# Nvidia çiplerini ele geçiren Çinli üniversiteler ABD’nin ambargosunu deldi - Bağlantı: https://www.borsatek.com/nvidia-ciplerini-cinli-universiteler-ele-gecirdi/ - Yayımlanma: 2026-11-11T19:42:45+03:00 - Yazar: Selim Soydan Reklam [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50}) [Çin](https://www.borsatek.com/cin-abd-gumruk-vergisi-karari/) ordusuyla yakın bağlantıları bulunan bir üniversitenin, ABD’nin ihracat kısıtlamalarına tabi olmasına rağmen [Nvidia](https://www.reuters.com/world/pla-linked-chinese-university-bought-nvidia-h200-chips-despite-us-blacklist-2026-11-11/)‘ nın gelişmiş H200 yapay zeka çiplerini satın aldığı ortaya çıktı. Tedarik kayıtları, Washington yönetiminin Çin’in ileri teknolojiye erişimini engellemeye yönelik önlemlerindeki boşlukları gözler önüne serdi. Söz konusu bulgular, Nvidia ve şirketin CEO’su Jensen Huang’ın, Çin’e yapay zeka çipi satışlarına yönelik kısıtlamaların gevşetilmesi için yürüttüğü lobi faaliyetleri nedeniyle Washington’da artan baskı ve incelemelerle karşı karşıya olduğu bir dönemde ortaya çıktı. Gelişme, Huang’ın Çin istihbaratının yürüttüğü bir casusluk operasyonunun hedefi olduğunu öne süren haberlerin ardından yaşandı. Huang, ABD’nin Çin’e çip satışlarını sürdürmesinin ülkesinin teknoloji alanındaki liderliğini korumasına yardımcı olacağını ve Çinli müşterilerin Amerikan teknolojisine bağımlılığını devam ettireceğini savunuyor. Ancak bazı ABD Kongresi üyeleri, Çin’in Nvidia’nın en gelişmiş yapay zeka çiplerine erişmesinin silah tasarımı, istihbarat analizi ve askeri modernizasyon alanlarında kullanılan yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesini hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor. ABD Kongresi’ndeki Demokrat ve Cumhuriyetçi üyeler, Çin’in gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimini sınırlandırmak amacıyla denetimlerin sıkılaştırılması çağrısında bulundu. Önerilen önlemler arasında çiplerin takibini zorunlu hale getirmek ve ihracat süreçleri üzerindeki Kongre denetimini artırmak da bulunuyor. ![Nvidia](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/08/nvidia_close_up_el_holding_smartphone_showing_logo_ekran_blurred_arka_plan- 5-1024x576.jpg) Cumhuriyetçi üç Kongre komitesi başkanı ise Huang’ın Çin istihbaratı adına çalıştığı iddia edilen bir kişiyle temas kurduğuna ilişkin haberler üzerine, 18 Kasım’da Huang’dan konuyla ilgili bilgi vermesini talep etti. ## İki Nvidia H200 çipi için 123 bin dolar ödendi Northwestern Polytechnical University’nin internet sitesinde yayımlanan 21 Ekim tarihli tedarik kayıtlarına göre üniversite, geçen ay iki Nvidia H200 çipini 874 bin 700 yuan (yaklaşık 123 bin dolar) karşılığında satın aldı. Northwestern Polytechnical University, Çin’de “Ulusal Savunmanın Yedi Oğlu” olarak bilinen, ABD yaptırımlarına tabi ve Pekin yönetimi için askeri araştırmalar yürütme geçmişine sahip yedi üniversiteden biri. Kayıtlara göre söz konusu çipler, doğrudan Nvidia’dan değil, Shaanxi Bosuan Network Technology adlı Çinli şirketten üniversitenin işletme fakültesi için satın alındı. Nvidia H200, gelişmiş yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılmasında kullanılan şirketin en güçlü işlemcileri arasında yer alıyor. Bu çiplerin ihracatı ABD makamlarının lisans onayına tabi tutulurken, Northwestern Polytechnical University gibi kara listedeki kuruluşlara yönelik başvurular normal koşullarda reddediliyor. ![Nvidia](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/08/nvidia_detailed_close_up_dizustu_keyboard_featuring_intel_core_i7_geforce_stickers- 1024x576.jpg) Tedarik kayıtları ayrıca Northwestern Polytechnical University’nin bu yıl Çinli şirketlerle yaptığı beş ayrı sözleşme kapsamında, Nvidia’nın H200 çiplerini ve diğer yüksek performanslı yapay zeka işlemcilerini kullanan sistemlerin işlem gücünden kiralama yoluyla yararlandığını ortaya koyuyor. Reuters, söz konusu çip alımlarını ve bilgi işlem hizmetlerine ilişkin sözleşmeleri ilk kez haberleştirdi. Northwestern Polytechnical University, Nvidia ve ABD Ticaret Bakanlığı bünyesinde ihracat kontrollerinden sorumlu Sanayi ve Güvenlik Bürosu, yorum taleplerine yanıt vermedi. Reuters, Shaanxi Bosuan Network Technology şirketinin iletişim bilgilerine de ulaşamadı. ## ABD’nin kara listesinde 25 yıldır bulunuyor Çin’in kuzeybatısındaki Şian kentinde bulunan Northwestern Polytechnical University, askeri uçaklar, füzeler ve uydular üzerine araştırmalar yürütüyor. ABD Ticaret Bakanlığı, füze teknolojilerinin yayılmasına katkıda bulunduğu ve askeri araştırmalarda yer aldığı gerekçesiyle üniversiteyi 2001 yılında Entity List olarak bilinen ihracat kısıtlama listesine aldı. Bakanlık, 2019 yılında yaptırımları daha da sıkılaştırarak ABD’nin ihracat kontrolüne tabi teknolojilerinin bu üniversiteye satışına yönelik lisans başvurularının büyük ölçüde reddedilmesini öngören bir politika benimsedi. Northwestern Polytechnical University’nin gerçekleştirdiği satın alımlar, Çin ordusuyla bağlantılı kurumların ABD menşeli yapay zeka işlem gücüne yerel tedarikçiler aracılığıyla erişmeye devam ettiğini gösteriyor. Bu erişim, işlemcilerin doğrudan satın alınması veya söz konusu çipleri barındıran sunucuların işlem kapasitesinin kiralanması yoluyla sağlanıyor. ![Nvidia](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2026/08/nvidia-1024x634. jpg) Reuters’ın bu yıla ait 26 Çin tedarik ve şirket kaydını incelemesi sonucunda, çok sayıda üniversite ve araştırma kurumunun ABD’nin ihracatını kısıtladığı Nvidia çiplerini satın aldığı veya bu işlemcileri kullanan bilgi işlem hizmetlerinden yararlandığı belirlendi. Kayıtlarda yer alan kurumların birçoğunun Çin’in savunma sanayisi ve askeri araştırma faaliyetleriyle yakın bağlantıları bulunuyor. Haberde adı geçen üniversiteler, Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi. ## Askeri bağlantılı araştırmalarda Nvidia işlemcileri kullanılıyor ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ocak ayında bazı Nvidia H200 çiplerinin Çin’e ihracatına başvuruların ayrı ayrı değerlendirilmesi koşuluyla izin vermeye başladı. Ancak bu düzenleme, Northwestern Polytechnical University gibi ABD’nin ihracat kısıtlama listesinde bulunan kuruluşlara yönelik yasakları kaldırmadı. Ocak ayında yürürlüğe giren lisans düzenlemeleri, H200 ve daha düşük performanslı Nvidia işlemcilerinin Çin’e ihracatına izin verilmesi durumunda, ABD’nin kara listesindeki kuruluşların ve askeri amaçlarla bu teknolojileri kullanabilecek kişi veya kurumların söz konusu çiplere uzaktan erişimini engelleyecek güvenlik önlemlerinin alınmasını da zorunlu kılıyor. Tedarik kayıtlarına göre Northwestern Polytechnical University’nin siber güvenlik fakültesi, ocak ayında her birinde sekiz Nvidia H200 çipi bulunan sunuculara erişim sağlamak amacıyla yedişer aylık iki ayrı sözleşme imzaladı. 441 bin 700 yuan ve 441 bin yuan değerindeki sözleşmeler, yapay zeka modellerinin ince ayar eğitimi ve pekiştirmeli öğrenme çalışmalarını kapsıyordu. Üniversite ayrıca sekiz Nvidia A100 ve sekiz Nvidia A800 işlemcisi bulunan sunucuların işlem kapasitesini de kiraladı. A100 ve A800 çiplerinin Çin’deki tüm kuruluşlara ihracatı yasaklanmış durumda. Ancak üniversitenin tedarik kayıtlarında yer alan işlemciler arasında en gelişmiş model H200 olarak öne çıkıyor. Nisan ayında ise üniversiteye bağlı başka bir enstitü, yapı ve akışkanlar dinamiği simülasyonlarında kullanılmak üzere en az 24 Nvidia A100 çipinin işlem gücünü sağlayan bilgi işlem hizmetleri için 375 bin yuan değerinde bir sözleşme imzaladı. Söz konusu sözleşmeler, fazla tanınmayan çeşitli Çinli teknoloji şirketlerine verildi. Ancak tedarik kayıtlarında işlemcilerin nereden temin edildiğine veya kiralanan sunucuların hangi ülkede ya da tesiste bulunduğuna ilişkin ayrıntılı bilgilere yer verilmedi. Çin yasalarına göre kamu kurumları, ihaleyi kazanan şirketleri açıklamadan ve sözleşmeleri imzalamadan önce tedarikçilerin siparişleri karşılayabilecek kapasiteye sahip olduğunu doğrulamak zorunda. ## Çin’de yasaklı Nvidia çiplerine geniş erişim Tedarik kayıtları, ABD’nin ihracat kısıtlamalarına tabi tuttuğu Nvidia yapay zeka çiplerinin ve bu çiplerle sağlanan bilgi işlem hizmetlerinin Çin üniversiteleri arasında geniş bir pazara sahip olduğunu ortaya koyuyor. Kayıtlara göre Shenzhen Üniversitesi, eylül ayında ABD’nin Çin’e ihracatını yasakladığı üst düzey Nvidia işlemcilerinden H100 modelinin üç adetini 769 bin 800 yuan karşılığında satın aldı. Wuhan Teknoloji Üniversitesi ise haziran ayında 355 bin yuan karşılığında bir H100 çipi içeren sunucu alırken, ayrı bir satın alma işleminde dört A100 çipi için 344 bin yuan ödedi. Çin’in savunma sanayisiyle yakın bağlantıları bulunan yedi üniversiteden biri olan Beihang Üniversitesi de nisan ayında 489 bin yuan karşılığında dört Nvidia A800 işlemcisi satın aldı. Beihang Üniversitesi, Çin’in havacılık, uzay ve savunma sektörleriyle yakın iş birliği içinde çalışıyor ve askeri havacılık ile uzay programlarına yönelik araştırmalar yürütüyor. Temmuz ve eylül aylarında yayımlanan iki kamu ihale duyurusuna göre Çin Bilimler Akademisi Üniversitesi, ABD’nin ihracat kısıtlamalarına tabi Nvidia H800 ve A800 çiplerini kullanan bilgi işlem hizmetleri için tedarikçiler belirledi. İhale duyurularından birinde, H800 işlemcilerinin kullanım bedeli çip başına saatlik 10 yuan olarak belirtildi. Ocak ayında sonuçlanan bir başka kamu ihalesinde ise Shenzhen merkezli bir kamu kuruluşuna 484 bin 800 yuan değerinde altı Nvidia A100 çipi sağlayacak şirket seçildi. ## Yasaklı çipler Çin’e dolaylı yollarla ulaşıyor Reuters daha önce de Çinli kurumların, Super Micro Computer, Dell ve Gigabyte tarafından üretilen sunuculara entegre edilmiş, ABD’nin ihracat kısıtlamalarına tabi Nvidia çiplerini yerel tedarikçiler üzerinden satın aldığını ortaya çıkarmıştı. Reuters’ın önceki araştırmaları ayrıca, Çin’de bu çiplerin resmi dağıtım kanalları dışında ticaretinin yapıldığı bir yeraltı pazarının oluştuğunu göstermişti. Söz konusu çiplerin, yurt dışındaki stoklardan ve üçüncü ülkelerde faaliyet gösteren aracılar üzerinden temin edildiği belirlenmişti. Reuters geçen hafta yayımladığı bir başka haberde ise Pekin yönetiminin H200 çiplerinin büyük miktarlarda ithal edilmesine henüz onay vermemesine rağmen, sınırlı sayıda çipin dolaylı tedarik kanalları üzerinden Çin’e ulaştığını bildirmişti.