# Sanayide siparişler düşüyor

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/sanayide-siparisler-dusuyor-101465h/
- Yayımlanma: 2023-09-01T10:15:12+03:00
- Yazar: Mustafa Altun

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) sonuçları
açıklandı. :

Açıklamaya göre, İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, ağustosta 49,0 olarak
gerçekleşti ve üst üste ikinci ay 50,0 eşik değerinin altında kalarak Türk imalat
sektöründeki ivme kaybının sürdüğü yönünde sinyal verdi. Endeksin düzeyi, yavaşlamanın
ılımlı düzeyde olduğuna işaret etti. Firmalar yeni sipariş almakta zorluk yaşadıklarını
ve yeni alınan işlerdeki düşüşün bir önceki aya göre hızlandığını bildirdi. Müşterileri
yeni sipariş vermekten caydıran temel faktör, güçlü fiyat baskıları oldu.

**İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI** ağustos ayı raporuna göre, takip 
edilen 10 sektörden dördünde üretim arttı. En güçlü artış, elektrikli ve elektronik
ürünlerinde oldu, en sert yavaşlama ise giyim ve deri ürünlerinde ölçüldü. Çoğu 
sektör yeni siparişlerde ivme kaybederken, girdi maliyetleri de genel olarak hızlı
bir şekilde artmayı sürdürdü. En belirgin artış, kara ve deniz taşıtlarında gerçekleşti.
Metalik olmayan mineral ürünler, satış fiyatlarında en hızlı artışı kaydetti. On
sektörden dördünde istihdam arttı.

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve
güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (
Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ağustos 2023 dönemi sonuçları açıklandı.
Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret
ettiği anket sonuçlarına göre, temmuzda 49,9 olan manşet PMI ağustosta 49,0 olarak
gerçekleşti ve üst üste ikinci ay 50,0 eşik değerinin altında kalarak Türk imalat
sektöründeki ivme kaybının sürdüğü yönünde sinyal verdi. Endeksin düzeyi, yavaşlamanın
ılımlı düzeyde olduğuna işaret etti.

Firmalar ağustos ayında yeni sipariş almakta zorluk yaşadıklarını ve yeni alınan
işlerdeki düşüşün bir önceki anket dönemine göre hızlandığını bildirdiler. Müşterileri
yeni sipariş vermekten caydıran temel faktör, güçlü fiyat baskıları oldu. Girdi 
maliyetlerindeki artış temmuzdaki 16 aylık zirvenin hafif altında olmasına rağmen
hızlı seyrini korudu. Türk lirasının ABD doları karşısındaki değer kaybı ve ücretlerdeki
artışlar girdi maliyetlerinin yükselmesinde belirleyici oldu.

Böylece nihai ürün fiyatları enflasyonu da yüksek seviyede kaldı. Anket katılımcılarının
yaklaşık yüzde 30’u ay içerisinde satış fiyatlarında artış yaptığını bildirdi.

Yeni siparişlerde gözlenen yavaşlama, ağustosta imalatçıların üretim hacmini üst
üste ikinci kez aylık bazda azaltmasına yol açtı. Söz konusu yavaşlama çok hafif
düzeyde gerçekleşmiş olsa da temmuz ayına kıyasla daha belirgin gerçekleşti. Satın
alma faaliyetleri gerilerken, yeni sipariş akışında görülen yavaşlama firmaların
hem girdi hem de nihai ürün stoklarını azaltmalarına yol açtı. Görece olumlu bir
gelişme ise istihdamın üst üste dördüncü ay artması ve bazı firmaların ek çalışan
ihtiyacı olduğunu bildirmeye devam etmesi oldu. Bununla birlikte, istihdamdaki genişleme
çok sınırlı düzeyde kaldı ve mevcut artış serisinin en düşük oranında kaydedildi.
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede
bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları 
söyledi:

“Ağustos verileri Türk imalatçılarının yakından bildiği gelişmelere işaret etti.
Fiyat baskıları talebi sınırlarken, bu da faaliyet koşullarında genel bir yavaşlamaya
yol açtı. Enflasyonist baskılar son anket döneminde bir miktar yavaşlamakla birlikte
yüksek seyrini korudu. Son anketin başlıca pozitif gelişmesi, firmaların sınırlı
da olsa ek personel alımı yapmaya devam etmesiydi. Öte yandan, talep koşullarının
durağan seyrini sürdürmesi halinde söz konusu büyümenin devam edip etmeyeceğini 
zaman gösterecek.”

**Dört sektörde üretim arttı, çoğu sektör ise yeni siparişlerde ivme kaybetti**

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI ağustos ayı raporuna göre, takip edilen
10 sektörden dördü üretimde artış kaydetti. En güçlü artış, üst üste üçüncü ay büyüme
kaydeden elektrikli ve elektronik ürünleri sektöründe gerçekleşti. Gıda ürünleri
ile makine ve metal ürünler sektörleri yeniden büyüme bölgesine dönerken üretimdeki
en sert yavaşlama ise giyim ve deri ürünlerinde ölçüldü.

Çoğu sektörün yurt dışından alınan yeni siparişlerinde ivme kaybı yaşandı. Yeni 
sipariş hacminde de en belirgin düşüş giyim ve deri ürünlerinde kaydedildi. Kara
ve deniz taşıtları başta olmak üzere üç sektörün yeni siparişlerinde ise büyüme 
gerçekleşti.

Temmuz ayına kıyasla sadece iki sektörün (metalik olmayan mineral ürünler ve kara
ve deniz taşıtları) enflasyon oranında artış olmasına rağmen girdi maliyetleri genel
olarak hızlı bir şekilde artmaya devam etti. En belirgin artış, enflasyonun 19 aylık
zirveye ulaştığı kara ve deniz taşıtlarında gerçekleşti. En ılımlı artış ise ana
metaller sektöründe izlendi. Metalik olmayan mineral ürünler, satış fiyatlarında
en hızlı artışı kaydederken, bu sektörün enflasyon oranı Nisan 2022’den bu yana 
en yüksek seviyeye ulaştı. Tekstilde ise nihai ürün fiyatlarının artış hızı keskin
bir yavaşlama göstermesine rağmen yine de yüksek düzeyde gerçekleşti.

Takip edilen 10 sektörden dördünde istihdam artarken, en yüksek artış istihdamın
son üç ayda ilk kez büyümeye geçtiği kara ve deniz taşıtlarında gerçekleşti. İstihdam
hacmindeki en belirgin düşüşler ise giyim ve deri ürünleri ile tekstil sektörlerinde
görüldü. Firmalar satın alma faaliyetleri konusunda genel olarak temkinli davranırken,
yalnızca elektrikli ve elektronik ürünler ile kara ve deniz taşıtları büyüme sinyali
verdi. Gıda firmaları girdi alımlarını değiştirmezken, geri kalan yedi sektörün 
tamamında satın alma hacmi düşüş kaydetti. Tedarikçilerin teslimat süreleri genel
olarak uzarken, en belirgin gecikmeler kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe
gözlendi. Teslimat sürelerindeki en ılımlı artış ise tekstil ürünlerinde gerçekleşti.
