# Merkez Bankası’nın enflasyon hedefi neden tutmuyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/merkez-bankasinin-enflasyon-hedefi-neden-tutmuyor-31232h/
- Yayımlanma: 2018-01-03T22:56:13+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

TUİK’in bugün açıkladığı Aralık ayı verileri ile birlikte 2017 tamamına ait enflasyon
verileri de ortaya çıkmış oldu. Ekonomist ve eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez,
mahfiegilmez.com’da son yıllarda açıklanan hedefler ile gerçekleşen rakamlar arasındaki
farkı ve bunların olası nedenlerini sıraladı. İşte Eğilmez’in o yazısı

**Manşet Enflasyon Gerçekten Manşet Oldu**

2017 yılı manşet enflasyonu ya da tüketici fiyatları enflasyonu (TÜFE) yüzde 11,92,
üretici fiyatları enflasyonu (Yİ – ÜFE) yüzde 15,47, çekirdek enflasyon (C endeksi)
yüzde 12,30 olarak açıklandı. Aşağıdaki tablo son üç yılda enflasyonla ilgili verileri,
TCMB para politikasının enflasyon hedeflerini ve bu hedeflerden sapmaları karşılaştırmalı
olarak sergiliyor.

![1m.png](https://www.borsatek.com/d/other/1m.png)

Bu tabloda dikkati çeken konular var: (1) TCMB’nin yüzde 5’lik hedefinin hiçbir 
anlamı bulunmadığı ortaya çıkmış bulunuyor. (2) Manşet enflasyon (TÜFE) 2016’ya 
göre ciddi oranda artış göstermiş görünüyor. (3) Üretici fiyatlarının (Yİ – ÜFE)
yüksek seyretmesi önümüzdeki dönemde manşet enflasyon (TÜFE) üzerinde artış yönünde
baskı yaratabilir. (4) Çekirdek enflasyonun (C endeksi) yükselmesi TCMB’nin uyguladığı
para politikasını tartışmalı hale getirmektedir.

Yİ-ÜFE (kırmızı), TÜFE (lacivert) ve çekirdek enflasyonu (yeşil) bir grafik üzerinde
gösterelim 

![2m.png](https://www.borsatek.com/d/other/2m.png)

Grafikten görüleceği gibi gerek Yİ-ÜFE ve gerekse TÜFE’de son ayda bir düşüş olmasına
karşılık çekirdek enflasyon yükselişine devam ediyor. C endeksi, TÜFE endeksinden
enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler, tütün ürünleri ve altın hariç
tutularak oluşturulan bir endekstir. Bu endeks, Merkez Bankası’nın para politikasının
doğrudan etkileyebildiği kalemlerden oluştuğu için geleceğe ilişkin en fazla bilgiyi
içeren endekstir. Bu endeksin yükseliyor olması geleceğe ilişkin beklentileri de
olumsuz konuma getirmektedir.   

Dünyada Enflasyon Yok, Bizde Yüksek Enflasyon Var

Küresel krizle birlikte dünyada pek çok ülkede enflasyon sıfıra yaklaştı. Sonrasında
düşük düzeylerde dengelendi. Buna karşılık Türkiye, 2001 krizi sonrasında birçok
fedakarlık karşılığında enflasyonda ciddi düşüşler sağlamasına karşılık bu eğilimi
sürdüremedi ve enflasyonu yine denetimden kaçırdı. Bugün Türkiye, dünyada enflasyonu
en yüksek ülkeler arasında yer alıyor.

Aşağıdaki tablo dünyada çeşitli kategorilerdeki ülkelerin enflasyon oranlarını son
iki yıl itibariyle karşılaştırıyor (Kaynak: The Economist, December 23rd 2017.)

![3m.png](https://www.borsatek.com/d/other/3m.png)

Tablodan görüleceği gibi Türkiye kendisine en yakın ekonomi olan Meksika’nın iki
katı yükseklikte enflasyona sahip bulunuyor. İşin kötü tarafı Türkiye’de enflasyon
geçen yıla göre ciddi oranda artış sergiliyor.  

**Sonuç**

Merkez Bankası, enflasyonla mücadele amacıyla enflasyon hedeflemesi uyguluyor. Bu
uygulamada baştan bir hedef belirleniyor ve para politikası bu hedefe varacak biçimde
uygulanıyor. TCMB’nin yıllardır değişmeyen enflasyon hedefi 2017 yılı için de yüzde
5 olarak belirlenmişti.

2017 yıl sonunda TÜFE gerçekleşmesi yüzde 11,92 oldu. Bu durumda gerçekleşme TCMB’nin
enflasyon hedefi olarak belirlediği yüzde 5 oranından 6,92 puan (yüzde 138,4) sapmış
görünüyor.

Bu sonuca göre üç halden birisi geçerlidir:

(1) Enflasyon hedefi yanlış seçilmektedir.

(2) Enflasyon hedefi doğru seçilmekte fakat uygulanan para politikası bu hedefi 
tutturmaya uygun bulunmamaktadır.

(3) Enflasyon hedefi de enflasyonla mücadeleyi amaçlayan para politikası da sadece
görünüşte mevcuttur.

İlk iki şıktan birisi doğruysa enflasyon hedeflemesi politikasının yeniden gözden
geçirilmesi gerekir. Üçüncü şık doğruysa Merkez Bankası, fiyat istikrarını bir kenara
bırakıp yüksek büyümeyi seçmiş olan siyasal tercihe uygun hareket ediyor demektir.