# Microsoft biyoloji için yeni yapay zeka sistemi Quine’ı tanıttı - Bağlantı: https://www.borsatek.com/microsoft-biyoloji-yapay-zeka-quine/ - Yayımlanma: 2026-09-30T21:52:45+03:00 - Yazar: Haber Merkezi Microsoft Research, biyolojiyi tek tek veri kümeleri üzerinden incelemek yerine farklı biyolojik ölçekler arasındaki ilişkileri birlikte değerlendiren yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Quine adı verilen sistem, genomik, protein, kimya, RNA, hücresel durum ve biyogörüntüleme gibi farklı veri türlerini tek bir yapı içinde işliyor. [Microsoft](https://www.borsatek.com/copilot-mahremiyet-skandali/), sistemi yalnızca bir yapay zeka modeli olarak değil, biyolojinin farklı seviyeleri arasında bağlantı kuran çok modlu bir “dünya modeli” olarak tanımlıyor. ## Microsoft’un Quine sistemi biyolojik ölçekleri nasıl birleştiriyor? Sistem, bir biyolojik olaya dair proteinlerden elde edilen bilgiyle hücresel duruma ilişkin bir tahmini birlikte değerlendirebiliyor. Farklı ölçeklerdeki veriler bir araya getirildiğinde, tek bir veri türüne bakılarak görülemeyecek ilişkiler ortaya çıkabiliyor. Bu yaklaşım biyoloji açısından önem taşıyor çünkü canlılardaki süreçler tek bir ölçekte gerçekleşmiyor. DNA’daki bir değişiklik gen ifadesini etkileyebiliyor, gen ifadesindeki değişiklik proteinleri değiştirebiliyor, proteinlerin davranışı hücrenin durumuna yansıyabiliyor ve hücrelerin davranışı dokuların özelliklerini belirleyebiliyor. Quine’ın hedefi, bu zincirin farklı noktalarından gelen bilgileri tek bir sistem içinde değerlendirmek. Yapay zeka araştırmalarında son dönemde öne çıkan “dünya modeli” kavramı, yalnızca mevcut veriler arasındaki ilişkileri öğrenmeyi değil, bir sistemin mevcut durumunu temsil edip müdahale sonrası gelişmeleri tahmin etmeyi amaçlıyor. [Microsoft](https://www.borsatek.com/openai-chatgpt-space-microsoft/)‘ un biyoloji için geliştirdiği yaklaşım bu mantığa dayanıyor. Quine, örneğin bir hücreye belirli bir bileşik uygulandığında hücrenin durumunun nasıl değişeceğini ve bu değişimin sonraki adımlarda hangi sonuçlara yol açabileceğini öngörmeyi hedefliyor. Böylece araştırmacılar laboratuvarda binlerce ihtimali tek tek denemek yerine, önce bilgisayar ortamında geniş bir olasılık uzayını tarayıp en umut verici seçenekleri belirleyebiliyor. [Microsoft](https://www.microsoft.com/), sistemin asıl amacının deney öncesinde hangi hipotezlerin araştırılmaya değer olduğunu belirlemek olduğunu vurguluyor ve Quine’ın biyolojiyi kusursuz biçimde modelleyemeyeceğini de açıkça belirtiyor. ![Yapay zeka](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/dow-jones-ve- diger-endekslerde-yapay-zeka-ruzgari.webp) ## Quine altyapısı laboratuvar sürecine nasıl entegre ediliyor? Süreç, bilim insanının bir soru sormasıyla başlıyor. Quine olası araştırma yolları ve deney önerileri oluşturuyor, seçilen öneriler gerçek laboratuvarda test ediliyor ve ortaya çıkan sonuçlar bir sonraki araştırma aşamasına geri besleniyor. Sistemin merkezinde biyolojinin farklı ölçeklerinden veri öğrenen dünya modeli yer alırken, bunun etrafında soruları parçalayan, farklı yapay zeka modellerini ve bilimsel araçları kullanan, literatürdeki bilgileri değerlendiren ve araştırma planlarını yeniden düzenleyen bir çalışma altyapısı bulunuyor. ![Microsoft](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/11/Microsoft.jpg) Quine, Harvard ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) araştırmacıların öncülük ettiği pankreatik duktal adenokarsinom (PDAC) odaklı bir çalışmada kullanıldı. Tedavisi güç kanser türlerinden biri olan pankreas kanserine yönelik bu çalışmada Quine, binlerce farklı bileşiği tümör hücrelerini tedavi açısından anlamlı hücresel durumlara taşıma potansiyellerine göre değerlendirdi. Araştırmacılar, modelin en yüksek puanı verdiği adayları gerçek laboratuvar deneylerinde test etti. Microsoft’un aktardığı sonuçlara göre, klasik hücre durumundan bazal hücre durumuna geçişi hedefleyen deneylerde Quine’ın en yüksek sıraladığı bileşikler, laboratuvar testlerinde en güçlü istenen değişimleri oluşturdu. | Aşama | Süreç detayı | | Değerlendirilen bileşik sayısı | Binlerce farklı bileşik | | Geçen süre | Yaklaşık bir hafta sonu | | Geleneksel yöntemle süre | Aylar | | Odak hastalık | Pankreatik duktal adenokarsinom (PDAC) | Microsoft, binlerce bileşiğin değerlendirilmesinden laboratuvarda test edilecek az sayıda adayın belirlenmesine kadar geçen sürecin yalnızca bir hafta sonu sürdüğünü belirtiyor. Şirket, bunun geleneksel yöntemlerle aylar sürebilecek deneysel çalışmaları önemli ölçüde kısaltabileceğini açıklıyor. Microsoft, sisteme yeni RNA veri kümeleri ve görevler eklemeyi, hücrelerin durum değiştirme ihtimallerine yönelik tahminleri geliştirmeyi ve bilim insanlarının hangi hipotezleri önce test etmesi gerektiğini belirlemesini kolaylaştıracak güven skorları oluşturmayı planlıyor. ![Microsoft](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/03/turknet-siber- saldiri_hack_2.webp) ## Quine Fellows programına kimler başvurabilecek? Microsoft, Quine’ın geliştirilmesini yalnızca kendi araştırmacılarıyla sürdürmek istemiyor. Şirket, ilk Quine Fellows programı için başvuruları 29 Eylül’de açtı. On altı hafta sürecek program kapsamında doktora öğrencileri, doktora sonrası araştırmacılar, bilim insanları ile akademik veya bağımsız araştırmacılar Quine’a ve Microsoft’un hesaplama kaynaklarına erişebilecek. Programın ilk dönemi 7 Haziran 2027 ile 24 Eylül 2027 arasında gerçekleştirilecek, başvurular ise 2 Kasım 2026’ya kadar devam edecek. Quine’ın gelecekte daha geniş bir araştırmacı kitlesine açılması ve teknolojinin olgunlaşmasıyla Microsoft Discovery gibi ürünlere entegre edilmesi planlanıyor. ### Quine nedir? Quine, Microsoft Research tarafından geliştirilen ve genomik, protein, kimya, RNA, hücresel durum ile biyogörüntüleme gibi farklı biyolojik veri türlerini birlikte analiz eden çok modlu bir yapay zeka dünya modelidir. ### Quine Fellows programına ne zaman başvurulabilir? Quine Fellows programı başvuruları 29 Eylül 2026’da açıldı ve 2 Kasım 2026’ya kadar devam edecek; programın ilk dönemi 7 Haziran 2027 ile 24 Eylül 2027 arasında gerçekleştirilecek.