# S&P 500’de alarm, CAPE oranı tarihte ikinci kez bu seviyeye çıktı - Bağlantı: https://www.borsatek.com/sp-500-cape-orani-tarihi-seviye/ - Yayımlanma: 2026-10-18T14:28:21+03:00 - Yazar: Haber Merkezi S&P 500 endeksi, Ekim 2022’de başlayan boğa piyasasının beşinci yılına giriyor. Endeks, yapay zeka teknolojilerine yönelik yatırımcı ilgisinin desteğiyle son dört yılda yaklaşık yüzde 120 değer kazandı. Ancak [S&P 500](https://www.borsatek.com/sp-500-8000-puan-analist-temkinli/) bileşenlerinin dörtte birinden fazlası tüm zamanların en yüksek seviyelerinden yüzde 40 veya daha fazla gerilemiş durumda, endeksteki hisselerin yaklaşık yüzde 60’ı ise 200 günlük hareketli ortalamalarının altında seyrediyor. ## S&P 500 yükselişinin arkasında az sayıda hisse var Piyasa kazanımlarının dağılımı oldukça dar bir tabana yayılıyor. Endeksin genel performansını yukarı çeken hisse sayısı sınırlı kalırken, geri kalan hisselerin büyük bölümü zirve seviyelerinden belirgin ölçüde uzaklaştı. Yatırımcı Michael Burry, konut balonunu doğru öngörmesiyle tanınıyor ve şu anda [Nvidia](https://www.nvidia.com/), Micron Technology ve Palantir Technologies gibi popüler yapay zeka hisselerinde açığa satış pozisyonu bulunduruyor. Burry, mevcut piyasa koşullarını 2000 yılındaki dot-com balonu öncesi döneme benzetiyor. Milyarder hedge fon yöneticisi Ray Dalio da yapay zeka alanındaki yükselişin klasik bir balon belirtisi taşıdığını ve patlamaya hazır olduğunu değerlendirmesinde bulundu. ![S&P 500](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/07/SP-500_6-scaled. png) ## CAPE oranı tarihte sadece iki kez bu seviyeyi gördü Yale Üniversitesi ekonomisti Robert Shiller tarafından 1988’de geliştirilen döngüsel olarak düzeltilmiş fiyat/kazanç oranı (CAPE), S&P endeksinin değerini son 10 yıllık enflasyona göre düzeltilmiş kazançlarına oranlayarak ölçüyor. Bu yöntem, kazanç döngülerindeki patlama ve çöküş dönemlerinin etkisini dengelemeyi amaçlıyor. CAPE oranı şu anda 40’ın üzerinde bulunuyor ve bu seviye tarihteki ikinci en yüksek değere işaret ediyor. Oranın 32’nin üzerine çıktığı yalnızca iki dönem yaşandı, bunlar 1929’daki Büyük Buhran öncesi 32,6 seviyesi ve dot-com balonu döneminde ulaşılan 44,2 zirvesiydi. Her iki örnekte de CAPE oranının bu seviyelere ulaşmasının ardından sert piyasa düzeltmeleri yaşandı. | Dönem | CAPE oranı | Sonrasında yaşanan | | 1929 (Büyük Buhran öncesi) | 32,6 | Sert piyasa çöküşü | | Dot-com balonu (2000 civarı) | 44,2 | Büyük piyasa düzeltmesi | | Güncel dönem | 40’ın üzerinde | Henüz belirsiz | ## Piyasayı zamanlamaya çalışmak riskli bir strateji ![Yapay zeka balonu](https://i1.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/12/yapay- zeka-Piyasada-yapay-zeka-balonu-riski-ve-turleri.webp) Mevcut uyarı işaretlerine rağmen hisseleri satıp kenara çekilmek sağlıklı bir yaklaşım olarak görünmüyor, çünkü piyasayı zamanlamaya çalışmak nadiren işe yarıyor. Hartford Funds araştırmasına göre piyasanın en iyi günlerinin yüzde 76’sı bir ayı piyasası sırasında veya bir boğa piyasasının ilk iki ayında gerçekleşiyor. Son 30 yılda piyasanın en iyi 10 gününü kaçıran bir yatırımcının getirisi yarı yarıya azalıyor. Efsanevi yatırımcı Peter Lynch, Fidelity’nin amiral gemisi Magellan Fonu’nu yönettiği dönemde yıllık ortalama yüzde 29,2 getiri elde etmişti. Lynch, 1995’te Worth dergisine verdiği röportajda düzeltmeleri beklemeye çalışmanın, düzeltmelerin kendisinden çok daha fazla para kaybettirdiğini ve uzun vadede önemli olanın piyasada yatırımlı kalmak olduğunu ifade etmişti. Lynch’in aktardığı örneğe göre, 1965’ten 1995’e kadar her yılın 1 Ocak’ında [S&P 500](https://www.borsatek.com/sp-500-temettu-verimi-rekor-dusuk/)‘ e 2.000 dolar yatıran bir yatırımcının yıllık getirisi yüzde 11 olurken, her yıl piyasanın zirvesinde yatırım yapan şanssız bir yatırımcının getirisi sadece yüzde 10,6’ya geriliyor. ![S&P 500](https://i3.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/DOW-JONES-NASDAQ- SP-500.webp) ### CAPE oranı nedir ve neden önemli? CAPE oranı, S&P 500 gibi bir endeksin fiyatını, son 10 yıllık enflasyona göre düzeltilmiş kazançlarına bölerek hesaplanıyor. Kısa vadeli kazanç dalgalanmalarını dengeleyerek piyasanın uzun vadeli değerlemesi hakkında fikir veriyor. Tarihsel olarak 32’nin üzerindeki seviyeler büyük piyasa düzeltmeleriyle ilişkilendiriliyor. ### Yatırımcılar piyasa düzeltmesi beklentisiyle hisse satmalı mı? Peter Lynch’in görüşüne göre piyasayı zamanlamaya çalışmak, düzeltmelerin kendisinden daha fazla zarara yol açabiliyor. Uzun vadeli veriler, düzenli yatırıma devam etmenin piyasa zirvelerinde dahi makul getiriler sağladığını gösteriyor. ![S&P 500](https://i2.wp.com/www.borsatek.com/app/uploads/2025/10/SP-500.jpg)