# Orta Doğu yanıyor, küresel piyasalarda dalga boyu büyüyor - Bağlantı: https://www.borsatek.com/orta-dogu-yaniyor-kuresel-piyasalarda-dalga-boyu-buyuyor-103143h/ - Yayımlanma: 2023-10-15T09:12:01+03:00 - Yazar: Selim Soydan Ekonomistler ve piyasa stratejistleri, Orta Doğu’daki çatışmanın küresel çapta daha fazla dalgalanma etkisi yaratmasını beklerken, durumun [petrol](https://www.borsatek.com/kuresel-arzdaki-daralma-petrol-fiyatlarini-yukseltiyor-103089h) fiyatlarını giderek artırma ve sermayenin güvenli limanlara akmasına yol açma senaryoları düşünülüyor. [İsrail](https://www.borsatek.com/israilin-kara-harekati-tehdidi-petrol-fiyatlarini-atesledi-103126h) Cumartesi günü Hamas kontrolündeki Gazze Şeridi’ne kara saldırısı düzenlemeye hazırlanırken, bölgede yaşayan Filistinlilere güneye kaçmalarını söyledi. Bu arada İsrail ulusal güvenlik danışmanı Lübnanlı militan grup Hizbullah’ı ikinci bir cephede savaş başlatmaması konusunda uyardı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nde (CSIS) Enerji Güvenliği ve İklim Değişikliği Programı’nda kıdemli araştırmacı olan Ben Cahill, “Gazze’ye yönelik büyük bir kara harekatına ve büyük çaplı can kayıplarına doğru gidiyoruz gibi görünüyor. Ne zaman bu ölçekte bir çatışma yaşasanız, piyasada bir tepki olacaktır.” şeklinde konuştu. Geçtiğimiz hafta, çatışmayla ilgili endişeler varlık fiyatlarına yansıdı ve Cuma günü S&P 500 %0,5 düşerek hisse senetlerindeki zayıflığa katkıda bulundu. Güvenli liman varlıkları, Cuma günü %3’ün üzerinde artış gösteren altın ve bir haftanın en yüksek seviyesine ulaşan ABD doları ile alım gördü. Yatırımcıların, çatışmanın dünyanın en çok petrol üreten bölgesindeki komşu ülkelerden gelen arz için ne anlama gelebileceğini değerlendirmesiyle petrol fiyatları Cuma günü yaklaşık %6 sıçradı. Boulder, Colorado’daki Action Economics LLC’nin baş ekonomisti Michael Englund, “ Eğer çatışmalar genişliyor gibi görünürse petrol fiyatları daha da yükselecektir” dedi. Princeton, New Jersey’deki The Economic Outlook Group’un baş küresel ekonomisti Bernard Baumohl, genişleyen bir çatışmanın da muhtemelen enflasyona ve bunun bir yan ürünü olarak dünya genelinde faiz oranlarının hızlanmasına neden olacağını söyledi. Ancak Baumohl, bu en kötü senaryoda diğer ülkelerdeki enflasyon ve faizler muhtemelen yükselecek olsa da, yabancı yatırımcıların küresel çatışma sırasında güvenli liman olarak gördükleri ABD’ye sermaye akıtması nedeniyle ABD’nin bir istisna olabileceğini belirtti. Baumohl “Faiz oranları düşebilir. Doların güçlenmesini bekleyin.” dedi. Chevron’un İsrail ve Mısır arasındaki büyük bir denizaltı boru hattı üzerinden doğal gaz ihracatını durdurması gibi son gelişmelerde görüldüğü gibi diğer yakıtlar da etkilenebilir. CSIS’ten Cahill, “Petrol piyasası için daha büyük risk, bu çatışmanın komşu ülkeleri de içine çekmesi” dedi. Analistler, yükselen petrol fiyatlarının ABD’deki benzin fiyatları ya da tüketici harcamaları üzerinde önemli bir etkisinin olmayacağını belirtiyor. Englund, “Tüketicinin yakın zamanda gaz fiyatları üzerinde önemli bir etki görmesi pek olası değil” dedi.