# Milli gelir hesabı yine değişebilir

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/milli-gelir-hesabi-yine-degisebilir-18138h/
- Yayımlanma: 2016-12-29T06:18:21+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanvekili Mehmet Aktaş, tartışılan milli gelir
revizyonuyla ilgili merak edilenleri anlattı.

Ekibiyle birlikte bir grup akademisyen ve gazetecinin sorularını yanıtlayan Aktaş,“
Sizin hissettiğiniz şaşkınlığı veriler önüme geldiğinde ben de hissettim. Arkadaşlarımı
da zihnen ve rakamsal olarak silkeledim” dedi. Aktaş, yeni revizyonla birlikte tasarrufların
artmasını da, “Türkiye’de tasarruflarda da kayıt dışılık sorunu var” yorumuyla açıkladı.

Kişi başına düşen geliri 9 bin 130 dolardan 11 bin 14 dolara çıkaran, yatırım ve
tasarruf oranlarını da ciddi biçimde artıran revizyondaki sonuçların veriler kaynaklı
olduğunu savunan Aktaş, “İnşaatta ölçme sorunu var. 2005 yılından bu yana idarelerin
tuttuğu kayıtlara ulaşma hakkı olmasına rağmen idareler kayıtlarını açmıyorlardı.
Biz ise SSK sicil numarasıyla vergi numarasını eşleştirdik ve toplu veri almaya 
başladık. Daha önceki verilerin yetersizliği nedeniyle sıkıntı vardı. Bu revizyon
2016’da akıllara düştü ve yapıldı gibi bir izlenim var. Oysa öyle olmadı” açıklamasını
yaptı.

**ZİNCİRLEME ENDEKS**

Yeni yapılan milli gelir revizyonunda, kriz yılı olan 2009’un baz alınması eleştiri
konusu yapılmıştı. Aktaş, bu konuyla ilgili olarak da, “Zincirleme endeks kullanıyoruz.
Bu endekse göre de her yılın hükmü bir sonraki yıla kadardır. 2009’un etkisi de 
2010’da bitiyor” dedi. Rakamların bu kadar farklılaşmasında inşaatın önemli bir 
unsur olduğunu kaydeden Aktaş, hali hazırda da inşaatta tüm verilerin kontrol edilebilir
olmadığı mesajını verdi. Birçok firmanın ihalelere girmek için konsorsiyum kurduğunu
söyleyen Aktaş şunları söyledi: “Konsorsiyum gibi cafcaflı isimler kullanıyorlar
ancak hukuk sisteminde bunların adı ‘adi ortaklıktır.’ Bizim endekste mesela ‘adi
ortaklıklar’ yok. Bunun gibi şeylerden bahsediyorum. Tekrar revizyon olabilir, olduğunda
da (bu gibi nedenlerden dolayı) fark büyük olabilir. Umarım yeni revizyonu ben yapmam.”

TÜİK yetkililerinin verdiği bilgiye göre, yeni milli gelir hesabı için 4.5 milyon
işletmenin gelir idaresi verileri, SGK verileriyle eşleştirildi, böylece işletmelerin
verilerinin daha sağlıklı olması sağlandı. STK’lar daha önce de sistemde vardı, 
Ancak 100 bine yakın dernek ve 5 bin yakın vakıf ilk kez detaylı bir şekilde milli
gelir hesabında yer aldı. Tarımda hayvan varlığı da, yeni hesapta yatırım olarak
değerlendirildi. Yetkililer yüzde 20.4’e çıkan yatırımların 3 unsurdan oluştuğuna
dikkat çekiyor. Bunlar inşaat, makine-teçhizat ve diğer olarak sıralanıyor. Bu üç
unsur içinde farkın yüzde 70-80’i inşaattan geliyor. Makine teçhizatın payı ise 
Almanya, Çek Cumhuriyeti gibi ülkelere göre 10 puan daha aşağıda kalıyor.

**KÂRLARINI SAKLIYORLAR**

TÜRKİYE’nin tasarruf oranının yüzde 24.5’e yükselmesiyle ilgili olarak da TÜİK yetkilileri
çarpıcı açıklamalarda bulundu. Bu konuda şirket sahipleri ile şirketler arasındaki
ilişkinin önemli olduğunu belirten yetkililer, “Şirketler karlarının önemli bir 
kısmını saklıyor. Mesela ortaklara borçlar gibi alternatif kalemlerde ödeme yapıyorlar.
Bu nedenle şirketlerin sahibi ile şirketler arasındaki ilişkiyi daha doğru anlamak
için çalışılmalı. Hane halkı tasarrufu alanına da daha çok çalışılmalı” bilgisini
verdiler. Yetkililer, artışa karşın Türkiye’nin tasarruf oranının bulunduğu kategorideki
ülkelere göre daha düşük olduğunu da belirtti.

**ELİMDEN KAÇIYORLAR**

ÇALIŞMALAR kapsamında 19 kişiyi kuruma aldığını söyleyen Aktaş, “Onlardan 3 kişi
kaldı. Elimden kaçıyorlar. 2 tanesi de kaçmak üzere. Memur altyapısıyla yapılacak
işlerden bahsetmiyoruz. Günde 12 saat çalıştı arkadaşlarım bu iş için” dedi. (Hürriyet/
Hacer Boyacıoğlu)