# Petrol devleri yenilenebilir enerji yatırımlarından vazgeçiyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/petrol-devleri-yenilenebilir-enerji-yatirimlarindan-vazgeciyor-115212h/
- Yayımlanma: 2024-12-27T07:53:37+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Avrupa’nın önde gelen enerji şirketleri 2024’te petrol ve doğalgaz yatırımlarını
ikiye katlayarak kısa vadeli kârlara odaklandı, iklim taahhütlerini yavaşlattı ve
zaman zaman tersine çevirerek 2025’te de devam etmeleri muhtemel bir değişime gitti.

Petrol devlerinin geri adım atması, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı tümüyle işgal etmesinin
ardından enerji maliyetleri yükselirken, dünyanın dört bir yanındaki hükümetlerin
temiz enerji politikalarının uygulanmasını yavaşlatması ve hedefleri ertelemesinin
ardından geldi.

Temiz enerjiye geçiş sürecine büyük yatırımlar yapan Avrupalı büyük enerji şirketleri,
hisse performanslarının petrol ve gaza odaklanmaya devam eden ABD’li rakipleri Exxon
ve Chevron’un gerisinde kaldığını gördü.

Bu çerçevede, BP ve Shell bu yıl rüzgar ve güneş enerjisi projelerine milyarlarca
dolar harcama planlarını keskin bir şekilde yavaşlattı ve harcamalarını daha yüksek
marjlı petrol ve gaz projelerine kaydırdı.

Bu on yıl içinde yenilenebilir enerjide 20 kat artışla 50 gigawatt’a ulaşmayı hedefleyen
BP, Aralık ayında neredeyse tüm açık deniz rüzgar projelerini Japon enerji üreticisi
JERA ile ortak bir girişime dönüştüreceğini açıkladı.

Bir zamanlar dünyanın en büyük elektrik şirketi olma sözü veren Shell, yeni açık
deniz rüzgar projelerine yatırım yapmayı büyük ölçüde durdurdu, Avrupa ve Çin’deki
enerji piyasalarından çıktı ve karbon azaltma hedeflerini zayıflattı.

Norveç’in devlet kontrolündeki Equinor yenilenebilir enerji harcamalarını da yavaşlattı.

Accela Research analisti Rohan Bowater Reuters’a yaptığı açıklamada, “Ukrayna’nın
işgali gibi jeopolitik aksaklıklar, yüksek petrol fiyatları ve değişen yatırımcı
beklentileri arasında CEO’ların düşük karbonlu dönüşüme öncelik verme teşviklerini
zayıflattı” dedi. BP, Shell ve Equinor’un 2024 yılında düşük karbon harcamalarını%
8 oranında azalttığını söyledi.

Shell, Reuters’a yaptığı açıklamada 2050 yılına kadar net sıfır emisyonlu bir enerji
işletmesi olma taahhüdünü sürdürdüğünü ve enerji dönüşümüne yatırım yapmaya devam
ettiğini kaydetti.

Equinor şunları söyledi: “Açık deniz rüzgâr segmenti son birkaç yıldır enflasyon,
maliyet artışı, tedarik zincirindeki darboğazlar nedeniyle zorlu süreçlerden geçti
ve Equinor yaklaşımımızda seçici ve disiplinli olmaya devam edecek” dedi.

BP yorum talebine yanıt vermedi.

### Zorlu iklim

Petrol şirketlerinin geri adım atması iklim değişikliğini azaltma çabaları için 
kötü haber. Küresel ısıyı hapseden karbon emisyonlarının 2024 yılında yeni bir zirveye
tırmanacağı tahmin ediliyor ki bu da kayıtlara geçen en sıcak yıl olacak.

Ve 2025, iklim şüphecisi Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesiyle birlikte 3 trilyon
dolarlık enerji sektörü için bir başka çalkantılı yıl olmaya hazırlanıyor. Dünyanın
en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin, bocalayan ekonomisini canlandırmaya çalışıyor
ve bu da petrol talebini artırabilir.

Avrupa, Ukrayna’daki savaş ve Almanya ile Fransa’daki siyasi çalkantılar nedeniyle
devam eden belirsizlikle karşı karşıya.

Tüm bu gerilimler, Kasım ayında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen yıllık
Birleşmiş Milletler iklim konferansında, ev sahibi ülkenin Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in
petrol ve doğalgazı “Tanrı’nın bir armağanı” olarak selamlamasıyla gözler önüne 
serildi.

Bu zirveden küresel bir iklim finansmanı anlaşması çıktı ancak hükümetlerin petrol,
gaz ve kömürün aşamalı olarak kullanımdan kaldırılması etrafında bir araya gelmesini
uman iklim savunucularını hayal kırıklığına uğrattı.

Enerji şirketleri, Trump’ın Başkan Joe Biden’ın ABD genelinde yenilenebilir enerji
yatırımlarını teşvik eden dönüm noktası niteliğindeki yeşil enerji politikalarını
yürürlükten kaldırma vaatlerini yerine getirip getirmeyeceğini izleyecekler.

Trump, ABD’yi küresel iklim çabalarından uzaklaştırma sözü verdi ve bir başka iklim
şüphecisi olan petrol yöneticisi Chris Wright‘ı enerji bakanı olarak atadı.

### Petrol talebi

Enerji devlerinin petrol ve gaza yeniden ağırlık vermesinde potansiyel tuzaklar 
var. Yirmi yıldır küresel fiyatlara yön veren Çin’deki talep artışı yavaşlıyor, 
benzin ve dizel tüketiminin durağanlaştığına dair işaretler artıyor.

Aynı zamanda, OPEC ve önde gelen petrol üreticisi müttefikleri, ABD’nin başını çektiği
diğer ülkeler petrol üretimini artırdıkça arz kesintilerini gevşetme planlarını 
defalarca erteledi.

Sonuç olarak analistler, petrol şirketlerinin önümüzdeki yıl daha sıkı mali kısıtlamalarla
karşı karşıya kalmasını bekliyor. LSEG tahminlerine göre, en büyük beş batılı petrol
devinin net borcunun 2022’deki 92 milyar dolardan 2024’te 148 milyar dolara yükselmesi
bekleniyor.
