# Öztrak: Aynı anda 3 büyük kriz

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/oztrak-ayni-anda-3-buyuk-kriz-75626h/
- Yayımlanma: 2021-11-25T18:03:01+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Sözcü’nün [bildirdiğine](https://www.sozcu.com.tr/2021/ekonomi/chpli-oztrak-uc-buyuk-krizi-ayni-anda-yasiyoruz-6790001/?utm_source=anasayfa&utm_medium=free&utm_campaign=sol_surmanset)
göre, CHP Ekonomi Masası Ankara OSTİM Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü’nü ziyaret
etti. Öztrak, “Türkiye Yönetilmiyor Savruluyor” başlıklı bir sunum yaptı ve şunları
söyledi:

### Üçlü kriz

İçinde olduğumuz durum bir buhran. Üç büyük krizi aynı anda yaşıyoruz. Birincisi
ekonomik [kriz](https://www.borsatek.com/6-parti-ekonomi-icin-harekete-geciyor-75624h).
Uzunca bir süredir Türkiye dünyada kendine benzeyen ekonomilerden ayrışıyor. Aslında
süreç 2007’de başladı. Üretmeden borçlanarak büyüme modeli iflas etti. ikincisi 
devlette uzunca bir süredir bir yönetim krizi yaşıyoruz. Bu da 2014 yılında ilk 
defa seçilecek olan Cumhurbaşkanı ‘benden öncekiler gibi olmayacağım’ demesiyle 
başladı ve süreç hızla tek kişilik rejime doğru gitti. Bu süreçte demokratik standartlar,
hukuk devleti yıprandı. Üçüncüsü de küresel salgın ve tamamen atlatmış değiliz. 
Salgının gölgesi hala [ekonominin](https://www.borsatek.com/kilicdaroglu-acikladi-chp-sokaga-cikiyor-75560h)
üstünde.

### Yarıya düştü

TL pul oldu. Dolar karşısındaki değeri 30 Haziran 2021 tarihinde 100 dersek bugün
neredeyse yarıya 69’a kadar indi. Dolar değerlendiği için değil. TL sadece dolara
karşı değil bütün yabancı paralara karşı değer kaybetti. Bulgaristan, Pakistan paralarına
karşı bile değer kaybetti. [Problem](https://www.borsatek.com/kilicdaroglu-ve-aksenerden-acil-secim-cagrisi-75051h)
bizde, dışarıda değil.

### Kapanın elinde kalacak

Türk şirketleri aşırı ucuz hale geldi. Kapanın elinde kalacak. İstanbul Borsası’nda
sadece geçen yılın kasım ayından bu yılın kasım ayına kadar ciddi şekilde değer 
kaybetti. Değer endeksinin 200’lerden 160’ın altına gerilediğini görüyoruz. BAE 
veliahtı geldi. ‘Bunlar FETÖ ile birlikte hareket ettiler’ deniyordu. Bugün Körfez’de
yeni dönem deniyor. 10 milyar dolar getirilecekmiş Varlık Fonu’na. İlk MB Başkanı
çekirdek enflasyona bakacağım dediğinde Varlık Fonu 34.5 milyar dolardı. Bugün 23.5
milyar dolara düştü. Gelecek para Varlık Fonu’nun yarısını satın alabilecek duruma
geldi. Bu çok sıkıntılı bir durum. Satın alınacaklar arasında savunma sanayi için
üretim yapan şirketlerin olduğu da söyleniyor. Bu ayrıca riskli. Bunlar bizim değerlerimiz.

### Kısır döngü

Kur, enflasyon, faiz sarmalına girdik. Temel sorun enflasyon düşmeden faizin enflasyonun
altına baskı ile indirilmesi. Bu model dünyanın hiçbir yerinde çalışmıyor. Faizin
düşmesini hepimiz isteriz. Ama suni olarak faizi enflasyonun altına çekerseniz kendi
insanımız TL cinsinden mevduat tutmuyor. Döviz talebi artıyor. Dışardan para getirmenin
de cazibesi azalıyor. TL’nin değeri düştükçe enflasyon artıyor. Kısır döngüye giriliyor.
TL tutulamaz bir şekilde serbest düşüşe geçiyor. Bu öyle bir hızlanabiliyor ki aslında
mal var ama fiyatların hızlı artması nedeniyle kuyruklar oluşuyor. Benzin kuyrukları
gibi.