# Sukuklar borsada işlem görmeye başladı

- Bağlantı: https://www.borsatek.com/sukuklar-borsada-islem-gormeye-basladi-4460h/
- Yayımlanma: 2014-11-28T14:43:00+02:00
- Yazar: Murat Ali Oral

Borsa İstanbul, İslam Kalkınma Bankası’nın (IDB) yurt dışında işlem gören ilk aşamada
toplam 6 milyar 50 milyon dolar değerindeki sukuku (kira sertifikası), Borsa İstanbul
Borçlanma Araçları Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı’nda nitelikli yatırımcılar arasında
alım satım işlemlerine açtı. 

Borsa İstanbul’da sukukun işleme açılması dolayısıyla düzenlenen gong törenine, 
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Vahdettin Ertaş, Borsa İstanbul Yönetim Kurulu
Başkanı ve Genel Müdürü İbrahim Turhan ile İslam Kalkınma Bankası Başkanı Ahmed 
Muhammed Ali El Medeni katıldı.

Vahdettin Ertaş, gong töreninde yaptığı konuşmada, 2012 Aralık ayının son günü yasalaşan
yeni Sermaye Piyasası Kanunu ile başlayan süreçte, SPK olarak 70’e yakın düzenlemeyle
sermaye piyasalarının hukuki altyapısını baştan aşağı yenilediklerini belirtti. 
Geçen dönemde paydaşlarıyla da istişare ederek neredeyse haftada bir düzenlemeyi
sonuçlandırıp uygulamaya koyduklarını anlatan Ertaş, “İddia ediyoruz ki, yeni kanun
sonrası oluşturduğumuz mevcut düzenleme altyapısı dünyanın en gelişmiş sistemlerinden
birisidir” dedi.

Ertaş, alternatif finansman kaynakları arasında öne çıkan ürünlerden birisinin de
faizsiz finans araçları olduğunu aktardı. Türkiye’nin, faizsiz finans ürünleri merkezi
haline gelmek için gerekli bölgesel avantajları ile arz ve talep tarafında yüksek
potansiyeli bulunduğuna inandıklarını anlatan Ertaş, şunları söyledi:

“Faizsiz finansal kurum ve ürünler bizim için oldukça önemli ve gündemimizin ilk
sıralarında yer alan bir konudur. Nitekim Haziran 2013’te yaptığımız yeni kira sertifikası
düzenlemesi ile uluslararası alanda kabul gören 5 yeni kira sertifikası türünü de
ülkemize kazandırdık. Yeni yasal düzenleme sonrasında katılım bankalarımız ve özel
sektör kuruluşlarımızın kurucusu olduğu varlık kiralama şirketleri tarafından yapılan
ihraçların büyüklüğü yaklaşık 5 milyar dolara ulaştı.

Talep tarafında da önemli mesafe kaydettiğimizi düşünüyorum. Geçtiğimiz yıl yaptığımız
düzenlemelerle sadece faizsiz finans ürünlerine yatırım yapacak ‘katılım yatırım
fonları’nı tanımladık. Aynı şekilde bireysel emeklilik sistemine sağlanan yüzde 
25 devlet katkısı sonrasında sadece faizsiz ürünlere yatırım yapacak emeklilik yatırım
fonlarını ülkemize kazandırıp, talep tarafını güçlendirdik. Buna bağlı olarak, geçtiğimiz
yıl bu dönemlerde 140 milyon dolar seviyelerindeki faizsiz emeklilik fonlarının 
büyüklüğü bir yıl içinde 3 katına çıkarak 400 milyon dolara yaklaştı.”

Ertaş, bugün İslam Kalkınma Bankası sukuklarının da Borsa İstanbul’da işlem görmeye
başlamasının hedefleri için önemli bir dönüm noktası teşkil ettiğini vurguladı. 
İslam Kalkınma Bankası yetkililerinin de bu iş birliğinden memnun kalacaklarını 
dile getiren Ertaş, “Zira İstanbul, kıtalar arası konumu, genç, dinamik ve Müslüman
nüfusu, hükümetimiz ve bizlerin desteğiyle bu ürünlerin işlem göreceği en iyi pazarlardan
birisidir” diye konuştu.

**“Küresel ölçekte bugün için sadece 38 milyon kişi İslami finans araçlarından istifade
edebiliyor”**

Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü İbrahim Turhan da Türkiye 
Cumhuriyeti Hükümeti’nin 10. Kalkınma Planı’nda, İstanbul Finans Merkezi bileşenlerinden
birisinin de faizsiz finansal araçlarının geliştirilmesi hedefi olduğunu anımsattı.
Bugün bu hedefe doğru çok önemli bir adımın atıldığını belirten Turhan, dünyanın
ciddi bir şekilde sarsıldığı son küresel krizden sonra İslami finans araçlarının
ve kurumlarının bütün dünyada hızla geliştiğinin görüldüğünü kaydetti.

Turhan, “Zira son yaşanan finansal krizin en önemli sebeplerinden birisi de borçlanan
taraf ile borç veren arasındaki doğrudan gözetim, kontrol etme ilişkisinin geliştirilen
finansal mühendislik yöntemleriyle zaafa uğratılmış olmasıydı” dedi. Özellikle son
5 yılda İslami finans araçlarının yüzde 20’ye yakın gelişim gösterip, 2 trilyon 
doların üzerine çıktığına dikkati çeken Turhan, “Tabii, İslami finansın reel iktisadi
faaliyetle doğrudan ilişki içinde olması ve bütün araçlarının bir varlığa dayalı
olması reel ekonominin sermaye piyasası ile zayıflayan bağlarının yeniden tesis 
edilmesi anlamında da son derece önemli” değerlendirmesini yaptı.

Turhan, İslami finans varlıklarının bugün için yüzde 75’ini İslami bankacılığın 
oluşturduğunu anlatan Turhan, şunları kaydetti:

“Küresel ölçekte bugün için sadece 38 milyon kişi İslami finansal araçlardan istifade
edebiliyor. İslam Konferansı Teşkilatı (OIC) ülkelerine baktığımız zaman ne yazık
ki, bu ülkelerdeki müşterilerin yüzde 80’ine henüz ulaşamadığımızı görüyoruz. Tabii
ki hedefimiz bütün dünyadaki insanların bu ürünlerden istifade etmesini sağlamak
olmalı. Yine dünya genelinde ihraç edilmiş 1800 kira sertifikasının sadece yüzde
17’sinin organize piyasalarda işlem görmesi de dikkat çekici bir diğer husus.

Kira sertifikalarının daha fazla organize piyasalarda işlem görmesinin son derece
önemli olduğunu düşünüyorum. Dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli husus, kira
sertifikalarının bugün için yüzde 65’inin OIC dışındaki ülkelerde işlem görüyor 
olması. Bu oranın da mutlaka artırılması gerektiğini düşünüyorum.”

Turhan, SPK’nın 2010 yılında tebliği ile kira sertifikaları ihracının Türkiye’de
başladığını hatırlatarak, 2012 yılında ilk defa Hazine tarafından 1,5 milyar dolarlık
bir ihraç gerçekleştirildiğini anımsattı. Kira sertifikaları için önemli vergi teşviklerinin
de devreye alındığını vurgulayan Turhan, şöyle devam etti:

“Bugün itibarıyla 5 yıldan daha uzun vadeli kira sertifikalarında stopaj vergisi‘
sıfır’ olarak uygulanmaktadır. 2010 yılından bugüne kadar 37 kira sertifikası ihraç
edildi ve 8 milyar dolarlık bir pazar büyüklüğü sağlanmış oldu. Önümüzdeki dönem
bunun daha fazla artacağını da bekliyoruz. Özellikle Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi,
Merkez Bankamız, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), SPK ve Borsa İstanbul’un
iş birliği ile Dünya Bankası Küresel İslami Finans Araştırmaları Merkezi’nin İstanbul’da
kurulmuş olması, yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerde ihtiyaç duyulacak
altyapı yatırımlarının temininde İslami Finansın Dünya Bankası ve diğer uluslararası
finans kuruluşları tarafından kullanılmaya başlamasını devreye alacaktır.”

Turhan, İslam Kalkınma Bankası’nın toplam 6 milyar 50 milyon dolar değerindeki 6
kira sertifikasının Londra, Malezya ve Nasdaq Dubai ile birlikte Borsa İstanbul’da
bugün işlem göreceğini de sözlerine ekledi.

İslam Kalkınma Bankası Başkanı Ahmed Muhammed Ali El Medeni de Banka’nın stratejik
hedefleri çerçevesinde, menkul kıymetlerini birden fazla piyasaya kote etmek suretiyle
genel olarak İslami finans endüstrisini ve özellikle İslami sermaye piyasalarını
geliştirmeye kararlı olduklarını belirtti. Medeni, “İslam Kalkınma Bankası sukukunun
Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlamasının, sukukumuzun likiditesini artırmakla
kalmayıp, daha da önemlisi, Türkiye’nin, finans piyasalarında güçlenen uluslararası
rolüyle ilgili piyasalara pozitif bir mesaj verdiğinden eminiz” diye konuştu.

**Sukuk işlem görmeye başladı**

Türkiye’nin de yüzde 6,5’la pay sahibi olduğu ve toplam 56 ülkenin ortaklığı bulunan
İslam Kalkınma Bankası’nın, uluslararası derecelendirme şirketleri tarafından “AAA”
ve “Aaa” notları ile derecelendirilmiş sukuku, halen Londra Borsası, Malezya Borsası
ve Nasdaq Dubai Borsası’nda işlem görüyor.

Borçlanma Araçları Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı’nda nitelikli yatırımcılar arasında
işleme açılan altı farklı sukuk, 2019 yılı Eylül ayına kadar farklı vadelerde ve
ilk aşamada toplam 6 milyar 50 milyon dolar değerinde bulunuyor.