# Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti yayımlandı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/para-politikasi-kurulu-toplanti-ozeti-yayimlandi-69039h/
- Yayımlanma: 2021-08-19T14:25:40+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Merkez Bankası, Para Politikası Kurulu Toplantı Özetini yayımladı.

“Enflasyon Gelişmeleri

1. Temmuz ayında tüketici fiyatları yüzde 1,80 oranında artmış, yıllık enflasyon
1,42 puan  yükselişle yüzde 18,95 olarak gerçekleşmiştir. Gıda ve enerji gruplarındaki
artış bu gelişmede  belirleyici olurken, yıllık enflasyon hizmetlerde sınırlı bir
şekilde yükselmiş, temel mal  grubunda ise bir miktar gerilemiştir. Temmuz ayında
Türk lirası ılımlı bir seyir izlerken,  uluslararası enerji fiyatları artış göstermiş,
enerji dışı emtia piyasalarında sınırlı da olsa  düşüşler sürmüştür. Buna karşın,
gecikmeli etkiler ve tedarik zincirlerinde süregelen  sorunlar nedeniyle üretici
enflasyonundaki yükseliş eğilimi devam etmiştir. Bu görünüm  altında, yıllık enflasyon
çekirdek enflasyon göstergelerinden B’de yükselirken, C’de gerilemiş   göstergelerin
yakın dönem eğilimlerindeki yüksek seviyeler korunmuştur.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler
grubu fiyatları Temmuz ayında yüzde 2,77 oranında artmış, grup  yıllık enflasyonu
4,93 puan yükselişle yüzde 24,92 olmuştur. Uluslararası tarımsal emtia ve  gıda 
fiyatlarındaki yüksek seviyeler, birikimli kur etkileri ve iklim koşullarına bağlı
etkilere  ilave olarak belirli ürünlerdeki arz kısıtları gıda üretici enflasyonunu
olumsuz yönde  etkilemiş, söz konusu artışların açılmayla birlikte tüketici fiyatlarına
yansıdığı izlenmiştir. Yıllık  enflasyon işlenmemiş gıdada 7,03 puan artışla yüzde
25,73’e, işlenmiş gıdada ise 2,93 puan  artışla yüzde 24,13’e yükselmiştir. İşlenmemiş
gıda fiyat gelişmeleri incelendiğinde,  mevsimsellikten arındırılmış veriler meyve
fiyatlarında daha belirgin olmak üzere, taze  meyve ve sebze fiyatlarında aylık 
bazda önemli bir artışa işaret etmiştir. Süt fiyatları çiğ süt  referans fiyatlarındaki
düzenlemeye bağlı olarak yükseliş sergilerken, iklim koşullarına bağlı  olarak yurt
içi üretimi gerileyen bazı bakliyat kalemlerinde fiyat artışları izlenmiştir. İşlenmiş
gıdada ekmek ve tahıllar alt grubu, peynir ve diğer süt ürünleri ile işlenmiş et
ürünleri  olumsuz ayrışmıştır. Dış fiyat baskıları nedeniyle katı ve sıvı yağlar
bu dönemde öne çıkan bir  diğer alt kalem olmuştur.3. Enerji fiyatları Temmuz ayında
yüzde 6,19 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 4,23  puan yükselişle yüzde
21,51 olmuştur. Elektrik ve doğalgaz fiyatlarının bu dönemde sırasıyla  yüzde 15,01
ve yüzde 9,84 oranında yükselmesi, enerji grubu fiyat dinamiklerinde belirleyici
olmuştur. LPG’de ortaya çıkan fiyat artışı ihtiyacının bir kısmı eşel mobil sistemiyle
karşılanırken, bir kısmı fiyatlara yansıtılmıştır. LPG fiyatlarındaki artışa paralel
olarak tüp gaz  fiyatları da yükselmiştir.4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Temmuz
ayında 0,70 puan düşüşle yüzde 21,22’ye  gerilemiştir. Türk lirasının bu dönemde
görece ılımlı seyretmesi ithalat fiyatları kaynaklı  baskıları hafifletmiştir. Yıllık
enflasyon dayanıklı tüketim mallarında düşerken, diğer alt  gruplarda yükselmiştir.
Dayanıklı mal fiyatları Temmuz ayında yüzde 0,11 oranında  gerilemiş, yıllık enflasyon
3,68 puan düşüşle yüzde 27,18’e gerilemiştir. Bu gelişmede beyaz  eşya başta olmak
üzere elektrikli ve elektriksiz ev aletlerinde süregelen aylık artışlara karşın,
mobilya fiyatlarındaki gerileme ve baz etkisi belirleyici olmuştur. Kısıtlamalara
bağlı olarak  ılımlı bir seyir izleyen giyim ve ayakkabı grubu enflasyonu, açılma
ile birlikte başladığı  yükseliş eğilimini bu dönemde de sürdürmüş ve alt grubun
yıllık enflasyonu 1,51 puan artışla  yüzde 8,37’ye yükselmiştir. Dayanıklı tüketim
mallarına kıyasla kur ve ithalat fiyat2 gelişmelerine daha gecikmeli tepki veren
diğer temel mallarda ise yıllık enflasyondaki  yükseliş devam etmiştir.5. Hizmet
fiyatları Temmuz ayında yüzde 1,32 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 0,29
puan artışla yüzde 13,75 olmuştur. Yıllık enflasyon lokanta-otel ve ulaştırma hizmetlerinde
yükselirken, kira kaleminde yatay seyretmiş, haberleşme ve diğer hizmetlerde ise
gerilemiştir. Normalleşme adımlarıyla birlikte lokanta-otel alt grubunda, gerek 
dışarıda  yenen yemek gerekse konaklama hizmetlerinde, Temmuz ayında da yüksek fiyat
artışları  izlenmiştir. Yemek hizmetlerindeki olumsuz görünümde gıda enflasyonu 
önemli rol  oynamıştır. Bu dönemde ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar nispeten yatay
seyretse de, bir  önceki yıldaki düşük baz nedeniyle yıllık enflasyon yükselmiştir.
Bu görünüm altında,Temmuz ayında lokanta-otel dışında kalan hizmet fiyatlarında 
görece ılımlı bir seyir  kaydedilmiştir.6. Alkollü içecek ve tütün grubu yıllık 
enflasyonu, geçmiş altı aylık ÜFE artışının maktu ve asgari  maktu vergilere yansıtılmamasının
etkisiyle Temmuz ayında sınırlı bir gerileme göstermiştir.7. Piyasa Katılımcıları
Anketi Ağustos ayı sonuçları cari yıl sonu enflasyon beklentisinin yukarı,  gelecek
on iki ay beklentisinin ise aşağı yönlü güncellendiğine işaret etmiştir. Buna göre,
cari  yıl sonu enflasyon beklentisi 0,66 puan artışla yüzde 16,30’a yükselirken,
gelecek on iki aya  ilişkin enflasyon beklentisi 0,14 puan düşüşle yüzde 12,48’e
gerilemiştir. Mevcut durumda  gelecek yirmi dört aya ilişkin enflasyon beklentisi
ise yüzde 10,52 seviyesindedir.Enflasyonu Etkileyen Unsurlar ve Riskler8. Gelişmiş
ülkeler başta olmak üzere dünya genelinde aşılamanın hızlanması küresel  ekonomide
toparlanma sürecini desteklemektedir. Öncü göstergeler, normalleşme adımları  ile
birlikte, salgın kısıtlamalarından daha fazla etkilenen hizmetler sektörünün de 
imâlat  sektöründe hâlihazırda devam eden toparlanmaya eşlik ettiğine işaret etmektedir.
Bununla  birlikte, aşılama programlarında ilerleme kaydeden ekonomiler kısıtlamaları
hafifleterek  iktisadi faaliyette daha güçlü bir performans sergilemektedir. Diğer
taraftan son dönemde  bazı virüs varyantlarının tekrar vaka artışlarına yol açması,
salgın hastalığın seyrine ilişkin  belirsizliklerin küresel iktisadi faaliyet üzerinde
yarattığı aşağı yönlü riskleri canlı tutmaktadır.9. Küresel talepteki hızlı toparlanma,
emtia fiyatlarındaki yüksek seyir, bazı sektörlerdeki arz  kısıtları ve taşımacılık
maliyetlerindeki artış uluslararası ölçekte üretici ve tüketici fiyatlarının  yükselmesine
yol açmaktadır. Başlıca tarımsal emtia ihracatçısı ülkelerde yaşanan iklim  koşullarının
küresel gıda fiyatları üzerine olumsuz yansımaları görülmektedir. Yükselen  küresel
enflasyon ve enflasyon beklentilerinin uluslararası finansal piyasalar üzerindeki
etkileri önemini korumaktadır. Bir önceki PPK döneminden bugüne, bazı gelişmiş ülkelerde
aylık ve yıllık enflasyonda artışlar sürmüştür. Gelişmekte olan ülkelerdeki normalleşme
sürecinin devam ettiği ve bazı merkez bankalarının ilave sıkılaşmaya gittiği görülmektedir.
Bu  görünüm, küresel finansal koşullarda artan belirsizliklere ve bir miktar sıkılaşmaya
işaret  etmektedir. Küresel risk iştahındaki dalgalı seyir ve uzun vadeli tahvil
faizlerinin seyrine  ilişkin belirsizlikler küresel finansal piyasalarda dalgalanmaya
yol açmaktadır. Kurul, küresel  enflasyon baskılarının para politikalarında ve dolayısıyla
küresel finansal piyasalarda veri  duyarlılığını artırdığı ve buna bağlı oynaklıkların
görülebileceği yönündeki görüşünü  korumuştur.10. İçinde bulunduğumuz PPK döneminde
gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışları hisse  senedi piyasaları kaynaklı olmuş,
borçlanma senedi piyasalarına ise sınırlı girişler  gözlenmiştir. Gelişmiş ülkelerde
uzun vadeli tahvil faizlerindeki oynaklık ve küresel finansal  koşulların seyri 
gelişmekte olan ülkelere yönelen portföy akımlarına ilişkin riskleri canlı  tutmaktadır.
311. Üretici enflasyonu, uluslararası emtia fiyatlarının gecikmeli etkileri, tedarik
zincirlerinde  devam eden sorunlar ve yurt içinde enerji fiyatlarında yapılan düzenlemeler
neticesindeTemmuz ayında da yükseliş eğilimini sürdürmüştür. Bu dönemde enerji, 
ağaç ve mantar  ürünleri, imalat sanayine temel girdi sağlayan sektörlerden ana 
metal sektörü ile inşaat  sektörü ile bağlantılı metalik olmayan mineral maddelerde
üretici fiyatlarındaki artışlar öne  çıkmıştır. Küresel ölçekte bakıldığında da,
üretici fiyatlarının ulaştığı seviyelerin tüketici  fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya
devam etmekte olduğu izlenmektedir.12. Ticari krediler ılımlı bir seyir izlemektedir.
Son dönemde açılma ve ertelenmiş talebe bağlı  olarak artış gösteren bireysel kredilerin
ılımlı seyre dönmesi için alınan makroihtiyati  tedbirlerin yeterliliği izlenmektedir.
Kurul, bireysel kredilerin daha ılımlı bir büyüme  sergilemesinin, enflasyon görünümü
ve dış denge üzerindeki riskleri sınırlamak için önemli  olduğuna dair yaptığı vurguyu
korumuştur. Bu çerçevede, kredilerin seyri ve kompozisyonu  makroekonomik istikrar
açısından yakından takip edilmektedir.13. İkinci çeyrekte yurt içi iktisadi faaliyet
güçlü seyretmiştir. Haziran ayında sanayi üretim  endeksi aylık bazda yüzde 2,3,
yıllık bazda ise yüzde 23,7 oranında artmıştır. Böylelikle,  üretim ikinci çeyrekte
ilk çeyreğe göre yüzde 1,6 oranında artarak gücünü korumuştur. Ciro  ve perakende
satış hacmi endeksleri de Haziran ayında açılma etkisiyle kuvvetli artış  kaydetmiştir.
Bununla birlikte, imalat sanayi yurt içi reel ciro endeksi ve perakende satışlar
ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre gerilemiştir.14. Öncü göstergeler yurt içinde
iktisadi faaliyetin üçüncü çeyrekte dış talebin de etkisiyle güçlü  seyrettiğine
işaret etmektedir. Yüksek frekanslı veriler, hareketliliğin artmasıyla, salgından
en  çok etkilenen hizmet kalemlerinde hızlı bir toparlanma olduğunu göstermektedir.
Nitekim  kartla yapılan harcamalara ilişkin haftalık verilere göre, kısıtlamalardan
daha çok etkilenen  hizmet sektörleri ile perakende ticarete konu olan kalemlerde
artış oranları daha yüksek  gerçekleşmiştir. Güven endeksleri açılmayla birlikte
Haziran ve Temmuz aylarında genele  yayılan artışlar gösterirken, bu toparlanmada
hizmetler sektörü öne çıkmıştır. Aşılamanın  toplumun geneline yayılarak hızlanması
salgından olumsuz etkilenen hizmetler ve turizm  sektörlerinin canlanmasına ve iktisadi
faaliyetin daha dengeli bir bileşimle sürdürülmesine  olanak tanımaktadır.15. Haziran
ayında tarım dışı istihdamda gözlenen sektörler geneline yayılan artış ve katılım
oranındaki düşüşle birlikte toplam ve tarım dışı işsizlik oranları bir önceki aya
göre 2,5 ve 2,7  puan azalarak sırasıyla yüzde 10,6 ve yüzde 12,3 olarak gerçekleşmiştir.
Yüksek frekanslı  veriler, açılmanın etkisiyle birlikte işgücü piyasasında toparlanmaya
işaret etmektedir. Bu  çerçevede, önümüzdeki dönemde hizmetler sektöründe istihdam
artışları görülebileceği  değerlendirilmektedir. Ancak işgücüne katılım oranlarındaki
artış, istihdam artışlarının işsizlik  oranlarına yansımasını sınırlayabilecektir.
16. Olumlu dış talep koşulları ve uygulanmakta olan sıkı para politikası cari işlemler
dengesini  pozitif etkilemektedir. İhracattaki güçlü artış eğilimi ve aşılamadaki
kuvvetli ivmenin turizm  faaliyetlerini canlandırmasıyla yılın geri kalanında cari
işlemler hesabının fazla vermesi  beklenmektedir. Cari işlemler dengesinde görülen
iyileşme eğilimi fiyat istikrarı hedefi için  önem arz etmektedir. Kurul ayrıca,
iktisadi faaliyetteki toparlanmanın sürekliliği ve finansal  istikrar açısından 
cari işlemler dengesindeki seyrin önemine yaptığı vurguyu yinelemiştir.Para Politikası17.
Para politikası duruşu, enflasyon görünümüne yönelik yukarı yönlü riskler dikkate
alınarak,  temkinli bir yaklaşımla enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi ve fiyat
istikrarı hedefine  ulaşılması odağında belirlenecektir. Bu doğrultuda politika 
duruşu, enflasyon gelişmeleri ve  enflasyon beklentileri dikkate alınarak dezenflasyon
sürecini en kısa sürede tesis edecek ve4 orta vadeli hedeflere ulaşıncaya kadar 
bunun sürekliliğini sağlayacak bir sıkılık düzeyinde  belirlenmeye devam edilecektir.
18. Son dönemde ithalat fiyatları ve yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışların
yanı sıra, talep  koşulları, bazı sektörlerdeki arz kısıtları, açılmanın etkisiyle
yaz aylarında enflasyonda  görülebilecek oynaklıklar ve enflasyon beklentilerindeki
yüksek seviyeler, fiyatlama  davranışları ve enflasyon görünümü üzerinde risk oluşturmaya
devam etmektedir.Uluslararası tarımsal emtia ve gıda fiyatlarındaki yüksek seviyelere
ilave olarak, bazı  ürünlerde iklim koşulları kaynaklı arz yönlü etkilerin açılma
etkileriyle birleşmesiyle Temmuz  ayında gıda fiyatlarında gözlenen artış, enflasyondaki
yükselişte belirleyici olmuştur. Diğer  taraftan, parasal sıkılaştırmanın krediler
ve iç talep üzerindeki yavaşlatıcı etkileri  gözlenmektedir. Enflasyon ve enflasyon
beklentilerindeki yüksek seviyeler dikkate alınarak,Enflasyon Raporu tahmin patikasındaki
belirgin düşüş sağlanana kadar para politikasındaki  mevcut sıkı duruş kararlılıkla
sürdürülecektir. Bu doğrultuda Kurul, politika faizinin yüzde 19  düzeyinde sabit
tutulmasına karar vermiştir.19. Enflasyonun kısa dönemde, başta emtia fiyatları 
ve yönetilen/yönlendirilen fiyatlar olmak  üzere arz ve talep yönlü çeşitli unsurların
etkisiyle oynak bir seyir izlemesi beklenmektedir.Enflasyonda kısa vadede görülebilecek
oynaklıkların ana eğilime yansımaları para politikası  duruşu açısından yakından
izlenecektir. Sıkı parasal duruş  enflasyon beklentileri, fiyatlama  davranışları
ve finansal piyasa gelişmeleri bağlamında dışsal ve geçici oynaklıklara karşı  önemli
bir tampon işlevi görecektir.20. TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda
elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya  devam edecektir. Enflasyonda kalıcı
düşüşe işaret eden güçlü göstergeler oluşana ve orta  vadeli yüzde 5 hedefine ulaşıncaya
kadar politika faizi, güçlü dezenflasyonist etkiyi muhafaza  edecek şekilde, enflasyonun
üzerinde bir düzeyde oluşturulmaya devam edilecektir.21. Fiyatlar genel düzeyinde
sağlanacak istikrar, ülke risk primlerindeki düşüş, ters para  ikamesinin başlaması,
döviz rezervlerinin artış eğilimine girmesi ve finansman maliyetlerinin  kalıcı 
olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarı ve finansal istikrarı olumlu  
etkileyecektir. Böylelikle, yatırım, üretim ve istihdam artışının sağlıklı ve sürdürülebilir
bir  şekilde devamı için uygun zemin oluşacaktır.22. Kredi piyasası ve iktisadi 
faaliyete ilişkin göstergelerin yanı sıra döviz kuru oynaklığı ve ithalat  fiyatlarındaki
gelişmeler doğrultusunda enflasyon üzerindeki talep ve maliyet yönlü etkiler  önemini
korumaktadır. Uygulanmakta olan sıkı para politikası, krediler ve iç talebi  sınırlayarak
bir yandan talep yönlü unsurları kontrol altına alırken, diğer yandan da cari  işlemler
dengesindeki iyileşmeyi desteklemektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ülkelerdeki
para politikası ile küresel risk iştahına ilişkin görünüm, gelişmekte olan ülkelere
yönelik  portföy akımları üzerindeki riskleri canlı tutmaktadır. Kurul, para politikasında
fiyat istikrarı  hedefi doğrultusunda finansal istikrara yönelik riskleri de gözeten
bir yaklaşım sergilemeyi  sürdürecektir.23. Kurul, fiyat istikrarının sağlanması
için, güçlü bir politika koordinasyonuyla tüm paydaşları  içeren bütüncül bir makro
politika bileşimine ihtiyaç bulunduğu değerlendirmesini  yinelemiştir.24. Kurul,
kararlarını şeffaf, öngörülebilir ve veri odaklı bir çerçevede almaya devam edecektir.”
