# Şimdi de Maliye UBER’in peşinde

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/simdi-de-maliye-uberin-pesinde-18140h/
- Yayımlanma: 2016-12-29T06:28:16+03:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Uber İçişleri Bakanlığı’ndan sonra Maliye’nin de takibine girdi. Google hükümetin
bu konudaki girişimleri sonucunda Türkiye ofisini açtı. Twitter ise reklamverenler
üzerinden problemi çözmeye çalışıyor. Şimdi ise benzer sorun Uber ile yaşanıyor.
Uber’le ilgili yasal muhatap bulamayan Maliye de sisteme üye olan taksi ve araçların
peşine düşmeye başladı. Uber’in sorunu diğerlerinden daha mühim. Çünkü Avrupa Birliği’nin
de vergi kaybı gerekçesiyle dev şirkete milyarlaca Euro ceza kestiği durumu bire
bir Türkiye de yaşıyor.

**SİSTEM NASIL İŞLİYOR? VERGİ NASIL KAÇIYOR?**

Gerçi Uber adına yapılan açıklamada ‘gerekli tüm vergilerin ödendiği’ belirtilse
de gerçek pek böyle değil. Her şeyden önce Türkiye’de bu şirketin merkezi veya herhangi
bir şubesi bulunmuyor. Türkiye’de var olan ve Uber adına hareket eden şirkete giden
denetmenlere burada bulunan yetkililer sadece danışman olduklarını söylüyorlar. 
Böylece Maliye’de ne Türkiye’deki şirkete bir işlem yapabiliyor ne de ABD veya Hollanda’da
olan merkezlerine.

Peki neden Maliye’nin bir işlem yapması gerekiyor? Çünkü Uber’in kurduğu sistemde
Türkiye’nin vergi kaybı oluyor. Kayıp ise şöyle gerçekleşiyor: Sisteme dahil olan
taksiler veya diğer araçlara kredi kartı üzerinden yapılan ödemeler şirketin yurtdışındaki
merkezlerine gidiyor. Örneğin Uber’e bağlı bir taksiden 100 liralık kart ödemesi
yapıldığında bu para yurtdışındaki bankaya gidiyor. Bu kuruluşlar yüzde 5-7 komisyonla
çalışıyor. Bu hesapla Uber 93 lirayı Türkiye’deki taksicinin hesabına geçiyor. Kalan
7 lira Uber’in kazancı oluyor. Üye 2 bin taksiden elde edilecek kazanç nereden baksanız
30 milyon lirayı bulmasına rağmen Maliye’nin burada çifte kaybı oluyor. Ne Katma
Değer Vergisi ne de Kurumlar Vergisi’ni yurtdışından bir şirketten isteme yetkisi
olmayan Maliye’nin eli kolu bağlanıyor. Türkiye ofisi ise kendilerinin Uber olmadığını
ve sadece bu şirkete fatura karşılığı danışmanlık ve sistemi kullanan sürücülere
eğitim hizmeti verdiklerini söylüyor. Bu şirket adına mükellefiyeti de bulunmuyor.

**UBER: EMNİYET’İN TALİMAT YAZISINDA UBER ADI GEÇMİYOR**

Uber önceki gün Habertürk’ün haberi üzerine şu açıklamayı yaptı:

– “Bugün bazı basın organlarında Uber uygulamasının “korsan” taşımacılık yapan ulaşım
seçeneklerini bulmaya hizmet ettiği, “yasal olmadığı” ve bu konuda “emniyetten Uber
özelinde bir talimat olduğu” yönünde birtakım haberler yer almıştır. Öncelikle belirtmeliyiz
ki Uber bir taşımacılık firması değildir. Yolcularla sürücüleri buluşturan bir global
teknoloji şirketidir ve Türkiye’de tamamen yasal bir zeminde hareket etmektedir.

– Emniyetin gönderdiği talimat, belgesiz olarak taşımacılık yapan araçlar için geçerlidir
ve bu şartlarda Uber sistemini kullanan araçları kapsamamaktadır. Uber, sürücülerin
uygulamayı kullanmaya başlamalarından önce gerekli lisanslara ve sigortalara sahip
olup olmadığını kontrol eder. Uber uygulamasını kullanan her araç İstanbul’da yasal
ulaşım hizmeti vermek için lisanslıdır.

– İstanbul Taksiciler Esnaf Odası Başkanı’nın haberde yer alan “Taksiciler plaka
alıp vergi ödüyor, uygulamanın hesapları Hollanda bankalarıyla çalıştığı için hiçbir
şekilde vergi ödenmiyor” beyanı doğruları yansıtmamaktadır. Uber gerekli tüm vergilerini
ödemektedir. Uber uygulaması sayesinde kullanıcılar ulaşım sağlayıcılara nakit veya
kredi kartı ile ödeme yapabiliyorlar.

– Uber’in Türkiye ürünleri arasında sadece lüks taşımacılık seçeneği değil, aynı
zamanda uber Taksi servisi ile sarı ticari taksilerle yolculuk seçeneği de sunulmaktadır.
Bu doğrultuda Uber’in taksicilerden pay alması gibi bir durum söz konusu değildir,
aksine onların hayatını kolaylaştıran ve ek kazanç sağlayan bir uygulamadır.”

**UBER , TÜRKİYE’DE HANGİ STATÜDE FAALİYET GÖSTERİYOR ?**

Uber’in kamuoyuna yaptığı açıklamada gerekli tüm vergileri ödediği belirtilirken
bu yıla ya da geçmiş yıllara dönük herhangi bir tutar ifade edilmemiş olması dikkat
çekti. Yine açıklamanın imza bölümünde sadece ‘Uber’ ifadesinin kullanılması da 
şirketin Anonim Şirket ya da Limited Ortaklık vb. hangi statüde Türkiye’de faaliyet
gösterdiğine yönelik önemli soru işaretleri doğurdu. Zira Uber’in üyesi araçlardan
hangi isim altında komisyon aldığı konusu da bu bağlamda merak konusu.

Uber açıklamasındaki “Uber Taksi servisi ile sarı ticari taksilerle yolculuk seçeneği
de sunulmaktadır. Bu doğrultuda Uber’in taksicilerden pay alması gibi bir durum 
söz konusu değildir, aksine onların hayatını kolaylaştıran ve ek kazanç sağlayan
bir uygulamadır” ifadesi ise Uber’in rakipleri yüzde 7’ler mertebesinde komisyon
alırken bu hizmeti “bedava” neden verdiği konusunda da kafa karıştırdı. Uber, Türkiye’de
olduğu gibi dünyada da taksilerden komisyon almıyorsa ABD’de 2017’de halka açılmak
için çalışmalar yürüttüğü ifade edilen şirkete 68 milyar dolar gibi rekor değerler
nasıl biçildi.

Tüm bu soru işaretleri bir kenara Uber açıklamasında sisteme üye olan araçların 
gerekli lisanslara ve sigortalara sahip olup olmadığını kontrol ettiklerini ifade
ediyor. Peki ya olası bir kaza, taciz vs. gibi herhangi bir suç işlenmesi halinde
sorumluluk kime ait oluyor?

ABD’de şirkete biçilen değer 68 milyar dolar

**GÜVENLİK DE TARTIŞMA KONUSU**

Dünyanın farklı merkezlerinde düzenlenen Uber gösterilerinde taksicilerin gelir 
kayıplarının yanı sıra Uber araçlarının güvenilirliği de prostesto edilmişti. Geçtiğimiz
yıllarda, Hindistan’da ve Guney Afrika’da Uber sürücüleri müşterilerine tecavüz 
etmişlerdi. Londra, Seattle ve Sydney kentlerinde Uber sürücüleri kadın muşterilerini
kaçırıp tecavüz etmeye çalışmışlardı. (Habertürk / Rahim Ak)
