# Navvlunda gerileme sürüyor, ihracat yükünde iptaller başladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/navvlunda-gerileme-suruyor-ihracat-yukunde-iptaller-basladi-92093h/
- Yayımlanma: 2022-11-10T08:40:51+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Dünya’nın haberine göre Avrupa başta olmak üzere küresel ekonomideki yavaşlamanın
Türkiye’nin ihracatına etkisi giderek belirginleşiyor. İhracatın öncü göstergelerinden
uluslararası taşımalarda, yükleme sayılarında düşüş hızlandı. Bazı yük bağlantıları
ötelenirken, bazılarında ise iptallerin++ başladığı belirtiliyor. Düşen taleple 
navlunlardaki gerileme devam ederken, sektör temsilcileri kış aylarında iş hacimlerinde
daha büyük düşüş yaşanmasından endişe duyuyor. [Taşımacılık](https://www.borsatek.com/rusyadan-kara-yolu-tasimaciligini-durdurma-karari-90665h)
acentelerinin çatı kuruluşu [UTİKAD](https://www.utikad.org.tr/)’ın Yönetim Kurulu
Üyesi ve Deniz Çalışma Grubu Başkanı Cihan Özkal, olağan zamanda Noel öncesi olduğu
için çok yoğun ihracat yüklemelerinin olduğu bu aylarda, sevkiyatlarda dikkat çekici
bir azalma olduğunu belirtti. Cihan Özkal, Avrupa ve ABD ekonomilerindeki yavaşlama
nedeniyle yurt dışındaki bazı müşterilerin Türkiye’ye verdikleri siparişleri ötelediklerini,
bazılarının ise siparişi iptal ettiğini dile getirdi.

### ABD’li öteledi, AB’den iptal geldi

Cihan Özkal, ihracat siparişlerine yönelik iptal ve öteleme konusunda şu bilgileri
verdi: “Özellikle bizim sektörde bazı planlı müşterilerimiz var. Bu müşteriler belirli
bir sevkiyat programı dahilinde çalışıyorlar. İşte bu düzenli sevkiyatlarda ötelemeler
başladı. Mesela ABD’de, tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir müşterimiz var.
Her ay 20 adet 40’lık konteyner yüklüyor düzenli olarak. İlk defa bizden öteleme
istedi. Ekim ayında olan yüklemesini aralık ayına almamızı istedi. Bu da teslimatın
ocak ortasında yapılacağı anlamına geliyor. Siparişini iptal etmedi ama ciddi bir
öteleme yaptı. Yılbaşı öncesi bir tekstil yüklemesinin bu kadar ötelenmesi hiç normal
değil. Avrupa tarafında ise sipariş ötelemelerinin haricinde, iptaller de söz konusu.
Azaltma, öteleme, ya da stokta bekletme eğilimi var. Bu gelişmeler önümüzdeki kışın
nasıl geçeceği konusunda bizi endişelendiriyor. Özellikle Avrupa tarafından siparişlerin
ötelenmesi, azalması ve iptal edilmesi söz konusu. Bu bizim için çok büyük bir tehlike.
Avrupa bizim için çok önemli bir pazar” diye konuştu.

### Sınır kapılarında kuyruk eridi

İhracat taşımalarındaki azalma sınır kapılarındaki çıkış sayılarına da yansıdı. 
Türkiye’nin Avrupa’ya çıkış kapısı olan Kapıkule’de talebin yoğun olduğu dönemlerde
2 bine yaklaşan günlük çıkış yapan araç sayısı, bu hafta ortalama 1.100’lere kadar
indi. Karayolundaki ihracat taşımalarındaki yavaşlama nedeniyle yakın bir döneme
kadar 10’larca kilometreyi bulan TIR kuyruğu da eridi. Bugün itibariyle Kapıkule’ye
gelen bir TIR, sıra beklemeden rutin işlemlerin ardından Bulgaristan tarafına geçiş
yapabiliyor. Konuştuğumuz Türkiye’nin önde gelen uluslararası karayolu taşımacılığı
firma temsilcileri de özellikle kasım ayında yükleme sayılarında ve yeni talepte
azalma olduğunu ifade etti.

### “Resesyon başlıyor”

Rif Line Türkiye Genel Müdürü Mehmet Serkan Erdem de ihracat taşımalarındaki düşüşe
dikkat çekerek, “Beklenen resesyon başlıyor, AB’de tüketim yavaşlıyor. İhracat düşüyor”
dedi. Hem karayolunda hem denizyolunda iş hacimlerinde düşüş olduğunu dile getiren
Erdem, “Olağan dönemlerde ekim ve kasım aylarında yoğun sevkiyat yapardık. Şimdi
o iştah yok. Sevkiyatlar durgun” dedi. Erdem, gelecek dönemin belirsizliğine işaret
ederek, “Avrupa’da talep ne zaman geri gelecek? Kış korkusu geçtikten sonra mı? 
2023 kayıp bir yıl mı olacak? Asıl merak ettiğimiz sorular bunlar” diye konuştu.

### “Lojistikçi borçta yakalandı”

Diğer yandan, lojistik sektörü temsilcileri, ihracat taşımalarındaki düşüşün pandemi
döneminde büyük yatırımlar yapan şirketleri sıkıntıya sokacağını dile getiriyor.
Lojistikçiler, pandemi döneminde navlundaki yükseliş ve artan talep paralelinde 
özellikle filo yatırımını hızlandırmıştı.

### Navlunda düşüş hızlandı

Taşıma talebindeki azalmaya bağlı olarak navlun da düşüyor. Pandemide tarihi rekorlar
kırarak 14 bin dolarlara kadar çıkan Uzakdoğu-Avrupa denizyolu konteyner navlunu,
bu hafta 3 bin doların altına kadar gerilemiş durumda. Uzakdoğu-ABD ile Türkiye-
Avrupa hatlarında da benzer oranlarda navlunda düşüşler yaşanıyor. Sadece konteyner
navlunu değil, kuru yük navlununda da düşüş hızlandı. Pandemi döneminde 5 bin puanları
aşan Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI), geçtiğimiz aylarda 1.000 puanlara kadar gerilemişti.
Endeks, sezonsal etkilerle eylül başı itibarıyla yeniden yükselişe geçerek 1.700
puanı aşmıştı. Ancak küresel ekonomide yavaşlamanın hızlanması ile BDI de yeniden
düşüşe geçti. Kuru yük endeksi BDI, 1.350 puana kadar geriledi.

### İhracatçı 2023’ün ilk çeyreğinden de umudu kesti

DÜNYA’ya konuşan ihracatçılar, Avrupa’daki yavaşlamanın, siparişlere olumsuz etkisini,
kasım ayında daha net görmeye başladıklarına dikkat çekti.

■ Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Kaya,
ağustos ayında sinyallerini aldıkları ihracattaki yavaşlamanın etkilerini ekim ayında
daha çok hissettiklerini ifade ederek, “İhracatta iki türlü yavaşlama var. Birincisi;
verilen siparişlerin yükleme zamanlaması öteleniyor. Avrupa’daki alıcı daha önce
aldığı ürünleri satamadığı için yeni yüklemeleri 20 gün, bir ay sonrasına ötelemeye
başladı. İkincisi; yeni alınan siparişlerde çok ciddi yüzde 20’lere yüzde 30’lara
varan düşüşler var. Avrupa’daki yavaşlamanın etkisini önümüzdeki dönemde daha çok
hissedeceğiz” diye konuştu.

■ TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektör Meclisi Başkanı Şeref Fayat da ekim ayında
hazır giyim sektöründe geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10’un üzerinde daralma
olduğunu hatırlatarak, 2023’ün ilk çeyreği için de daralma sinyallerinin güçlendiğini
söyledi. Fayat, şöyle konuştu: “İlk yarıda ihracatımız iyi gittiği için yılsonunda
yüzde 15 ihracat artışı hedefi miz vardı. Ancak şimdi ‘geçen yılı yakalarsak iyi‘
diyoruz. İkinci yarıda ilk yarıdaki kazanımları geri veriyoruz maalesef. Bu da tabii
ki lojistiğe yansıyor. Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI) de düşmeye başladı. Bütün dünyada
mal ticaretinde resesyon hissedilmeye başladı. Sadece önümüzdeki aylar değil, 2023’
ün ilk çeyreğinde de sıkıntı olduğunu netleştiriyor. Biz sektör olarak büyük ihtimalle,
2023’ün ilk çeyreğinde 2022’nin ilk çeyreğine göre yüzde 10-15 daralmayı yaşayacağız
gibi görünüyor. Çünkü bu dönemde 2023 için daha fazla siparişin bugünlerde elimizde
olması lazımdı. Diğer yandan, içinde bulunduğumuz savaş ve olası gaz sıkıntısının
ne kadar büyüyeceğini bilmemekle birlikte olumsuz bir senaryo var önümüzde.”

■ İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) Başkanı Adil
Pelister ise “Küresel ölçekte talepte azalış olduğu görülüyor. Küresel durgunluğa
doğru gidiyoruz. Nitekim Avrupa Birliği’nde başladı. Züccaciye sektöründe plastik
ev eşyalarında AB’deki ekonomik sıkıntılar dolayısıyla siparişlerde geçen seneye
göre azalma var” yorumunu yaptı.

■ Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Albert Saydam da 
DÜNYA’ya yaptığı açıklamada, gelecek yılın siparişindeki azalmaya işaret ederek,“
Hemen hemen tüm Avrupalı [otomotiv](https://www.dunya.com/sektorler/otomotiv) üreticileri,
2023 ve 2024’te devreye girecek yeni araçlarda daha önce beyan ettikleri üretim 
adetlerini düşüreceklerini belirterek, planlamamızı ona göre yapmamız konusunda 
bize bildiri gönderdi” ifadelerini kullanmıştı.
