# Rusya iflasın eşiğinde mi?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/rusya-iflasin-esiginde-mi-81836h/
- Yayımlanma: 2022-03-10T13:53:15+03:00
- Yazar: Selim Soydan

[DW Türkçe](https://www.dw.com/tr/rusya-iflas%C4%B1n-e%C5%9Fi%C4%9Finde-mi/a-61075869)‘
nin haberine göre Frankfurt Borsası’nda uzun yıllardır tahvil tüccarlığı yapan Arthur
Brunner, “Daha önce hiç böyle bir şey yaşamadım” diyor. Batılı devletlerin Rusya’ya
yönelik yaptırımları nedeniyle Moskova’nın, uluslararası finans piyasalarıyla bağlantısı
büyük ölçüde koptu. Bu sebepten dolayı kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Çarşamba
gecesi [Rusya](https://www.borsatek.com/rusya-artik-avrupa-konseyinde-yer-almayacagiz-81824h)‘
nın kredibilitesini “B”den “C”ye düşürdü. Bunun sonucunda Rus devlet tahvillerindeki
değer kaybı daha da arttı. Fitch, Rusya’nın yakın zamanda temerrüde düşmesini, yani
ödeme kabiliyetini yitirerek borç yükümlülüklerini yerine getiremez hale gelmesini
bekliyor. Reuters’e konuşan Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Carmen Reinhardt da 
yine Rusya için “temerrüt” beklentisini dile getirdi.

### Devletin kasası dolu

Diğer uluslararası derecelendirme kuruluşları da daha önce Rusya’nın kredi notunu
düşürmüştü. Fitch mevcut hamlesini, “Rusya’nın devlet borçlarını geri ödeme kabiliyetini
daha da baltalayan gelişmelerle” gerekçelendiriyor. Derecelendirme kuruluşu, bu 
açıklamasıyla birkaç gün önce yürürlüğe giren ve ülkenin mali yükümlülüklerinin,
döviz yerine Rus Rublesi ile karşılanmasını öngören başkanlık kararnamesine atıfta
bulunuyor.

Teorik olarak bakıldığında Rusya, aslında tüm mali yükümlülüklerini yerine getirebilecek
düzeyde görünüyor. Zira devletin kasaları dolu. Dünya piyasalarındaki enerji fiyatları,
son aylarda savaştan bağımsız olarak da zaten yükselişe geçmişti. Bu durum, Rusya’nın
enerji gelirlerini daha da artırdı.

Finans haberleri ajansı Bloomberg, Rusya’nın yabancı alacaklılara karşı yükümlülüklerinin
50 milyar doların biraz altında olduğunu tahmin ediyor. Berlin’deki Alman Ekonomik
Araştırma Enstitüsü (DIW) Başkanı Marcel Fratzscher DW’ye verdiği demeçte, “Rus 
devletinin dış borcu oldukça düşük” değerlendirmesini yapıyor.

Rusya, petrol ve doğal gaz ihraç ederek hayli yüksek bir ticaret fazlası elde etti
ve bu nedenle aslında son yıllarda dış borcunu azaltabildi. Rusya Merkez Bankası’nın
döviz rezervlerinin 640 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Ancak çoğu
yurt dışında olan bu döviz rezervlerinin büyük bir kısmı, yaptırımlar nedeniyle 
donduruldu. Yani Kremlin yönetimin halihazırda rezervlere erişimi yok. Bu nedenle
Alman iktisatçı Marcel Fratzscher de önümüzdeki aylarda Rusya’nın temerrüde düşeceğine
inanıyor.

Rusya’nın olası temerrüdünün, nispeten düşük dış borç seviyesi nedeniyle uluslararası
finans sistemi üzerindeki olumsuz etkisinin sınırlı düzeyde kalması bekleniyor. 
Ancak Putin’in olup bitenleri elleri kolları bağlı şekilde seyretmeyeceği ve bazı
karşı hamlelere başvuracağı da aşikâr. Moskova yönetimi, örneğin küresel finans 
sistemini etkileyecek hacker saldırıları veya döviz piyasalarında manipülatif işlemler
yoluyla geçici belirsizlik ve kaos ortamı oluşturmaya çalışabilir. DIW Başkanı Fratzscher,“
Rusya ve ortaklarının, Batı ekonomisine zarar vermek için gerginliği mali piyasalara
da taşıyarak, küresel finans sisteminde manipülasyona neden olmaya çalışmasından
endişe ediyorum,” diyor.

Bu endişe, önümüzdeki hafta gerçeğe dönüşebilir. Çünkü Rusya’nın toplam 100 milyon
dolar tutarındaki faiz ödemelerinin vadesi doluyor. Ayrıca 4 Nisan’da, yaklaşık 
iki milyar dolarlık hacme sahip devlet tahvillerinin faiz ödemesi söz konusu. ABD’li
yatırım bankası Morgan Stanley, hafta başında müşterilerine Rusya konusunda gönderdiği
mektupta, “Temerrüdü en olası senaryo olarak görüyoruz” diye yazdı.

Rusya’nın mali yükümlülüklerini yerine getiremez hale gelmesi, ülkedeki yerli yatırımcıları
ve özellikle bankaları da olumsuz etkileyecek. Zira devlet tahvillerinin bir kısmı
yerel bankaların elinde bulunuyor. Ancak Marcel Fratzscher, miktarların yönetilebilir
olduğunu, bu nedenle Rusya’nın iflası durumunda bankacılık sistemi için çok büyük
bir sorun görmediğini söylüyor.

### Döviz işlemlerine kısıtlama

Kremlin yönetimi, en kötü senaryoyu engellemek için yoğun çaba harcıyor. Bu çerçevede
Rusya Merkez Bankası, döviz alım-satımlarına ciddi kısıtlamalar getirdi. Örneğin,
önümüzdeki Eylül ayına kadar Rusların, döviz hesaplarından 10 bin dolardan fazla
para çekmelerine artık izin verilmiyor. Merkez Bankası, Rus bankalarının döviz satmasının
da yasak olduğunu duyurdu.

Ancak tüm bu çırpınışlara rağmen görünen o ki, Rusya önümüzdeki hafta vadesi dolacak
ilk ödemelerinde temerrüde düşmek durumunda kalacak. Yine de bu durum, henüz devlet
iflası anlamına gelmeyecek. Zira ilk temerrütten sonra 30 günlük bir ek süre tanınıyor.
Yani Rusya’nın gerçek ödeme kabiliyeti ancak önümüzdeki Nisan ortasında kesinlik
kazanacak. Ayrıca Rusya, temelde yeterli döviz rezervine sahip olduğundan ve uluslararası
yaptırımlar nedeniyle rezervlerine geçici olarak erişim sağlayamadığından, bu sadece“
teknik bir temerrüt” hükmünde olacak.
