# Metro tünelleri İstanbul depremindeki en büyük risklerden

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/metro-tunelleri-istanbul-depremindeki-en-buyuk-risklerden-47945h/
- Yayımlanma: 2019-10-13T18:55:56+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

İstanbul’da beklenen deprem için en büyük tehlikelerden biri de ‘durdurulan metro
projeleri’ olduğu açıklandı. Maden Mühendisleri Odası yetkilileri, açılan tünellerin
yüzeydeki statik dengeyi bozduğu uyarısında bulunuyor.

Son yıllarda İstanbul için yapılması planlanan en büyük projelerin başında ‘metro’
geliyordu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan Adayı Binali Yıldırım’ın 31 Mart
2019 Yerel Seçimleri öncesi açıkladığı vaatlere göre, metro inşaatlarının toplam
uzunluğu 285 kilometreyi bulacak, 100 yıl önce metro yapmaya başlayan ve bugün 402
kilometre hattı bulunan Londra ile aradaki fark kapatılacaktı. Ancak öyle olmadı.

İhaleler 2016 ve 2017 arasında ardı ardına açıldı. Ancak 2018’in hemen başında, 
inşaatına başlanan 6 metro hattının yapımına ara verildi. Önce bu aranın kısa olacağı
düşünülüyordu. Aradan 1,5 yıl geçmesine, İBB başkanlığının AKP’den CHP’ye geçmesine
rağmen metro inşaatlarının yapımı devam etmedi.

Maden Mühendisleri Odası’nın (MMO) konuyla ilgili ilk açıklaması, projeler durdurulduktan
hemen sonra, 5 Ocak 2108’de geldi. Açıklamada metro inşaatları nedeniyle açılan 
tünellere dikkat çekildi. Bu açıklamanın ardından yaklaşık 11 ay sonra, yapımı süren
Bostancı’daki bir metro inşaatında göçük meydana geldi ve iki kişi hayatını kaybetti.

**Tüneller doğanın dengesini bozuyor**

24 ve 26 Eylül tarihlerinde meydana gelen deprem nedeniyle Maden Mühendisleri Odası,
İstanbul’u bekleyen bu tehlike konusunda bir kez daha uyardı. Yarım kalan tüneller
için bir an önce harekete geçilmesini istedi.

DW Türkçe’ye konuşan, Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı
Mesut Erkan, yeraltında açılan boşlukların tahkim ederek sürdürülmesi gerektiğinin
kaçınılmaz bilimsel bir gerçek olduğunu belirtiyor: “Açılan boşluklar doğanın dengesini
bozmak anlamına geliyor. Doğa kendisini tekrar eski haline getirmek üzere yanal,
düşey yükleri birlikte getirir. Açılan boşluklar yeryüzündeki yapının statik dengesini
bozacağından ve bu yapılar açılan boşluklara kapatmak üzere bir yük uygulayacağından,
bu da teknik anlamda göçüklere sebep olacaktır.”

Normal koşullarda buranın güçlendirerek işin kesintisiz bir şekilde tamamlanması
gerektiğinin altını çizen Erkan, “Yarım yapılmış, tam güçlendirilmemiş yeraltındaki
boşluğu olduğu şekilde bırakırsanız, burası sürekli bir deformasyona maruz kalacak
hareketler içerisinde olacaktır” diyor. Erkan, İstanbul’da yaşanan depremi anlatarak,
zamanında buna dikkat çektiklerini, depremin bu konu üzerinde acilen durulması gerektiğini
de hatırlattığını söylüyor.

**“Keşke haksız çıksaydık”**

Yeraltındaki boşluklarla ilgili sorunların olabileceğini söylediklerini kaydeden
Erkan, tam bu sırada da Eylül sonundaki depremlerle yeryüzündeki yapıların bozulmaya
yönelik hareketlerinin riski daha da artırdığını aktarıyor. Maden Mühendisleri Odası
İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı, 2 Kasım 2018’de Bostancı’da meydana gelen
metro inşaatındaki göçüğü hatırlatarak şöyle devam ediyor: “Bostancı’daki metro 
kazası, bu bahsettiğimiz durdurulan projelerin dışında çalışan bir projeydi. Ancak
orada da benzer bir sebep var. Doğa kendini kapatmak üzere, o dengeyi sağlamak üzere
hareket etmeye çalışıyor. Oradaki sebepleri biz şu an için bilemeyiz. Herhangi bir
proje hatası mı, uygulama hatası mı? Bir şey gözden kaçtı ki bu kaza meydana geldi.
Bir de yüzeye çok yakın açılan bir tünel var orada. Yaşanmış olması bu konuda söylediklerimizi
doğrular nitelikte oldu. Keşke haksız çıksaydık. Bu gerçek ortadayken gereken önemi
vermemiz gerekiyor.”     

Erkan, bir an önce çalışmaların kaldığı yerden devam etmesi, mümkünse projelerin
tamamlanması, eğer projelerin mutlaka durması gerekiyorsa da güçlendirilerek gelecek
bu tür olumsuzlukların önüne geçilmesi gerektiği konusunda çözüm önerilerini sıralıyor.

Projelerin neden durduğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Erkan, bunun
finansal kaynaklı olduğunu belirterek “Bu bilinen bir gerçek” diyor.

Maden Mühendisleri Odası İstanbul Şube Sekreteri ve iş güvenliği uzmanı Mehmet Makar
ise, durdurulan metro inşaatlarının şantiyelerinin İstanbul’un en merkezi yerlerinde
olduğunu, bu nedenle zaten yoğun olan kent trafiğine ekstra bir yük getirdiğini 
hatırlatıyor.

**Vatandaş tedirgin**

Durdurulan metro hatlarından biri de Çekmeköy-Sancaktepe arasında yapılması planlanan
17,8 kilometrelik hat. Şantiye Sancaktepe’nin en merkezi noktasında. Caddenin her
iki tarafında bariyerlerle kapatılmış şantiyelerde sadece birer güvenlik görevlisi
duruyor. Şantiyelerin birinin hemen üzerinde büyükçe bir tabela dikkat çekiyor: “
Sarıgazi durağı yakında burada”. Ancak yaklaşık 1,5 yıldır şantiyede en küçük bir
hareketlilik yok.

30 yıldır Sancaktepe’de yaşayan metal teknikeri Aladdin Gönülalçak, metro inşaatının
uzun süredir durduğunu bildiğini söyleyerek, “İstanbul yoğun bir şehir. Sabah işe
gidişlerde, akşam iş çıkışlarında özellikle metronun olmaması yaşam standartlarımızı
çok zorluyor. Bir güvence alınmadıktan sonra bir kazı yapıldıysa mutlaka bir zararı
vardır” diyor. 

Melih Aydın da atıl durumdaki şantiyenin hemen karşısındaki bir dükkanda çalışıyor.“
5,8 şiddetinde bir deprem oldu. Sonrasında da her gün artçı depremler meydana geldi.
Yeraltında mutlaka bir kayıp olmuştur. Muhtemelen epey hazar görmüştür” diyerek 
tedirginliğini dile getiriyor.

**Toplam uzunluk 77 kilometre**

Maden Mühendisleri Odası’na göre, durdurulan 6 metro projesinin toplam uzunluğu 
77 kilometre. Projelerin isimleri ve diğer detayları şöyle:

* Proje adı: Çekmeköy – Sancaktepe Sultanbeyli Metrosu İle Sarıgazi (Hastane) Taşdelen
Yenidoğan Metrosu İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve İşletmeye 
Alma İşleri Yapım İşi. Uzunluğu: 17,8 kilometre. Fiyatı: 2 Milyar 342 milyon TL.
Süresi: 1020 gün

* Proje Adı: Kirazlı – Halkalı Metrosu İnşaat Ve Elektromekanik İşleri, Yer Altı
Aktarma Merkezi (Otopark) Ve Depo Alanı İnşaatı Yapım İşi. Uzunluğu: 9,7 kilometre.
Fiyatı: 2 milyar 414 milyon TL. Süresi: 1020 gün

* Proje Adı: Ümraniye Ataşehir Göztepe Metrosu İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler
Temin, Montaj Ve İşletmeye Alma İşleri Yapım İşi. Uzunluğu: 13 kilometre. Fiyatı:
2 milyar 469 milyon TL. Süresi: 1020 gün

* Proje Adı: Kaynarca Pendik Tuzla Metrosu İnşaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin,
Montaj Ve İşletmeye Alma İşleri Yapım İşi. Uzunluğu: 12 kilometre. Fiyatı: 1 milyar
613 milyon TL. Süresi: 1020 gün

* Proje Adı: Başakşehir Kayaşehir Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşleri Yapım
İşi. Uzunluğu: 6 kilometre. Fiyatı: 969 milyon TL. Süresi: 900 gün

* Proje Adı: Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik 
İşleri. Uzunluğu: 18,5 kilometre. Fiyatı: 3 milyar 49 milyon TL. Süresi: 1080 gün

**İmamoğlu: Tekrardan başlatıyoruz**

DW Türkçe’nin ulaştığı İBB kaynakları bu konuda bir açıklama yapmayacaklarını iletti.
Ancak Maden Mühendisleri Odası’nın açıklamalarının ardından CHP’li İBB Başkanı Ekrem
İmamoğlu’ndan, Twitter üzerinden bir açıklama geldi. Durdurulan projeler için detaylı
bir çalışma yaptıklarını belirten İmamoğlu, 18 Eylül 2019’da şunları yazdı: “İstanbul
hatalı projelerin bedelini ödememeli. Yarım bırakılmış metro projeleri ve yeraltı
çalışmalarıyla ilgili detaylı bir çalışma yapıyoruz. Göztepe-Ataşehir-Ümraniye hattının
yapımına da cuma günü tekrardan başlıyoruz.”
