# Sabıkalılar da bekçi olabilicek

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/sabikalilar-da-bekci-olabilicek-58364h/
- Yayımlanma: 2020-12-03T12:55:30+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Anayasa Mahkemesi (AYM), “kasıtlı ya da taksirli suç ayrımı yapılmaksızın 6 aydan
fazla hapis cezası alınmasının bekçiliğe engel oluşturduğunu” öngören kuralın iptal
edildiğini duyurdu.

Anayasa Mahkemesi, 15/10/2020 tarihinde E.2020/14 numaralı dosyada, 772 sayılı Çarşı
ve Mahalle Bekçileri Kanunu’nun 6. maddesinin (E) bendinde yer alan “…6 aydan fazla
hapis…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verdi. Söz konusu
kuralda hapis cezası verilmesini gerektiren suçun niteliği bakımından bir ayrım 
yapmadığına dikkati çeken AYM, “Suçun taksirle işlenmesinde kasıt unsurunun bulunmadığı
ve failin suçun neticesini öngörmesinin veya istemesinin söz konusu olmadığı gözetilmelidir”
dendi.

AYM başvuru gerekçesini, “Başvuru kararında özetle, taksirli suçlar nedeniyle alınan
mahkûmiyetlerin devlet memuru olmaya engel teşkil etmediği, buna karşın taksirle
işlediği suçtan ötürü 6 aydan fazla hapis cezası alanların çarşı ve mahalle bekçisi
olamadığı, bu durumun ise ölçülülük ve hukuki güvenlik ilkeleriyle bağdaşmadığı 
belirtilerek kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür” diye açıkladı.

AYM tarafından yapılan değerlendirme şöyle:

İtiraz konusu kural, çarşı ve mahalle bekçisi olmaya engel bir hususu düzenlemesi
nedeniyle kamu hizmetine girme hakkını sınırlamaktadır. Anayasa’nın 13. maddesi 
kapsamında kamu hizmetine girme hakkını sınırlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin
yasal kuralların keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir
düzenlemeler niteliğinde olması gerekir.

Bununla birlikte temel hak ve özgürlüklere sınırlama getiren kuralların Anayasa’nın
13. maddesine uygunluğu denetlenirken sınırlamanın kanuna dayanması yeterli olmayıp
aynı zamanda anayasal bağlamda meşru bir nedene de dayanması gerekmektedir.

Anayasa’nın kamu hizmetine girme hakkını düzenleyen 70. maddesinde hizmete alınmada
görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemeyeceği öngörülmüştür.
Buna göre kamu hizmetine girme hakkına getirilecek sınırlama görevin gerektirdiği
niteliklerden başka bir şarta bağlanamaz. Aksi takdirde getirilen sınırlama anayasal
bağlamda meşru bir nedene dayanmaz.

Kurala konu çarşı ve mahalle bekçiliğinin genel kolluğa yardımcı silahlı kamu görevlileri
olduğu dikkate alındığında kasten işlenen suçlar yönünden bir koşul öngörülmesi 
çarşı ve mahalle bekçilerinin yapacağı kamu görevinin gereklerinden kabul edilebilir.
Bununla birlikte suçun taksirle işlenmesinde kasıt unsurunun bulunmadığı ve failin
suçun neticesini öngörmesinin veya istemesinin söz konusu olmadığı gözetilmelidir.

Bireylerin hayatın olağan akışı içinde bilmeden ve istemeden gerçekleştirdikleri
eylemlerden dolayı belirli bir kamu hizmetine girmelerinin süresiz olarak engellenmesinin
görevin niteliğinden kaynaklanan bir sınırlama olduğunu söylemek güçtür. Buna rağmen
kuralda, kasten işlenen suçlar ile taksirle işlenen suçlar arasında hizmete giriş
yönünden hiçbir ayrım veya farklılık yapılmadan 6 aydan fazla hapis cezası gerektiren
herhangi bir fiili işleyenlerin söz konusu kamu görevine alınmayacağı hüküm altına
alınmıştır. Kural, hapis cezası verilmesini gerektiren suçun niteliği bakımından
bir ayrım yapmamaktadır.

Kaldı ki devlet memurluğuna alınmaya ilişkin genel şartlar arasında yalnızca suçun
kasten işlenmesi hâlinde mahkûmiyetin engel teşkil edeceğinin düzenlendiği görülmektedir.
Bu itibarla çarşı ve mahalle bekçilerinin yardımcı olduğu genel kolluk veya diğer
kamu düzeni ile ilgili kamu görevlilerinin kamu hizmetlerine girişi bakımından da
taksirle işlenen suçlar engel teşkil etmemektedir.

Bu durumda itiraz konusu kuralla taksirle işlenen suçlardan mahkûmiyet hâlinde dahi
çarşı ve mahalle bekçiliğine girilmesinin engellenmesinin anayasal bağlamda meşru
bir amacının bulunduğu söylenemez.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline
karar vermiştir.
