# Kassandra’dan 3 trilyon dolarlık korkutucu yapay zeka kehaneti - Bağlantı: https://www.borsatek.com/michael-burry-ai-borc-uyarisi/ - Yayımlanma: 2026-09-28T16:41:17+03:00 - Yazar: Haber Merkezi Ünlü yatırımcı Michael Burry, yapay zeka ([AI](https://www.borsatek.com/microsoft-veri-merkezi-kapasitesi-38-gig/)) şirketlerinin bilançolarında gizlediğini öne sürdüğü 3 trilyon dolarlık borcu gündeme taşıdı. Burry, düzenleyici kurumlara yapılan başvuruları inceleyerek [Apple](https://www.apple.com/), Alphabet, Microsoft, Meta ve Oracle’ın veri merkezi yatırımlarına ilişkin taahhütlerinin bilanço dışında tutulduğunu belirtti. Yatırımcı, söz konusu borcun küresel ekonomiyi olumsuz etkileyebilecek bir [AI](https://www.borsatek.com/tesla-burry-kisa-pozisyon/) balonu riski taşıdığını vurguladı. ## Michael Burry AI harcamalarında neyi tespit etti 2008 finansal krizini önceden gören ve “Kassandra” lakabıyla tanınan Burry, kaleme aldığı bir denemede Büyük Teknoloji şirketlerinin düzenleyicilere sunduğu karmaşık dosyaları didik didik inceledi. Yatırımcı, veri merkezi borçlarına dair bir dizi taahhüdün AI balonunu patlatma riski taşıdığını ifade etti. Apple, Alphabet, Microsoft, Meta ve Oracle, AI teknolojisinin yaygınlaşması için kritik görülen veri merkezlerine devasa tutarlar yatırdı. Burry ise basit bir soru soruyor; AI heyecanı beklentileri karşılamazsa ne olacak? Harcamaların büyük kısmı borçla finanse edildiği için bu sorunun yanıtı kritik önem taşıyor. Söz konusu beş şirketin toplam piyasa değeri yaklaşık 13 trilyon dolara ulaşıyor. Bu denli büyük bir yatırımın değer kaybına uğraması, şirketlerin kârlılığına ağır bir darbe indirebilir. Burry’nin analizi, şirketlerin yükümlülüklerinin bundan çok daha fazlasını kapsadığını gösteriyor. Yatırımcı, tartışmalı muhasebe kurallarının bu taahhütleri bilanço dışında tutmayı mümkün kıldığını belirtti. “Bir şirket iptal edilemeyen yirmi yıllık bir veri merkezi kirası imzalayabilir, bunu dipnotta açıklayabilir ve anahtarlar teslim edilip veri merkezi devreye girene kadar bilançoda hiçbir şey göstermeyebilir” diyen Burry, beş AI devinin gelecekteki veri merkezleri için 1,2 trilyon dolarlık kira sözleşmesi imzaladığını, bunun en az 857 milyar dolarının iptal edilemez nitelikte olduğunu ancak bu yükümlülüklerin bilanço dışında tutulduğunu vurguladı. ![Michael Burry](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/01/Michael- Burry.webp) ## Bilanço dışı yükümlülükler 5 trilyon dolara ulaşabilir Aynı grup, tedarik zincirindeki kalemler için ödeme taahhüdü olarak bilinen 1,5 trilyon dolardan fazla satın alma sözü verdi. Bu tutarlar da bilançolarda görünmüyor, ancak düzenleyici başvurularda yer alıyor. Özel amaçlı araçlar, garantiler ve diğer kalemler eklendiğinde bilanço dışı yükümlülüklerin toplam değeri 3 trilyon doları aşıyor. Burry, büyüme hızının bu rakamın 2028’e kadar 5 trilyon dolara ulaşabileceğine işaret ettiğini kaydetti. “Ayrıca geçtiğimiz yıl büyük beşlinin birleşik kazancının 400 milyar doların altında olduğunu da hatırlayalım” diyen Burry, “Bu, gargantüan bir büyüme üzerine yapılan gargantüan bir bahis. Buradaki risk, müzik durduğunda ne olacağıdır” değerlendirmesinde bulundu. Bu tür kaygılar, “muhteşem yedili” olarak bilinen ABD teknoloji hisselerinin parlaklığını gölgelemeye başladı. Oracle, Microsoft ve Meta hisseleri son haftalarda borsa zirvelerinden geri çekildi. Baird şirketinden yatırım stratejisti Ross Mayfield, “Temel tartışma, hiper ölçekli şirketlerin yaptığı harcamaların yatırılan sermayenin gerekli getirisini üretip üretemeyeceğidir. Bu, adil bir tartışma ve 2026’da hem muhteşem yedili hem de Oracle’ın düşük performansında yansımasını buluyor” ifadelerini kullandı. Panmure Liberum’dan analist Julian Klement ise AI talebinin beklentileri karşılasa bile bu taahhütlerin hiper ölçekli şirketlerin bilançoları üzerindeki etkisinin büyük olacağını belirtti. Klement, “Bilanço dışı bu borç bilançoya girdiğinde, faiz gideri ile itfa ve amortisman giderleri bu şirketler için patlamaya başlayacak. Veri merkezleri gelecek iki yıl içinde gelir getirmeye başladığında, bu bilanço dışı borç bilançoya girmek zorunda kalacak ve faizi ödenmesi ile edinilen varlıkların itfa edilmesi dahil olmak üzere servis edilmesi gerekecek” açıklamasında bulundu. ![Veri merkezi](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/09/Yapay-zeka- veri-merkezi-operatoru-CoreWeave-CRWV-sali-sabahi-hisselerinde-yuzde-78lik-bir-dusus- yasadi.-CoreWeave-hisseleri.webp) ## Oracle force majeure ilan etti Burry’nin işaret ettiği beş hiper ölçekli şirket, başka gerginlik belirtileri de gösteriyor. Oracle bu hafta, New Mexico’daki büyük bir veri merkezi projesinde “ mücbir sebep” ilan etmeye çalıştı; bu, tarafları sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmelerini önleyen olaylara karşı koruyan bir hukuki mekanizma olarak biliniyor. Geçmişte teknoloji şirketlerinin büyük yatırımlarında “müziğin durması” durumunda neler yaşandığına dair örnekler de bulunuyor. Meta, Covid sonrası fazla ofis alanı kiraladığı sonucuna vardığında 2022 sonuçlarında 5 milyar dolarlık değer düşüklüğü kaydetmişti. AI veri merkezlerinde de benzer bir durum yaşanabilir. Burry, “Veri merkezleri, ihtiyaç kalmadığında değer düşüklüğüne uğratılacak” ifadesini kullandı. CG Asset Management’ın ortak yatırım direktörü Chris Clothier, en kötü senaryonun gerçekleşmesi ve bu devasa AI yatırımlarının en azından kısmen zarar yazılması durumunda kazançlara oldukça büyük bir darbe geleceğini söyledi. Clothier, “Bu muazzam sermaye harcaması sürecinin yarısını veya tamamını tamamladığımızı, trilyonlarca dolar harcandığını ve bunun büyük kısmının borçla finanse edildiğini düşünelim. Sonra aniden gelirlerin bu yatırımlar üzerinde makul getiri üretmeye yetmeyeceğini görürsek, öncü AI laboratuvarları OpenAI ve Anthropic’in değerlemeleri, kamuya açık veya özel olarak çökecek. Hiper ölçekli şirketler ve çip üreticileri bu işletmelerin kendisi de büyük yatırımcıları. Üstüne bir de şu anda bilanço dışında tutulan bir dizi yükümlülüğü bilançoya taşımanız gerekecek” değerlendirmesini yaptı. | Kalem | Tutar | | Toplam bilanço dışı yükümlülük | 3 trilyon dolardan fazla | | Non-cancellable veri merkezi kiraları | 857 milyar dolar | | İmzalanan toplam kira taahhüdü | 1,2 trilyon dolar | | Satın alma taahhütleri | 1,5 trilyon dolardan fazla | | Beş şirketin 2028 projeksiyonu | 5 trilyon dolar | | Büyük beşlinin son yıl birleşik kazancı | 400 milyar doların altı | ## Microsoft muhasebe uygulamasını değiştirdi ![AI](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/09/amerika-yoksulluk-3- scaled.jpg) Klement, AI hiper ölçekli şirketlerinden daha fazla muhasebe manevrası beklediğini belirtti. Klement, “Microsoft gelecekteki veri merkezi kiralarını finansal kiralardan operasyonel kiralara kaydıracağını duyurdu. Bu, kiraların daha düşük bir oranda itfa edilmesini sağlıyor ve kiralar artık nakit akışı tablosunda yatırım faaliyetlerinden nakit çıkışı olarak değil, operasyonel faaliyetlerden nakit çıkışı olarak gösteriliyor. Bu muhasebe değişikliğinin sonucu, şirketin tek bir dolar harcamasını değiştirmeden projeksiyonlu sermaye harcamasının 190 milyar dolardan 175 milyar dolara düşmesi oldu. Diğer şirketlerin de önümüzdeki çeyreklerde muhasebe uygulamalarında benzer adımlar atmasına şaşırmam” ifadelerini kullandı. Burry, denemesinde büyük beşlinin devam eden inşaatlara zaten 400 milyar dolardan fazla harcama yaptığına da işaret etti. Bu kalemler bilançolarda görünüyor, ancak hizmete alınmadıkları için değer kaybı veya gider olarak gösterilmiyor. Burry, “ Bu bilançoda yer alıyor ama kullanılmadığı sürece hiçbir maliyet oluşturmuyor” değerlendirmesinde bulundu. Microsoft sözcüsü, AI stratejisini şekillendirmek için “talep ve arz ortamını sürekli değerlendireceklerini” söyledi. Amazon yorum yapmayı reddetti. Apple, Meta ve Oracle ise yorum taleplerine yanıt vermedi. ### Michael Burry kimdir? Michael Burry, 2008 küresel finans krizinden önce ABD konut piyasasındaki subprime mortgage balonunu öngören hedge fon yöneticisidir. Warren Buffett tarafından göz ardı edilen uyarılarıyla tanındığı için “Kassandra” lakabıyla anılıyor. ### AI şirketlerinin bilanço dışı borcu neden risk oluşturuyor? AI şirketleri veri merkezi kiraları ve satın alma taahhütlerini muhasebe kuralları çerçevesinde bilanço dışında tutuyor. AI talebi beklentileri karşılamazsa bu yükümlülüklerin bilançoya girmesi gerekecek ve şirketlerin kârlılığına ciddi zarar verebilir. ![Kriz](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/12/bellek-krizi-07.webp)