve bireysel kredi arzını ve kredi faizlerindeki düşüşü
destekleyerek salgınının ekonomik birimlerin gelir ve nakit akışı üzerindeki olumsuz
yansımalarını azaltmıştır. Bu doğrultuda, kredi piyasasındaki gelişmeler yakından
izlenecek ve kredi kanalının sağlıklı işleyişini sağlamak için gerekli tedbirler
uygulanmaya devam edilecektir.

18. Enflasyon beklentileri ve iç talep koşullarındaki gelişmelere bağlı olarak çekirdek
enflasyon göstergelerinin eğilimleri ılımlı seyretmektedir. Küresel gelişmeler paralelinde
Türk lirasında gözlenen değer kaybına karşın, başta ham petrol ve metal fiyatları
olmak üzere uluslararası emtia fiyatları enflasyon görünümünü olumlu etkilemektedir.
Üretim ve satışlardaki düşüşe bağlı birim maliyet artışları takip edilmekle birlikte
toplam talep koşullarının enflasyonu sınırlayıcı etkisinin arttığı tahmin edilmektedir.
Gıda fiyatlarındaki dönemsel ve salgına bağlı etkiler nedeniyle tüketici enflasyonunun
kısa vadede bir miktar yüksek seyredebileceği, ancak yılın ikinci yarısında talep
yönlü dezenflasyonist etkilerin daha belirgin hale geleceği değerlendirilmektedir.
Bu çerçevede Kurul, enflasyon görünümünü etkileyen tüm unsurları dikkate alarak,
politika faizinde ölçülü bir indirim yapılmasına karar vermiştir. Mevcut para politikası
duruşu altında enflasyon görünümünün yıl sonu tahminiyle uyumlu olduğu değerlendirilmektedir.

19. Kurul, enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, ülke risk priminin gerilemesi,
uzun vadeli faizlerin aşağı gelmesi ve ekonomideki toparlanmanın güç kazanması açısından
büyük önem taşıdığını değerlendirmektedir. Enflasyondaki düşüşün hedeflenen patika
ile uyumlu şekilde gerçekleşmesi için para politikasındaki temkinli duruşun sürdürülmesi
gerekmektedir. Bu çerçevede, parasal duruş ana eğilime dair göstergeler dikkate 
alınarak enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak şekilde belirlenecektir.
Merkez Bankası fiyat istikrarı ve finansal istikrar amaçları doğrultusunda elindeki
bütün araçları kullanmaya devam edecektir.

20. Kurul, salgın hastalığa bağlı iktisadi risklerin en aza indirilmesi açısından
para ve maliye politikaları arasındaki eşgüdümün sürdürülmesinin büyük önem arz 
ettiği değerlendirmesinde bulunmuştur. Salgın hastalığın ekonomiyi birçok farklı
kanaldan etkilemesi, başta nakit akışının düzenlenmesi ve istihdamın korunmasına
yönelik tedbirler olmak üzere şirketler ve hanehalkı üzerindeki etkilerin asgari
düzeyde tutulabilmesi için koordineli politika uygulamaları gerektirmektedir. Dolayısıyla,
makro ölçekteki para ve maliye politikalarının yanı sıra en çok etkilenen iktisadi
birimleri hedefleyen ve sektörel etkileşimleri dikkate alan politika uygulamalarının
kritik önemde olduğu değerlendirilmektedir. Bu süreçte atılacak politika adımlarının
hedefli ve geçici nitelikte olması politika etkinliğini destekleyecektir.

21. Açıklanacak her türlü yeni verinin ve haberin Kurul’un geleceğe yönelik politika
duruşunu değiştirmesine neden olabileceği önemle vurgulanmalıdır.”
