# Putin’den oligarklara temettü darbesi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/putinden-oligarklara-temettu-darbesi-83725h/
- Yayımlanma: 2022-04-19T15:04:36+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Rusya Devlet Başkanı Vladimir [Putin](https://www.borsatek.com/erdogandan-rusya-ve-ukrayna-ile-ilgili-yeni-aciklama-83686h),
Rus şirketlerinin deniz aşırı Borsalardan çıkmasını öngören yasa değişikliğini 16
Nisan’da imzalayarak 2014’te Kırım’ın ilhakıyla hızlanan sürece noktayı koydu.

Bu hamle, [Rusya](https://www.borsatek.com/rusyadan-sermaye-kontrollerini-gevsetme-sinyali-83678h)‘
nın en zengin adamı Vladimir Potanin ve çelik milyarderleri Vladimir Lisin ve Alexey
Mordashov da dahil olmak üzere iş insanlarını, yabancı para cinsinden temettü ödeyen
denizaşırı hisseler yoluyla, sahip oldukları işletmelerin mülkiyet yapısını yeniden
yapılandırmaya zorlayabilir.

“Yurt dışındaki borsalarda işlem gören veya tevdi makbuzu çıkaran çoğu şirket ve
hisse sahipleri Batı ile geliştirdikleri ilişkiler sayesinde sahip oldukları finansal
özgürlükler nedeniyle büyük kazanımlar elde ettiler” diyen Otkritie Broker Araştırma
Direktörü Anton Zatolokin, “İnşa etmesi 30 yıl alan bu ilişkileri yok ederek firmalar
hem direkt hem de dolaylı bir darbe almış oldular” ifadelerini kullandı.

1990 ve 2000’lerde Rusya’nın ekonomik yükselişinin göstergesi olarak Norilsk Nickel
ve Lukoil’in New York, Frankfurt ve Londra’da tevdi makbuz programlarına kaydolmasından
daha iyi çok az şey vardı.

Bloomberg’in verilerine göre sadece 2007’de 17 milyar dolarlık çıkış sonrası Rusya’nın
yurtdışında halka arzları son yıllarda düşüş göstermeye başlamıştı.

Bu halka arzlar Rusya’nın Kırım’ı ilhakı sonrası ise toplamda 6 milyar dolarlık 
bir kaynak toplayabilirken bu durum jeopolitik gelişmeler tersine döndüğünde uluslararası
yaptırımlara uğrayan işletmelerin yabancı piyasalarda ne kadar savunmasız olduğunu
gösteriyor.

Bazı oligarklar bu düşüşleri şirketlerindeki hisse pozisyonlarını artırmak için 
kullanıyorlar. Bloomberg’in hesaplarına göre Lukoil’in başındaki isim Vagit Alekperov
yıllar içinde piyasadan düzenli şekilde şirketin tevdi makbuzlarını satın aldı.

### İptal adımları atılıyor

Rusya’nın 24 Şubat’ta Ukrayna’yı işgali sonrası Rus şirketlerinin tevdi makbuzlarının
yabancı borsalarda işlem görmesi askıya alınmıştı.

Bu hamleyi takip eden uluslararası yaptırımlar ise oligarkları, bankaları ve hatta
ülkenin Döviz rezervlerini hedef alırken borsada işlem göre Rus şirketlerinin hisselerin
değerlerini birkaç gün içinde kuruşlara kadar düşürdü.

Putin’in imzalayarak onayladığı yasa değişikliğine göre kararın yayımlanmasından
itibaren 10 gün içinde tevdi makbuzlarının yabancı borsalarda işlem görmesine son
verilmesi gerekecek. Bununla birlikte şirketler özel izin talep etmesi halinde yasalar
özel durumlara izin verebiliyor.

Putin tarafından imzalanan değişikliklere göre, döviz depo sertifikalarında işlem,
faturanın yayımlanmasından 10 gün sonra durdurulmak zorunda olacak. Aynı zamanda,
şirketler ticarete devam etmek için izin talep ederse, yasalar özel oymalara izin
verir.

Reuters’in, iki kaynağına dayandırdığı haberine göre şimdiye kadar hiç kimsenin 
böyle bir izin alamadığını ve hatta yasa yürürlüğe girmeden önce bile, JPMorgan &
Chase’in Rus şirketlerinde tevdi makbuzu sahiplerinin bunları iptal etmesine izin
vermeye başladığını bildirdi.

Citigroup da Oleg Deripaska’nın en büyük hissedarı olduğu En+ Group için alınan 
küresel tevdi makbuzlarının iptal başvuruları için bir kayıt defterini devreye aldı.

Bu ay Kommersant’a verdiği röportajda yasayı değerlendiren ve “Rusya’ya inanan ve
uzun yıllardır Rusya pazarına yatırım yapan ve doğrudan Rus hisselerine sahip olamayan
hissedarların hakları zarar görüyor” diyen çelik devi Lisin “Siyasetle hiçbir ilgileri
yok ve mülkiyet haklarının basitçe kaybedilmesi riski var” ifadelerini kullandı.
