# MİT’in yapısı toptan değişiyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/mitin-yapisi-toptan-degisiyor-1378h/
- Yayımlanma: 2014-02-20T08:30:00+02:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) görev alanlarında önemli değişiklikler öngören,
MİT’e geniş operasyonel yetki veren, oluşturulacak Milli İstihbarat Koordinasyon
Kurulu’na (MİKK) Başbakanın başkanlık etmesini düzenleyen ve MİT Müsteşarının ancak
Yargıtay’da yargılanmasına izin veren kanun teklifi dün akşam AKP’li milletvekilleri
tarafından TBMM Başkanlığı’na sunuldu.

AKP’li Alpaslan Kavaklıoğlu ve İdris Şahin tarafından verilen teklife göre, MİT’in
görev tanımlarına “dış güvenlik, terörle mücadele ve milli güvenliğe ilişkin konularda
Bakanlar Kurulu’nca verilen her türlü görevi yerine getirmek”, “dış istihbarat, 
milli savunma, terörle mücadele ve uluslararası suçlar ile siber güvenlik konularında
her türlü teknik istihbarat ve insan istihbaratı usul, araç ve sistemlerini kullanmak
suretiyle bilgi, belge, haber ve veri toplamak, kaydetmek ve analiz etmek” ile “
istihbarat kapasitesini, niteliğini ve etkinliğini artırmak amacıyla, yabancı istihbarat
teşkilatlarının kullandığı usul, yöntem, imkan ve kabiliyetler ile teknolojik gelişmeleri
takip etmek, uygun görülenleri temin etmek, kullanmak veya uygulamak” eklendi.

Yürürlük ve yürütme dahil toplam 15 maddeden oluşan teklifin genel gerekçesinde,
yasal düzenlemelerin, MİT’in yeni güvenlik ve dış politika ihtiyaçlarına cevap verebilmesi
için gerektiği belirtildi.

Teklife göre MİT, devletin güvenliği ile ilgili sınır ötesi görevler hariç olmak
üzere istihbarat hizmetlerinden başka hizmet istikametlerine yöneltilemeyecek.

Yapılacak düzenleme kapsamında Milli İstihbarat Koordinasyon Kurulu (MİKK) oluşturulacak
ve bu kurul Başbakan tarafından belirlenen bakanlar ve üst düzey kamu görevlilerinden
oluşacak.

Oluşturulacak Kurul üç ayda bir Başbakan başkanlığında olağan toplanacak ancak her
zaman olağanüstü toplantı gerçekleştirebilecek.

MİT Müsteşarı, MİKK’nin doğal üyesi olacak. MİT, milli güvenliğin ve ülke menfaatinin
gerektirdiği hallerde yerli ve yabancı her türlü kurum ve kuruluş ile, tüm örgüt
veya oluşumlar ile ve kişilerle doğrudan ilişki kurabilecek, uygun koordinasyon 
yöntemlerini uygulayabilecek.

Teklife göre, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel
kişiliği bulunmayan kuruluşlardan bilgi, belge, veri ve kayıtları alabilecek, bunlara
ait arşivlerden, elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından
yararlanabilecek ve bunlarla irtibat kurabilecek.

Bu kapsamda talepte bulunulanlar, kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek
suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaçınamayacak.

MİT, TCK’nın “Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar”, “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin
İşleyişine Karşı Suçlar”, “Milli Savunmaya Karşı Suçlar”, “Devlet Sırlarına Karşı
Suçlar ve Casusluk” başlıklı maddelerinde yer alan suçlara ilişkin soruşturma ve
kovuşturmalarda ifade tutanaklarına, her türlü bilgi ve belgeye erişebilecek, bunlardan
örnek alabilecek.

MİT, istihbari faaliyetler için görevlendirilenlerin kimliklerini değiştirebilecek,
kimliğin gizlenmesi için her türlü önlemi alabilecek, tüzel kişilikler kurabilecek.
Kimliğin oluşturulması veya tüzel kişiliğin kurulması ve devam ettirilmesi için 
zorunlu olması durumunda gerekli belge, kayıt ve dokümanlar ile araç ve gereçler
hazırlayabilecek, değiştirilebilecek ve kullanılabilecek.

Teklife göre MİT, yabancıların ülkeye giriş ve çıkış ile vize, ikamet, çalışma izni
ve sınır dışı edilmesi gibi konularda, ilgili kurum ve kuruluşlardan talepte bulunabilecek.

Telekomünikasyon kanallarından geçen dış istihbarat, milli savunma, terörizm ve 
uluslararası suçlar ile siber güvenlikle ilgili verileri toplayabilecek.

Yabancı unsurların ülkenin ve vatandaşların iletişim güvenliğini tehdit eden faaliyetlerinin
engellenmesine yönelik çalışmalar yapabilecek, ilgili kurum ve kuruluşlardan talepte
bulunabilecek.

MİT’te görev alan veya alacak kişilerin güvenilirliklerini ve uygunluklarını belirlemek
için yalan makinesi uygulaması dahil test teknik ve yöntemlerini kullanabilecek.

MİT mensupları görevlerini yerine getirirken ceza ve infaz kurumlarındaki tutuklu
ve hükümlülerle önceden bilgi vermek suretiyle görüşebilecek, görevinin gereği terör
örgütleri dahil olmak üzere milli güvenliği tehdit eden bütün yapılarla irtibat 
kurabilecek.

Önleyici istihbarat elde etmek ve analiz yapabilmek amacıyla, MİT Müsteşarı veya
yardımcısının onayıyla, yurt dışında veya yabancılar tarafından gerçekleştirilen
iletişim ile ankesörlü telefonlarla gerçekleştirilen iletişim ve MİT mensuplarının,
MİT’te görev almış olanların veya görev almak üzere başvuranların iletişimi tespit
edilebilecek, dinlenebilecek, sinyal bilgileri değerlendirilebilecek ve kayda alınabilecek.

**MİT Müşteşarı Yargıtay’da yargılanabilecek**

Teklife göre, Cumhuriyet savcıları, MİT görev ve faaliyetleri ile mensuplarına ilişkin
herhangi bir ihbar veya şikayet aldıklarında veya böyle bir durumu öğrendiklerinde
MİT ile temasa geçecek. Konunun MİT’in görev ve faaliyetlerine ilişkin olduğunun
anlaşılması veya belgelendirilmesi üzerine adli yönden başkaca bir işlem yapılmayacak
ve herhangi bir koruma tedbiri uygulanmayacak.

İsimsiz, imzasız, adressiz yahut takma adla yapıldığı anlaşılan ya da belli bir 
olayı ve nedeni içermeyen, delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve şikayetler
Cumhuriyet savcılarınca işleme konulmayacak.

Kanun kapsamına giren suçlar ile MİT mensuplarının görev suçlarına ilişkin yargılamaları
yapmaya HSYK tarafından belirlenen Ankara Ağır Ceza Mahkemesi yetkili olacak.

Teklife göre, MİT Müsteşarı hakkındaki yargılama ancak Yargıtay ilgili dairesince
yapılacak. Ayrıca, aynı konuya ilişkin yeniden soruşturma yapılamayacak.

MİT mensuplarının görevlerini yerine getirirken, görevin niteliği gereği veya görevin
ifası sebebiyle diğer kişilere vermiş oldukları zararlar idare tarafından tazmin
edilecek. Tazmin, zararın göreve ilişkin bir husustan doğması ve ilgili personelin
kasıt veya ağır kusurunun bulunmaması halinde rücu işlemine konu edilmeyecek.

Türk vatandaşları hariç olmak üzere, tutuklu veya hükümlü bulunanlar, milli güvenliğin
veya ülke menfaatlerinin gerektirdiği hallerde Dışişleri Bakanının talebi üzerine,
Adalet Bakanının teklifi ve Başbakanın onayı ile başka bir ülkeye iade edilebilecek
veya başka bir ülkede tutuklu ve hükümlü bulunanlar ile takas edilebilecek.

**Tanıklık için Başbakan izni**

Yasa teklifine göre, MİT mensupları ile MİT’te görev yapmış olanlar, MİT’in görev
ve faaliyetlerine ilişkin hususlarda tanıklık yapamayacak.

Ancak, devletin çıkarlarının zorunlu kıldığı hallerde MİT mensuplarının tanıklığı
MİT Müsteşarının, MİT Müsteşarının tanıklığı ise Başbakanın iznine bağlı olacak.

Kimlikleri değiştirilenler, MİT’in görev ve faaliyetlerine yardımcı olanlar veya
istihbarat hizmetlerinde istifade edilenler, kamu görevlisi olup olmadıklarına bakılmaksızın,
görev, faaliyet ve yardımları sebebiyle sorumlu tutulamayacak