# ABD bastırdı, Norveç varlık fonunun etik kuralları yeniden düzenleniyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/norvec-varlik-fonu-etik-kurallar/
- Yayımlanma: 2026-10-15T10:18:13+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Norveç, 2,3 trilyon dolarlık devlet varlık fonunun etik kurallarını devlet tarafından
atanan bir komisyonun perşembe günü açıklanacak bulguları doğrultusunda yeniden 
düzenlemeye hazırlanıyor. Düzenleme, fonun [ABD](https://www.whitehouse.gov/)‘nin
baskısıyla karşı karşıya kaldıktan bir yıl sonra etik gerekçeli hisse satışlarını
durdurmasının ardından gündeme geldi.

## ABD baskısı sürecin fitilini ateşledi

ABD Başkanı Trump yönetimi, fonun Caterpillar hisselerinden çekilme kararına tepki
göstermişti. Çekilme kararı, Amerikan şirketinin buldozerlerinin Gazze ve işgal 
altındaki Batı Şeria’da kullanılması gerekçesine dayanıyordu. Birkaç hafta sonra
[Norveç](https://www.borsatek.com/norvec-meta-kamerali-gozluk-yasagi/) parlamentosu,
dünyanın en büyük devlet fonunun etik gerekçeli hisse satışlarını bir inceleme sonuçlanana
kadar durdurma kararı aldı. İnceleme bulguları perşembe günü saat 07.00 GMT’de açıklanacak.
[Norveç](https://www.borsatek.com/norvec-varlik-fonu-turkiye-sorusturmasi/) hükümeti,
adımın fonun varlıklarının yarısından fazlasının yatırıldığı ABD’yi kızdırma endişesiyle
alınmadığını belirtti.

Askıya alma öncesinde fonun bağımsız etik denetim kurulu olan Etik Konseyi, hisse
satışı önerilerini merkez bankası yönetim kuruluna iletiyordu ve nihai kararı bu
kurul veriyordu. Yönetim kurulu genellikle konseyin önerilerini takip ediyordu. 
Askıya almanın ardından tüm öneriler, fonun operatörü konumundaki Norges Bank Investment
Management’a yönlendirildi ve süreç boyunca hiçbir hisse satışı gerçekleştirilmedi.

![Varlık fonu](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/11/norvec-varlik-
fonu.jpg)

## Norveç Maliye Bakanı fonun güvenliğine dikkat çekti

Norveç Maliye Bakanı Jens Stoltenberg, ülkenin kamu harcamalarının dörtte birini
finanse eden fonun güvenliğini sağlamanın “Norveç’te yaptığımız en önemli işlerden
biri” olduğunu söyledi. Stoltenberg, çarşamba günü Reuters’a yaptığı açıklamada “
Dünya değişiyor ve değer zinciri giderek daha entegre hale geliyor. Sivil ve askeri
ürünleri birbirinden ayırmak zorlaşıyor” ifadelerini kullandı.

Eski NATO Genel Sekreteri olan Stoltenberg, fonun değerinin büyük bölümünün Nvidia,
Apple ve Amazon gibi ABD’li teknoloji devleri başta olmak üzere az sayıda şirkette
yoğunlaştığına da dikkat çekti. Hisse portföyünün yüzde 20’den fazlasını 10 şirket
oluşturuyor. Stoltenberg “Bu tür bir yoğunlaşma, bireysel kararların geçmişe kıyasla
çok daha büyük sonuçlar doğurabileceği anlamına geliyor” dedi ve önceliğinin fonun
geniş bir yelpazede yatırım yapmaya devam etmesi olduğunu ekledi. Norveç parlamentosunda
verdiği bir röportajda “Bunu zayıflatacak işler yapmamalıyız. Aynı zamanda iyi bir
etik çerçeveye sahip olmalıyız” dedi.

![Norveç](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/04/Norvec-Varlik-Fonu_2.
webp)

Komisyonun önerileri, hükümetin 2027 baharında yayınlanması beklenen yıllık varlık
fonu raporunun temelini oluşturacak.

## Savunma şirketlerine yatırım yasağı tartışılıyor

Gündemdeki olası değişikliklerden biri, fonun nükleer silah veya kilit bileşenlerini
üreten şirketlere yatırım yasağıyla ilgili. Yasak, dünyanın en büyük savunma şirketlerini
fiilen kapsam dışı bırakıyor. Stoltenberg, komisyondan nükleer silahların caydırıcılık
unsuru olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini incelemesini istedi. Komisyon
yasağın kaldırılmasını önerirse, fon en büyük savunma şirketlerine yatırım yapabilecek.

Fonun mevcut dışlama listesinde Lockheed Martin, Boeing, Airbus, BAE Systems, Safran,
Thales, BWX Technologies, Northrop Grumman, Fluor, General Dynamics, Huntington 
Ingalls Industries, Jacobs Solutions, L3Harris Technologies ve L&T yer alıyor. Norveç
Kızılhaçı da dahil sivil toplum kuruluşları, yasağın kaldırılmasının kitle imha 
silahlarına yatırımı meşrulaştıracağını savunuyor. Kızılhaç, komisyona sunduğu görüşte“
Norveç’in önemli meblağları yatırıma yönlendirme biçimi, küresel ölçekte standart
belirlenmesine katkı sağlıyor” ifadesini kullandı.

![Norveç](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/04/Norvec-Varlik-Fonu.
webp)

## Fonun şeffaflığı endişe konusu

Stoltenberg, daha önce Reuters’a yaptığı açıklamada fonun hisse satışı gerekçelerini
kamuoyuyla paylaşmasının bazı ikilemler doğurduğunu belirtmişti. Fon bir şirketten
tamamen çıktığında, Etik Konseyi aylar hatta yıllar süren incelemelere dayanan gerekçeli
önerisini tam metin olarak yayınlıyordu. Uygulama, kamuoyu ve diğer yatırımcılar
için özgün bir bilgi kaynağı oluşturuyordu. Önerilerin artık kamuya açıklanmayabileceği
ihtimali, sivil toplum kuruluşları arasında endişe yarattı. Söz konusu kuruluşlar,
uygulamanın genel kamuoyu ve yatırımcılar için önemli bir bilgi kaynağı sağladığını
vurguluyor. Bazı aktivistler ise Etik Konseyi’nin tamamen kaldırılabileceğinden 
endişe duyuyor.

### Norveç varlık fonunun büyüklüğü ne kadar?

Norveç’in devlet varlık fonu 2,3 trilyon dolar değerinde olup dünyanın en büyük 
devlet fonu konumunda bulunuyor ve ülkenin kamu harcamalarının dörtte birini finanse
ediyor.

### Komisyonun bulguları ne zaman açıklanacak?

Devlet tarafından atanan komisyonun bulguları perşembe günü saat 07.00 GMT’de kamuoyuyla
paylaşılacak.

![Norveç](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/04/Norvec-Varlik-Fonu_3.
webp)