# Özel sektörün borcu azaldı devletin borcu 4 kat birden arttı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/ozel-sektorun-borcu-azaldi-devletin-borcu-4-kat-birden-artti-99656h/
- Yayımlanma: 2023-07-02T08:05:19+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Cumhurbaşkanlığı sistemi vatandaşla birlikte devleti de [borç](https://www.borsatek.com/borc-tavani-krizini-cozen-abdnin-ulusal-borcu-32-trilyon-dolari-gordu-99278h)
batağına sürükledi. Cumhurbaşkanlığı sistemine ilk geçildiği 2018 yılında 1.1 trilyon
TL olan kamunun brüt borç yükü bu yılın mart ayına gelindiğinde 4.2 kat birden artarak
5 trilyon liraya dayandı. Kamu borcunun milli gelire oranı da aynı dönemde yüzde
13.5’ten yüzde 17.1’e yükseldi.

[Hazine](https://www.hmb.gov.tr) ve Maliye Bakanlığı resmi verilerine göre 2018 
yılında kamu brüt borç yükünün 665 milyar lirası iç borçlar, 505.1 milyar lirası
da dış borçlardan oluşuyordu. 2023’e gelindiğinde yaklaşık borcun 2.6 trilyon lirası
iç, 2.4 milyar lirası dış borçlardan oluştu. Dış borçların daha yüksek artması yeni
borçlardan çok kur artışlarından kaynaklandı. Aynı dönemde Merkez Bankası’nın brüt
borcu da 426 milyar liradan 915 milyon liraya yükseldi.

### Tahvil borçları artıyor

Sözcü’nün haberine göre bu dönemde merkezi yönetimin iç borç yükü de 586 milyar 
lira seviyesinden 4 kat artışla 2 milyar 348 milyar lirayı aştı. Aynı şekilde merkezi
yönetimin dış borç stoku da 91 milyar dolardan 117 milyar dolara yükseldi. Üstelik
iç borçların faiz ve TL yapısı da bozuldu.

Yeni sistemde kamunun uluslararası kuruluşlardan sağladığı krediler sadece yüzde
17 oranında artarak 22 milyar dolardan 25.8 milyar dolara çıkarken Hazine’nin tahvil
yoluyla yaptığı dış borçlanmalar yüzde 32 artışla 69.2 milyar dolardan 91.5 milyar
dolara yükseldi. Kredi musluklarının kesilmesi nedeniyle kredilerin dış borç stoku
içindeki payı 5 yılda yüzde 24.1’den yüzde 22’ye geriledi, Hazine’nin tahvil borçlanmalarının
payı yüzde 75.9’dan yüzde 78’e çıktı.

### Faize 1 yılda 385 milyar TL

Merkezi yönetim, önümüzdeki mart ayında yapılacak seçimlere kadar olan dönemde 299
milyar TL faiz ödeyecek. Önümüzdeki bir yılda ödenecek faiz ise 384.5 milyar lirayı
bulacak. Önümüzdeki bir yılda kamunun ödeyeceği iç borç anapara ve faiz tutarı ise
982 milyar lirayı aşacak.

### Kısa vadeli borç hızlı arttı

Kamu sektörü brüt borç stoku içinde kısa vadeli borç 5 yılda yüzde 60 artarken uzun
vadeli borç stokundaki artış yüzde 34.5 düzeyinde kaldı. Dolayısıyla kısa vadeli
borçların toplam brüt borç yükü içindeki payı arttı, uzun vadeli borcun payı azaldı.
Özel sektör de bu dönemde dışarıdan borç bulamadığı için net borç ödeyici oldu. 
Üstelik kısa vadeli borçları 66.4 milyar dolardan 88.3 milyar dolara yükseldi. Uzun
vadeli borçları ise 210.3 milyar dolardan 150 milyar dolara geriledi. Bu durum, 
özel sektörün kısa vadeli borç bulmak zorunda kaldığını gösteriyor.