# Şirketler neden borçlarını yapılandırmak istiyor?

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/sirketler-neden-borclarini-yapilandirmak-istiyor-40241h/
- Yayımlanma: 2018-10-08T13:37:57+03:00
- Yazar: Haber Merkezi

Reklam

 [ ⌊Stablex Kare Banner⌉ ](https://track.adform.net/C/?bn=91045298;gdpr=${GDPR};gdpr_consent=${GDPR_CONSENT_50})

Mart ayından bu yana konkordato ilan eden şirketlerin sayısında artış yaşanıyor.

Borçlarının mahkeme kararıyla yapılandırılması yoluna başvuran şirketler arasında,
her sektörden büyük ya da küçük ölçekli şirket var.

Peki, birbiri ardına gelen konkordato ilanlarının sebebi ne?

Konkordato nedir?
Konkordato, şirketlerin borçlarının yeniden yapılandırılması için
başvurdukları hukuki bir yöntem.

Mali durumu bozulmuş olan borçlunun, borçlarını belli bir oranda ve vadede ödemesine
ilişkin alacaklıları ile yaptığı ve mahkemece onaylanan bir anlaşma niteliği taşıyor.

Net bir rakam bilinmemekle birlikte uzmanlar daha önce yılda ortalama 300 şirketin
iflas ertelemeye başvurduğunu, bu yıl ise Mart ayından bu yana en az bin şirketin
konkordato başvurusu yaptığını söylüyor.

Konkordato başvurusu kabul edilen şirketlerde alacaklılar haciz işlemi yapamıyor,
bankalar kredilerini isteyemiyor, ipotekler satışa çıkarılamıyor ve devlet bir çeşit
geçici koruma sağlamış oluyor.

Konkordato, borçlu şirketlerin mali durumunu düzeltip iflastan kurtulmasını ve alacaklıların
da belli bir vadeyle alacaklarını temin etmelerini amaçlıyor.

Büyük ölçekli şirketlerin konkordato ilan etmesi ise taşeronları olan küçük ve orta
ölçekli şirketleri de konkordato ilan etmeye itiyor.

‘Domino etkisi’
BBC Türkçe’nin konuştuğu uzmanlar, bunu “domino taşı” etkisine benzetiyor.
Son zamanlarda birbirini ardına gelen konkordato haberlerini, büyük ölçekli firmaların
teker teker konkordato ilan etmesine bağlıyor.

Marka değerinin zedelenmesi ve alacaklılar arasında paniğe neden olabileceği gibi
sebeplerle, şirketler çoğunlukla konkordato başvuru süreçlerini gizlilik içerisinde
halletmek istiyor.

Bazı şirketler konkordato konusunda danışmanlık veren firmaları arayarak, hangi 
şirketlerin konkordatoya başvurduğunu öğrenmeye çalışıyor.

BBC Türkçe’nin röportaj talebinde bulunduğu şirketler, benzer gerekçeler sunarak
röportaj vermeyi kabul etmedi.

İflas erteleme ve konkordato arasındaki fark ne?
Yıllardır mevcut olan konkordato
uygulaması, Mart 2018’de iflas ertelemenin tamamen kaldırılmasıyla daha fazla talep
görmeye başladı.

2003 yılında yürürlüğe giren iflas erteleme olağanüstü hâl (OHAL) ile askıya alınmış
ve 15 Mart 2018’de yürürlüğe giren bir torba yasa ile tamamen kaldırılmıştı.

Bazı avukatların ‘Üzerine ölü toprağı atılmış bir müessese’ olarak tabir ettiği 
konkordato ise iflas ertelemenin kaldırıldığı bu tarihten itibaren daha işlevsel
bir yapı kazandı.

Örneğin iflas ertelemeye başvuracak şirketin borcunun, alacaklarından daha fazla
olması gerekiyordu. Konkordatoya başvurmak için ise sadece “borçaları ödeyememek”
ya da “ödeyememe riskinin olması” yeterli.

İflas ertelemeye yalnızca anonim şirketi olanlar başvurabilirken, konkordatoya şahıs
şirketi ya da kooperatif olarak da başvuru yapılabiliyor.

Ayrıca iflas talebinde bulunabilecek her alacaklı da gerekçeli bir dilekçeyle, borçlu
hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebiliyor.

Uzmanlar böylece hem alacaklı hem de borçlunun karşılıklı eşitlik prensibine göre
temsil edildiğini ve taraflar arasında menfaatler dengesinin kurulmaya çalışıldığını
savunuyor.

‘Konkordatoya başvuran şirketler hedef haline geliyor’
BBC Türkçe’nin sorularını
yanıtlayan Avukat Ali Rıza Yılmaz, 2003 yılından beri iflas erteleme ve konkordato
davalarında avukatlık yapıyor.

Özellikle kriz zamanlarında bu başvuruların arttığını ve hali hazırda 14 konkordato
dosyası yürüttüğünü söyleyen Yılmaz, hiçbir firma yetkilisinin ‘konkordato ile anılmak
istemediğini’ çünkü bu durumun alacaklılarda paniğe yol açtığını söylüyor:

“Müvekkillerimin hepsi kuyruğu dik tutarak bu süreci atlatmak istiyorlar. Konkordatoya
başvuracakları bir biçimde duyulduğunda, alacaklılarına karşı hedef tahtasında oluyorlar.”

Bir şirketin konkordato başvurusunun onaylanabilmesi için, bir kısım alacaklısı 
ile anlaşarak ticari faaliyetini devam ettireceğini beyan etmesi ve onların da konkordatoyu
kabul etmesi gerekiyor.

Konkordato başvurusunda tüm alacaklılar bir liste halinde mahkemeye sunuluyor ve
konkordato komiseri tüm bu alacaklıları çağırıp konkordato için uzlayışa varma sürecini
yürütüyor.

Dolayısıyla konkordato başvurusunun alacaklıların gizli yapılması mümkün olmasa 
da, şirketler kesin başvuru öncesindeki “danışmanlık” ve konkordatoya hazırlanma
sürecinin gizli kalmasını tercih ediyor.

Konkordato mahkeme tarafından onaylandığında, yapılandırma konusunda uzlaşmak istemeyen
alacaklıları da bağlıyor.

TL’deki değer kaybıyla artan borç yükü
Yılmaz, konkordato başvurusu yapan bir tekstil
üreticisi müvekkilinin, TL’deki değer kaybından ötürü yaşadığı zor durumu şöyle 
anlatıyor:

“Müvekkilim bir yıl önce, Dolar 3,80 TL iken 600 bin dolarlık kumaş satın almış 
ve karşılığında 13 aylık çek vermiş. Süreç içerisinde Dolar yükselerek 6,70 TL olduğunda
çeklerin ödenme zamanı geldi. Yani zamanında aldığı 600 bin dolarlık ürün 800 bin
TL değerindeyken, 13 ay sonra 3 milyon 600 bin TL oldu.”

Yılmaz, TL’nin Dolar karşısındaki değer kaybıdının başka pek çok şirketi benzer 
biçimde etkilediğini söylüyor. Konkordatoya artan talebin bir başka nedenini ise
şöyle açıklıyor:

“Türkiye’de çok basit rakamlarla şirket kurabiliyorsunuz. Belli bir sermayesi olmayan
şirket, birtakım bilanço oyunları yaparak banka kredilerine müracaat ediyor. Yani“
Türkiye’de ticaret öz sermaye ile yapılmıyor.”

“Bankalardan aldıkları şişirilmiş kredilerle ayakta duran şirketlerin kredi faiz
oranları şu an yüzde 50 seviyesine çıktı. Bu faiz oranıyla ayakta kalmaları mümkün
değil. O yüzden şirketler konkordato ilan ederek bankaların haciz baskısından bir
süreliğine kurtulmak istiyor.”

‘Şirketler konkordato sürecini gizli tutmak istiyor”
Konkordato hakkında bilgi almak
isteyen şirketlere danışmanlık hizmeti veren bir şirketin sahibi, danışanların kimliğini
gizli tutmak için haberde isminin yer almasını istemiyor.

Şirket kayıtlarına göre Mart ayından bu yana en az 500 firmanın konkordato başvurusu
yaptığı söyleyen yönetici, kendi kayıtları dışındaki şirketlerle birlikte konkordatoya
başvuran en az bin firma olduğunu söylüyor.

Önceki yıllarda iflas ertelemeye başvuran şirket sayının yıllık ortalama 300’ü geçmediğini
söyleyen yönetici, Mart’tan bu yana konkordatoya olan ilginin çok daha fazla olduğunu
söylüyor:

“Küçük ölçekli şirketlerin başvurusunda çok büyük bir artış oldu. Örneğin daha önce
küçük ölçekli firmalar bizi hiç aramazdı ama şu anda çok yüksek sayıda küçük ölçekli
firma konkordato başvurusu yapmanın şartlarını öğrenmek için bizi arıyor.”

“Bunun yanında orta ölçekli firmalar da eskiye göre daha fazla arıyor. Ancak büyük
ölçekli firmalar bilgi almak için aramıyor çünkü bu süreci gizli tutmak, sessizce
halletmek istiyorlar.”

Şirketlerin konkordatoya olan yoğun ilgisi, piyasada bazı ekonomik tedirginlikleri
de beraberinde getiriyor. Alacaklı konumundaki şirketler, konkordatoya başvuran 
şirketlerin bilgisini henüz süreç tamamlanmadan öğrenmek istiyor.

BBC Türkçe’ye konuşan yönetici, bu durumu şöyle özetliyor:

“Büyük ve orta ölçekli şirketler bizi arayıp, konkordatoya başvuran şirketlerin 
isimlerini öğrenmek istiyorlar. Çünkü bu firmalar bir sürü başka firmaya mal ve 
hizmet satıyorlar. Ama satış yaptıkları firma konkordato ilan ederse teminatları
boşa çıkıyor, alacaklarını tahsil edemiyorlar.”

“Tabii ki bu senaryoya karşı risklerini minimize etmek için bu firmalarla ilgili
bilgi arayışındalar. Yani büyük şirketlerin müşterilerinin mali durumunu öğrenmek
istiyor ki daha konkordato onaylanmadan aksiyon alabilsinler ve alacaklarını tahsil
edebilsinler.”

‘Konkordatoya en çok ayakkabı ve inşaat firmaları başvuruyor’
Türkiye’nin belli 
başlı ayakkabı üreticileri birer birer konkordato ilan ediyor. Yılmaz’a göre ayakkabı
sektöründe başlayan bu “konkordato rüzgarı” şu an inşaat sektörüyle devam ediyor.

Nitekim konkordato ilan eden inşaat firmaları arasında, ismi son yıllarda öne çıkan
büyük ölçekli inşaat firmaları da yer alıyor.

Ayakkabı sektöründe ham maddenin ihracata ve dolayısıyla dövize endeksli olduğunu
söyleyen Yılmaz, inşaat sektöründeki konkordato artışını ise şöyle açıklıyor:

“Döviz kurlarındaki değişim ve TL mevduatlarında faiz artışı nedeniyle, gayrimenkul
artık insanlar için bir yatırım aracı olmaktan çıktı. Parasını faize yatırdığında
gayrimenkule göre daha fazla kar edeceğini düşünen kişiler, gayrimenkule ilgisini
yitirdi.”

“Ayrıca inşaat şirketlerinin arzı, gayrimenkule olan talebin çok üzerinde. Bugün
İstanbul’da bir gayrimenkul almak istediğinizde fiyatlar 500 Bin liradan başlıyor.
Banka kredilerine başvurmak gerekiyor ama şu an konuta uygulanan kredi oranları 
da çok yüksek. Kaldı ki bankalar bu dönemde kredi vermek istemiyorlar.”

Konkordato uygulamasının iflasın eşiğinde olan şirketleri iflastan kurtarıp kurtaramayacağı
ise merak konusu.

BBC Türkçe’ye konuşan uzmanlar, uzun vadede daha kalıcı olacak adımların atılması
gerektiğini savunuyor.

İşletmelerin bankalara olan kredi borçları, konkordato sisteminin işlemesi önündeki
en büyük engelerden biri olarak görülüyor.

Geçtiğimiz Mayıs ayında Türkiye Bankalar Birliği Başkanı (TBB) Hüseyin Aydın, özel
sektörde yeniden yapılandırılan alacak tutarının 2017 sonu itibarıyla 78 milyar 
Türk Lirası olduğunu açıklamıştı.

Nitekim konkordatoya başvuran pek çok firmanın da esas olarak bankalara borçlu olduğu
ve bankaların alacaklarını hemen tahsil etme konusunda ısrarcı olacağı tahmin ediliyor.
