# “Sıradan” deri hücresinden “doğurgan” kök hücre

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/siradan-deri-hucresinden-dogurgan-kok-hucre-31881h/
- Yayımlanma: 2018-01-22T08:41:46+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

ABD’de bilim insanları, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde genom kurgulama yoluyla
deri hücrelerinden kök hücre üretti.

ABD’nin San Francisco kentindeki özel Gladstone Enstitüsünden araştırmacılar, “CRISPR”
adlı verilen genom kurgulama teknolojisiyle genom zincirindeki tek bir geni aktif
hale getirerek sıradan deri hücrelerini “uyarılmış çoklu doğurgan” kök hücrelere(
iPSC) dönüştürmeyi başardı.

Araştırmaya başlarken “Genom zincirindeki belirli bir geni aktive ederek hücrenin
yeniden programlanması mümkün mü” sorusundan hareket ettiklerini ifade eden Gladstone
Enstitüsü araştırmacısı Dr. Sheng Ding, bu sayede kök hücre üretmenin yeni bir yöntemini
keşfettiklerini belirtti. 

Gladstone Enstitüsünden Dr. Shinya Yamanaka 2006 yılında bilim tarihinde ilk kez
sıradan deri hücrelerinden iPSC üretmeyi başarmıştı. Yamanaka bunu sıradan hücrelere
4 tip protein ilave ederek yapmıştı. “Transkripsiyon faktörleri” adı verilen bu 
proteinler, hücrede hangi genlerin ifade bulacağını belirliyordu. Böylece bu proteinler
deri hücreleriyle ilgili genlerin ifadesini bastırıp kök hücrelerle ilişkili genlerin
ifade bulmasını sağlıyordu.  

Yamanaka’nın öncü çalışmasının ardından Ding ve diğer araştırmacılar, transkripsiyon
faktörleri dışında birtakım kimyasallar ekleyerek sıradan hücreleri kök hücrelere
dönüştürmenin farklı bir yolunu geliştirmişti. Yeni yöntem araştırmacılara herhangi
bir ilave olmadan, doğrudan hücrenin gen kurgusunu değiştirerek iPSC üretme olanağı
sunuyor.

iPSC tipi hücreler vücuttaki her türden hücreye dönüştürülebiliyor. Bu yüzden kalp
krizi, parkinson hastalığı ve körlük gibi onarılması mümkün olmayan doku hasarlarının
tedavisi için büyük önem taşıyor. Ayrıca laboratuvar ortamında üretilen kök hücreler
hastalık araştırmalarında ve yeni ilaç testlerinde model işlevi görüyor.

Araştırmanın bulguları “Cell Stem Cell” dergisinde yayımlandı.