# Sosyal medya düzenlemesi yürürlüğe girdi

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/sosyal-medya-duzenlemesi-yururluge-girdi-91268h/
- Yayımlanma: 2022-10-18T06:17:00+03:00
- Yazar: Selim Soydan

Kamuoyunda sosyal medya düzenlemesi olarak bilinen [dezenformasyon](https://www.borsatek.com/sosyal-medya-duzenlemesi-meclisten-gecti-91141h)
la mücadele düzenlemesi Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemede yer alan ve iktidarla muhalefeti karşı karşıya getiren 29’uncu madde
gerçeğe aykırı bilgi yayanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Madde ile yeni bir suç da tanımlanıyor. [Türk Ceza Kanunu](https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5237l)‘
na dezenformasyonla ilgili “Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu eklenmiş 
olacak.

Milli İstihbarat Teşkilatı faaliyetlerine ve personeline yönelik suç teşkil eden
içerikler katalog suçlar kapsamına alınacak.

Düzenleme ile getirilen yenilikler şöyle:

### Haber sitelerinde yayın durdurma yok

Yayım durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakımından uygulanmayacak. İnternet
haber sitesinin hükme uymaması halinde Cumhuriyet Başsavcılığı 2 hafta içinde eksikliğin
giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini internet haber sitesinden
isteyecek. Talebin 2 hafta içinde yerine getirilmemesi durumunda Cumhuriyet Başsavcılığı
internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti amacıyla asliye ceza mahkemesine
başvuracak. Mahkeme en geç 2 hafta içinde kararını verecek.

Başvurunun kabul edilmesi halinde internet haber siteleri için sağlanabilecek resmi
ilan ve reklam ile çalışanlarının basın kartına ilişkin hakları ortadan kalkacak.
İnternet haber sitesi için sağlanan hakların ortadan kaldırılması, bu kanun veya
ilgili mevzuat uyarınca öngörülen yaptırımların uygulanmasına engel olmayacak.

### Teslim ve muhafaza yükümlülüğü

İnternet haber sitesinde yayımlanan içerikler, gerektiğinde talep eden Cumhuriyet
Başsavcılığına teslim edilmek üzere doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde 2 yıl
süre ile muhafaza edilecek.

Yargı mercileri tarafından yayının soruşturma ve kovuşturma konusu olduğunun internet
haber sitesine yazılı olarak bildirilmesi halinde, bu işlemlerin sonuçlandığının
bildirilmesine kadar soruşturma ve kovuşturma konusu yayın kaydının saklanması zorunlu
olacak.

### Düzeltme ve cevap yazısı yayımlama zorunluluğu

İnternet haber sitelerinde zarar gören kişinin düzeltme ve cevap yazısını sorumlu
müdür, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, yazıyı aldığı tarihten itibaren en
geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı
sağlanmak suretiyle aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorunda olacak. Yayın
hakkında verilen erişimin engellenmesi ve/veya içeriğin çıkarılması kararının uygulanması
ya da internet haber sitesi tarafından içeriğin kendiliğinden çıkarılması durumunda,
düzeltme ve cevap metni ilgili yayının yapıldığı internet haber sitesinde ilk 24
saati ana sayfasında olmak üzere 1 hafta süreyle yayımlanacak.

Basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen veya bu kanunda öngörülen
diğer suçlarla ilgili ceza davalarının bir muhakeme şartı olarak, günlük süreli 
yayınlar ve internet haber siteleri yönünden 4 ay, diğer basılmış eserler yönünden
6 ay içinde açılması zorunlu olacak. Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına
teslim edildiği tarihten, internet haber siteleri için ise habere ilişkin suç ihbarının
yapıldığı tarihten başlayacak.

### Basın Kartı türleri ve başvuru şartları

Teklifle basın kartı başvurusu, niteliği ve türleri de belirlendi. Buna göre, basın
kartı başvurusu İletişim Başkanlığına yapılacak. Basın kartı, resmi nitelikte bir
kimlik belgesi olarak kabul edilecek.

Basın kartı türleri şöyle:

– Göreve bağlı basın kartı: Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı
medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen basın kartını,

– Süreli basın kartı: Görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensuplarına
verilen basın kartını,

– Geçici basın kartı: Görev alanı Türkiye’yi kapsamamakla beraber geçici bir süreyle
Türkiye’ye haber amaçlı gelen yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Serbest basın kartı: Geçici bir süreyle çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik
yapan medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Sürekli basın kartı: En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ve 
enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen basın kartını ifade edecek.

Basın kartı, Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının Türk vatandaşı medya
mensuplarına, süreli yayınların sahiplerine veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo
ve televizyonların yönetim kurulu başkanlarına, medya kuruluşları adına hareket 
eden ve görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensupları ile görev alanı
Türkiye’yi kapsamamakla beraber geçici bir süreyle Türkiye’ye haber amaçlı gelen
yabancı medya mensuplarına, yurt dışında yayın yapan medya kuruluşlarının, Türk 
vatandaşı sahiplerine ve çalışanlarına, yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk
vatandaşı medya mensuplarına, medya alanında hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarında
ve kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu
personeline, medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikalar ile kamu yararına
faaliyette bulunduğu tespit edilen dernek ve vakıfların yöneticilerine verilebilecek.

Basın kartı talep edenlerin başvuruda bulunabilmeleri için 18 yaşını bitirmiş olması,
en az lise veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması, kısıtlı veya kamu hizmetlerinden
yasaklı olmaması şartı aranacak.

Ayrıca basın kartı talep edenlerin başvuruda bulunabilmesi için Türk Ceza Kanunu’nun
53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan
dolayı 5 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da şantaj, hırsızlık, sahtecilik,
dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, iftira,
suç uydurma, müstehcenlik, fuhuş, hileli iflas, zimmet, irtikap, rüşvet, kaçakçılık,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama suçları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamu barışına
karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya
karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, casusluk suçları ve terör suçlarından
hüküm giymemiş olması gerekiyor.

### Medya dışı faaliyet olmaması şart

Kart talep edenlerde, Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin
Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine uygun sözleşme yapmış olması ve mücbir sebepler
dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden
çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması şartı da aranacak.

Basın kartı talep eden süreli yayın sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo
ve televizyonların yönetim kurulu başkanlarında, kamu kurum ve kuruluşlarında basın
kartı alabilecek çalışanlarda ve yabancı basın-yayın kuruluşlarında çalışan Türk
vatandaşı medya mensuplarından basın kartı talep edenlerde “Basın Mesleğinde Çalışanlarla
Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine uygun
sözleşme yapmış olması ve mücbir sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren
1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari
faaliyette bulunmaması” şartları aranmayacak.

Sürekli ve serbest basın kartı talep edenler ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu(
TRT) aracılığıyla göreve bağlı basın kartı talep edenlerde ise “Basın Mesleğinde
Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine
uygun sözleşme yapmış olması ve mücbir sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten
itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması” şartı aranmayacak.

Basın kartı talep eden yabancı medya mensuplarına, medya kuruluşu tarafından görevlendirildiklerini
belgelendirmeleri, Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca çalışma izinlerinin olması,
bağlı bulundukları kuruluşun idare merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye’deki büyükelçilik,
elçilik veya konsolosluklarından aldıkları takdim mektubunu ibraz etmeleri halinde,
karşılıklılık esası da gözetilerek Başkanlıkça basın kartı verilebilecek.

Basın Kartı Komisyonu 19 üyeden oluşacak. Komisyonda, Başkanlığı temsilen 3 üyenin
yanı sıra işçi sendikası şeklinde faaliyet gösteren sendikalardan basın kartı sahibi
üyesi en fazla olan sendika tarafından belirlenecek 2 üye ile iletişim fakültesi
dekanları veya basın kartı sahibi gazeteciler arasından Başkanlıkça belirlenecek
3 üye de yer alacak. Üyelerin görev süresi 2 yıl olacak. Süresi dolan üyeler yeniden
seçilebilecek.

Komisyon; başvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalışmalarını, eserlerini, ödüllerini
değerlendirerek basın kartı taşıyıp taşımayacağına karar verecek.
