# Orman yangınları aynı anda nasıl başladı?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/orman-yanginlari-ayni-anda-nasil-basladi-67852h/
- Yayımlanma: 2021-07-31T08:15:32+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Türkiye 28 Temmuz’dan beri 81 nokta çıkan orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Türkiye’yi
kasıp kavuran orman yangınlarının nedenleri herkes tarafından merak ediliyor. Yangınları
değerlendiren uzmanlar dört neden üzerinde duruyor.

Hürriyet gazetesinden Seda Nur Başpınar ve Ece Çelik’e konuşan uzmanlar orman yangınlarının
muhtemel sebeplerini şöyle sıraladı:

**İNSAN ELİ**

Prof. Dr. Doğanay Tolunay (İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi Ormancılık Fakültesi
öğretim üyesi): İstatistiksel açıdan orman yangınlarının her geçen yıl arttığını
görüyoruz. Nedenlerine baktığımızda yüzde 89’u insan, yüzde 11’i ise yıldırım gibi
doğa olaylarından kaynaklı. İnsan kaynaklı olanlarda bahçe temizliği ve anız yakmak
gibi faaliyetler öne çıkıyor. Ancak ormanda bırakılan bir cam parçası veya iyice
söndürülmeyen bir sigara izmariti bile yangını başlatabiliyor. Son yıllarda bunlara
elektrik nakil hatları nedeniyle çıkan yangınları da eklememiz gerekiyor. Osmaniye’deki
yangının elektrik hattından çıkmış olma ihtimali çok yüksek.

**KÜRESEL ISINMA**

Türkiye’nin mevcut iklim koşullarında yılın belli dönemlerinde yangın çıkma riski
vardır, buna yangın mevsimi deriz. Mayıs ve kasım aylarını kapsayan bu süreçte en
riskli dönem, hava sıcaklarının aşırı yükseldiği temmuz-ağustos aylarıdır. Bu dönemde
ormanların altına dökülen ölü örtü adını verdiğimiz yapraklar, kurumuş dallar yangının
çok hızlı bir şeklide büyümesine neden olur. Son birkaç senedir iklim krizine bağlı
olarak eylül ve ekim aylarında da yangın sayılarının arttığını görüyoruz. Hava sıcaklıkları
aşırı yükseliyor, yağışlar azalıyor, hava nemi yüzde 10 gibi ekstrem seviyelere 
düşüyor. Bir de rüzgâr varsa yangın riski artıyor.

**FÖN RÜZGARLARI**

Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu (İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği
Bölümü öğretim üyesi): Hava durumunun yüksek basınçtan etkilendiği yerlerde hava
çöküyor, çöktüğü için de kuruyor. Son dönemlerde ise hava sıcaklığının artmasına
bağlı olarak toprak ve bitki örtüsü kuruyarak yanmaya daha müsait hale geldi. Antalya’da
şu an bağıl nem oranı yüzde 6 gibi anormal bir seviyede. Hava çökerken rüzgâr tepeden
esiyor, aynı zamanda da kuruyor. Dağların yamaçlarından esen rüzgar arazide bulunan
ağacı, yaprağı, otu kurutarak yanmaya müsait hale getiriyor, en ufak kıvılcımda 
her şey tutuşabiliyor, buna ‘fön etkisi’ diyoruz.

**ORMANLARDAKİ YERLEŞİM**

Dr. Ümit Şahin (Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Kıdemli İklim 
Uzmanı): Şu anda tüm dünyada yangınlar yaşanıyor. Aynı anda birçok bölgede yangın
çıkması iklim krizine bağlı orman yangınlarının tipik özelliği. İki yıl önce Avustralya’da
aynı özelliği gördük. Ormanların yüzde 15’i yandı. 2010’da Rusya orman yangınları
benzer özellikler gösterdi. Ama bu söylediklerim yangınların insanla ilgisi olmadığını
göstermiyor. Ormanların içine siteler kurulması, oteller yapılması, piknikçilerin
cam bırakması, izmarit atması yangın çıkma ihtimalini arttırıyor. Ormanlardaki yapılaşmayı,
turizmi sanayi ve maden tesislerini engellemek gerekiyor.

**YANAN ORMAN İMARA AÇILAMAZ**

Prof. Dr. Doğanay Tolunay, kamuoyunun bilinçlendirilmesinin de çok önemli olduğunu
söylüyor ve doğru bilinen yanlışlardan birinin de yangınların arazileri satışa çıkarmak
için kasten çıkarıldığı yolundaki inanış olduğunu belirtiyor:

“Anayasanın 169. Maddesine göre yangın çıkan arazı yeniden ormanlaştırılmak zorundadır,
imara açılmaz. İmara açıldığı takdirde dava açabilirsiniz. Ne yazık ki ormanlık 
alanların imara açılması için yangını beklemeye gerek kalmıyor. Oteller, madenler,
santrallar için her yıl belli miktarda orman zaten imara açılıyor. Bu konuda herhangi
bir şüpheye düştüğümüz takdirde vatandaş olarak meseleyi savcılığa taşıma hakkımız
var.”

Manavgat’ta çarşamba günü 4 farklı noktada başlayan yangını söndürmek için dün de
olağanüstü gayret gösterildi. Türkiye’nin birçok ilinden gelen ekipler, yangının
başladığı günden bu yana canlarını hiçe sayarak alevleri söndürmeye çalışıyor.